Krokodillentranen om Joos

8

Het stond zaterdag op de voorpagina van De Morgen: ‘Autoritair rechts is onuitroeibaar.’ Hugo Camps schreef het neer. Ging het over Bashar al-Assad die zich in Syrië aan de macht vastklampt? Had Camps het op de dag van zijn begrafenis misschien over de politieke erfenis van Wilfried Martens? Nee, hoor. Hij vloog uit tegen het netmanagement van Radio 1 dat donderdag had besloten ‘Joos’ af te voeren.

Peter CasteelsIn dezelfde krant hadden ook Yves Desmet en Erwin Mortier een commentaarstuk van krek dezelfde strekking – Bart Eeckhout is vast beloofd dat hij Ruth Joos binnenkort mag interviewen. Mortier had een ingenieuze constructie uitgedacht over een wankele tafel, een dromedaris en een Siamese tweeling (‘Brace yourselves, my fellow citizens, for a bumpy ride’, had hij zichzelf stoer aangekondigd op Facebook), die moest bewijzen dat Radio 1 een verloren zaak is. Maar de hoofdprijs ging naar Lander Deweer. De redacteur had een cultuursocioloog gebeld over het verdwijnen van ‘Joos’. “Samen met een radioprogramma lijkt ook een hele sector in gevaar”, was de openingszin.

De Morgen had iets in te halen. Vrijdag liepen in De Standaard reeds Tom Lanoye (‘Vulgaire hardheid’), Daan (‘Gevaarlijke keuze’) en Bruno Vanden Broecke (‘Kwaliteit telt niet’) uit om de culturele kaalslag te veroordelen. Zaterdag vond De Standaard er niets beter op dan een nieuw lijstje van vijf prominenten op te bellen om dezelfde commentaren nogmaals en met evenveel gretigheid te noteren. Netjes uitgesmeerd over twee opiniepagina’s in de weekendkrant.

Cultuuragenda

Er is – ik vat het even voor u samen – in korte tijd een markt ontstaan voor verontwaardiging over het afvoeren van het middags cultuurprogramma van Ruth Joos. Er is alleszins een enorm aanbod verontwaardiging. De vraag is daarentegen beperkt. Bij mij althans: misschien hebt u wel een traan gelaten. ‘Joos’ biedt op haar best een aardig overzicht van de cultuuragenda, maar op zijn smalst toont het vooral het zielloze enthousiasme waarmee de meeste cultuurjournalisten hun werk bedrijven. Wie de twee uur durende uitzending elke dag uitzit, krijgt het idee dat er in Vlaanderen wekelijks drie briljante boeken verschijnen en minstens evenveel prachtvoorstellingen worden gespeeld.

Daarom is het makkelijk te begrijpen waarom kunstenaars zo verbolgen zijn over het verdwijnen van ‘Joos’. Ze mochten altijd langs bij Ruth, die de ene keer enkel nog complimenteuzer was dan de andere. Zij begreep hen tenminste. Maar het resultaat waren meestal interviewtjes van dertien in een dozijn waarin iedereen met alles wegkwam. Enkel het gestamel van Leonard Nolens wordt herinnerd. Dat kan ook moeilijk anders voor een programma dat tien uur radio per week moet produceren met een piepkleine redactie. Als het werkelijk waar is dat ‘Joos’ onze beschaving overeind hield, hebben de cultuurpessimisten jaren geleden al gewonnen.

Als het werkelijk waar is dat ‘Joos’ onze beschaving overeind hield, hebben de cultuurpessimisten jaren geleden al gewonnen.

Meer van hetzelfde

Waarom er meer mensen dan ijdele kunstenaars wakker moeten liggen over het verdwijnen van ‘Joos’ is mij een raadsel. Alsof de makers van Radio 1 over de originaliteit beschikken om een nieuw programma te bedenken dat veel verschilt van wat Ruth Joos moest presenteren. Voor haar komst was er een uitzendblok gereserveerd voor de aankondigingen van de cultuurindustrie, en dat zal na haar vertrek niet anders zijn. Waar zou het schema anders mee worden gevuld? Ook het gezeur van luisteraars dat Jan Hautekiet elke ochtend moet aanhoren wordt gehalveerd. Meer van dat zal het dus niet zijn.

Deze rellerige vorm van mediakritiek is enkel een schoolvoorbeeld van steekvlamjournalistiek. Iedereen toont zich verontwaardigd over een schandaaltje dat enkele weken later zonder enige impact blijkt te zijn. Hoewel: Karl van den Broeck stelde op Facebook voor om een jaar lang elke dag iemand naar de gebouwen van de VRT te sturen die de terugkeer van ‘Joos’ eist. Als alle eerder genoemde heren volgen, wil ik gerust de spits afbijten. Want ik heb Ruth natuurlijk ook graag.

Auteur: Peter Casteels

Peter Casteels (1989) studeerde politieke wetenschappen aan de Universiteit Gent. Op Twitter spreekt u hem best aan met @pcasteels en mailen kan naar peter.casteels@apache.be.

Word lid

Lees direct verder en steun onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Nu nog aan 6,66 euro per maand.


Ja, ik word lid