Bloedhete aarde, databoeren en Chinese wetenschap

 Leestijd: 2 minuten0

Wat riskeren we met een opwarmende planeet? Gaat robotlandbouw onze voedselproductie redden? Hoe gaat China zijn stempel drukken op wetenschappelijk onderzoek? Dit en nog veel meer in de tweewekelijkse keuze van Apache, onze selectie van wat je moet gelezen, gezien of gehoord hebben, uit binnen- en buitenlandse media.

Met feiten vechten tegen klimaatopwarming

Sir David Attenborough windt er blijkbaar niet graag doekjes om. De mensheid staat voor de grootste bedreiging in duizenden jaren, stelt hij met klem. In zijn documentaire ‘Climate Change – The Facts‘, die nu te zien is op VRT NU, laat hij wetenschappers, onderzoekers en ervaringsdeskundigen aan het woord over hét fenomeen van onze tijd: klimaatopwarming. Samen wrijven ze het er nog eens goed in: de opwarming gaat veel sneller dan we voor mogelijk hielden, we riskeren een onleefbare toekomst en hebben nog maar enkele jaren om het tij te keren. Attenborough pleit voor urgente actie.

Die actie zal van ons mensen moeten komen. Attenborough legt feiten op tafel en verkent mogelijke oplossingen, want om de opwarming tegen te houden, moeten we eerst de bedreiging tot in haar kern begrijpen.

Fabrieksuitstoot


Geprivatiseerd geld in handen van multinationals

Privacy- en andere schandalen weerhouden Facebook er niet van om samen met onder meer VISA, Spotify en PayPal een nieuw, internationaal betaalmiddel te lanceren. De officieuze slogan van het socialemediabedrijf is niet voor niets ‘Move fast and break things’. Libra, een digitale munt, is nodig, claimen de betrokken bedrijven. Behalve potentiële veiligheidsrisico’s en eventuele economische belangenconflicten, schuift onderzoeker Matt Stoller in The New York Times een fundamenteel bezwaar tegen een geprivatiseerd munt naar voor: de manier waarop we geld en betalingen vorm geven is een taak voor instituties die onder democratische controle staan.

En dus niet voor bedrijven die geen al te beste track record hebben als het om democratie, inspraak, veiligheid en betrouwbaarheid gaat.


China hertekent de wetenschap

Al gehoord van het Belt and Road Initiative? Trouwe lezers van Apache horen wellicht een belletje rinkelen. Het BRI omvat de megalomane plannen van president Xi Jinping om middels enorme infrastructuurwerken binnen en buiten China – van snelwegen en luchthavens tot hogesnelheidsspoorwegen en surveillance netwerken – het handelsnetwerk in en rond China opnieuw vorm te geven. Een nieuwe zijderoute. Om figuurlijke bruggen te bouwen met verschillende buitenlanden stellen Xi en andere Chinese leiders de wetenschap centraal, schrijft wetenschapsmagazine Nature. In een reeks artikelen verkent het blad Chinese projecten in onder andere Pakistan, Nigeria en Peru.

Behalve het uitsturen van wetenschappers, deelt China even gretig miljoenen yuan uit om wetenschappelijke projecten op te zetten. China ontwaakt als wetenschappelijke supermacht, maar welke addertjes zitten er onder het gras?


Big Boeren Data

Data is big business, en ook de landbouwsector ontsnapt niet aan die evolutie. Hoeveel melk elke koe geeft, hoeveel graan kippen pikken, het wordt minutieus bijgehouden en geanalyseerd. De belofte van wat De Groene Amsterdammer ‘precisielandbouw’ noemt is groots: voedselproductie wordt duurzamer, diervriendelijker en efficiënter maken. De Europese Commissie is vol geloof en pompte al 1,6 miljard euro in datagedreven, gerobotiseerde landbouw. Het is nog maar de vraag of het die belofte kan waarmaken. En waar staat de landbouwer in deze evolutie? Heeft hij of zij nog controle over de data die hij dag in dag uit verzameld?

Om nog maar te zwijgen van de groeiende afhankelijkheid van grote multinationale ondernemingen die de technologie ontwikkelen en leveren. Is de toekomst werkelijk aan de datagrariërs?

landbouw tractor

Landbouwmachines


Het Europese Plan B voor de Griekse crisis

Het 157 pagina’s tellende ‘Albania Contingency Analysis & Plan, Sovereign Default 2015’ had niets te maken met Albanië. Het was de codenaam voor het Plan B van de Europese  Unie tijdens de Griekse crisis, bedoeld om de humanitaire en economische gevolgen van een ‘Grexit’ zoveel mogelijk te beperken. Onder meer de introductie van een nieuwe, weliswaar volatiele Griekse munt maakte deel uit van de plannen, die kost wat kost geheim dienden te blijven. Twee Griekse journalisten beschrijven in het boek ‘The Last Bluff’ de discussies tussen de specialisten van de Europese Commissie, de uiteindelijke plannen en de geheimhouding waarin ze gehuld werden.

Een Plan B was nodig, maar de geheimhouding evenzeer. De Commissie vreesde dat het uitlekken van dit soort plan net de druppel zou zijn die het plan nodig zou maken.

Auteur: Jan Walraven

Onderzoeksjournalist Jan Walraven schrijft sinds 2015 voor Apache. Zijn eerste boek, ‘De diefstal van de eeuw’, over privacy en de tentakels van technologie, verscheen in 2018 bij Van Halewyck.

Word lid

Lees direct verder en steun onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Nu nog aan 6,66 euro per maand.


Ja, ik word lid