Massa-extinctie, belastingen en gestolen btw-miljarden

 Leestijd: 2 minuten0

Onze beschaving is in gevaar door het grote risico op de massale sterfte van een miljoen diersoorten. Willen de Amerikaanse Democraten de rijksten effectief belasten, dan zullen ze de belastingdienst moeten heropbouwen. Ondertussen maken fraudeurs gretig gebruik van de weeffouten in de Europese btw-systemen. Dit en nog veel meer in de tweewekelijkse keuze van Apache, onze selectie van wat je moet gelezen, gezien of gehoord hebben, uit binnen- en buitenlandse media.

Instortingsgevaar voor menselijke beschaving

De resultaten van het meest grootschalige onderzoek ooit naar de gezondheid van onze planeet stemmen niet bepaald vrolijk. Het VN-panel dat het onderzoek uitvoerde, waarschuwt voor de versnelde uitputting van levensbelangrijke natuurlijke systemen, schrijft The Guardian. Tussen ettelijke onheilspellende vaststellingen over koraalriffen en regenwouden valt nog het meest het feit op dat maar liefst één miljoen diersoorten risico lopen uit te sterven. Dat de menselijke verantwoordelijkheid voor deze catastrofe torenhoog is, staat buiten kijf. Wetenschappers waarschuwen dat de gezondheid van de natuurlijke systemen waarop de mensheid en andere diersoorten rekenen abominabel is, en de mensheid zelf dus bedreigd is.

Enkel een massale verandering in ons gedrag en het gebruik van natuurlijke hulpbronnen kan ons redden, klinkt het.

De planeet is een zieke patiënt (Foto: Lukas Neasi)


Bakermat Rotterdam

Arjen van Veelen zag zijn stad Rotterdam veranderen. Ze is mooier, rijker en vreemder dan vroeger – tenminste op het eerste gezicht. Met Ben Judah, auteur van het boek ‘Dit is Londen’ wandelt hij voor de Correspondent door de straten van de havenstad. Judah maakte zijn boek uit nieuwsgierigheid naar het echte Londen. In deze Information Age weten we nauwelijks nog wie onze buren zijn. Vanuit diezelfde nieuwsgierigheid vraagt Judah zich af waarom Rotterdam als succesvolle Europese metropool zichzelf zo glansrijk kon heruitvinden, maar toch ten prooi valt aan het populisme.

Maar doet het dat nog wel? Als we naar de cijfers kijken, blijkt dat in Rotterdam, eens de pionier van het populisme, de populistische stem maar een van de smaken is in het palet dat de stad rijk is. Misschien is het ook daarin een voorganger.


Rijken belasten gaat niet vanzelf

Democratische presidentskandidaten als Bernie Sanders en Elizabeth Warren zetten het centraal in hun verkiezingscampagne: de belastingen voor de rijkste Amerikanen moeten naar omhoog. Met deze herverdeling willen ze de ongelijkheid aanpakken en ambitieuze sociale programma’s financieren. Al zullen ze een belangrijk detail niet uit het oog mogen verliezen. Zolang de Amerikaanse belastingdienst ondergefinancierd en onderbemand blijft, zullen rijken en grote bedrijven namelijk de dans blijven ontspringen, schrijft ProPublica. De regels mogen dan wel aangescherpt worden, zonder een belastingdienst die in staat is ze af te dwingen, sta je nergens.

Laat net dat een groot probleem zijn. Sinds 1953 heeft de IRS nooit zo weinig controleurs gehad als vandaag.


Miljardenfraude met btw

Jaarlijks loopt de EU 50 miljard euro aan btw-inkomsten mis. Door een weeffout in de btw-regeling krijgen fraudeurs vrij spel. De Europese burger past het verschil bij.
In een samenwerkingsverband met 63 journalisten van 35 media uit 28 EU-landen – plus Noorwegen en Zwitserland – publiceert Follow the Money een onderzoek naar de massale fraude. In 1993 werd een nultarief ingevoerd voor bedrijven die handel drijven tussen de lidstaten. Dit om te voorkomen dat landen elkaars btw zouden moeten innen. Het was bedoeld als een tijdelijke maatregel, die zou moeten vervangen worden door een waterdicht systeem, maar vandaag geldt het nultarief nog altijd. Fraudeurs kunnen daardoor in een andere lidstaat goederen kopen vrij van btw, maar die in eigen land mét btw verkopen. Het surplus verdwijnt in hun zakken en de eindgebruiker recupereert de btw alsnog in eigen land.

Een oplossing voor de situatie ligt niet voor de hand. Als lidstaten elkaars btw moeten recupereren, moeten ze elkaar kunnen en willen vertrouwen. Bovendien gaat het om gigantische bedragen.


De uitbuiting van jeugd

Behalve ‘brandweerman’ of ‘astronaut’ schreeuwt de jeugd tegenwoordig ook ‘YouTuber’ of ‘Instagrammer’ als antwoord op de vraag ‘Wat wil je worden’. Ze hoeven er niet eens meer op te wachten tot ze de juiste leeftijd hebben. Moeten we deze drang naar bekendheid-om-de-bekendheid wel toejuichen, vraagt The Baffler zich af. Tieners worden om de oren geslagen met tips om hun online vriendschappen te gelde te maken als zogenaamde influencers, of hun online persona tot lucratief ‘brand’ uit te bouwen. Dat de platformen waarop ze dat doen niet het beste voorbeeld geven als het op hun privacy aankomt, bijvoorbeeld, wordt vervolgens vergeten.

Van marketing voor kinderen, evolueren we naar marketing door kinderen, die zo ingeschakeld worden in de verkoopstrategie van sommige van de grootste bedrijven ter wereld.


Heb je zelf iets interessants gelezen, gehoord of gezien? Laat een reactie achter onderaan dit stuk, of mail naar keuze@apache.be!

Auteur: Jan Walraven

Onderzoeksjournalist Jan Walraven schrijft sinds 2015 voor Apache. Zijn eerste boek, ‘De diefstal van de eeuw’, over privacy en de tentakels van technologie, verscheen in 2018 bij Van Halewyck.

Auteur: Sigrid Gulix

Sigrid Gulix volgde een bachelor audiovisuele techniek aan het RITCS en een master vertaling aan het HIVT (UA). Ze redigeert en coördineert de Apache-pagina’s.

Word lid

Lees direct verder en steun onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Nu nog aan 6,66 euro per maand.


Ja, ik word lid