Vliegen op een bedje van Vlaamse kwakkels met een sausje van jeu de mots à la française (3/5)

 Leestijd: 6 minuten0

De luchthaven van Deurne opereert vandaag zonder milieuvergunning op een onvergunbaar landbouwterrein en op niet vergund openbaar domein, zowel gewestelijk (de R11) als gemeentelijk (Vliegveldweg). De uitbater is LEM Antwerpen NV, een volle dochter van het Franse Egis. Volgens een uitspraak van minister Weyts op een vraag van Ingrid Pira verkreeg LEM Antwerpen NV een certificaat 3C voor de uitbating van de luchthaven op 1 september 2014.

Luchthaven Deurne
Deze gastbijdrage verschijnt in vijf delen. Dit is het derde deel.

Zeer eigenaardig want de uitbating startte slechts op 27 oktober 2014. Hoe je een certificaat 3C kan krijgen van het Directoraat Generaal Luchtvaart (DGLV) voor een luchthaven waarop je geen gebruiksrechten hebt, is niet zo heel duidelijk. Bovendien moesten deze gebruiksrechten volgens een contract van 19 juli 2013 met opschortende voorwaarden worden verleend door de vennootschap LOM Antwerpen NV in oprichting.

Op 1 september 2014 kon deze vennootschap dit onmogelijk omdat op die datum de daarvoor noodzakelijke rechten op het roerend en onroerend goed van de luchthaven nog steeds in handen waren van de eigenaar, het Vlaams Gewest. Om de overdracht ervan voor te bereiden waren de raden van bestuur van LOM Antwerpen NV en LOM Oostende-Brugge NV reeds een hele tijd aan het vergaderen op basis van waarde ramingen door een expertise bureau om een correcte waarde te bepalen voor de inbreng van de volledige luchthaven, zoals decretaal bepaald. Maar dat duurde voor sommigen veel te lang.

En bovendien zouden er dan waarden in de boekhouding tot uiting komen, die zouden bewijzen dat de gevraagde huur voor de volledig ‘gemeubileerde’ luchthaven veel te laag was. Een huur van 240.000 Euro voor een luchthaven van 115.367.000 Euro is immers maar een schijntje en meer gangbaar voor een kleine winkelruimte op de Meir in Antwerpen.

Minister Weyts stapt naar de notaris met een niet gedateerde en niet uitvoerbare volmacht die de notaris laat begaan

Een fantasietje van de Vlaamse Regering zou dat wel eens eventjes oplossen. De Vlaamse Regering besliste op 24 oktober 2014 om met miskenning van het LEM/LOM-decreet niet de volledige eigendom van de luchthaven in te brengen, maar slechts de erfpacht- en opstalrechten, waardoor die 115.367.000 in de boekhouding van LOM Antwerpen NV plots daalde tot 2.322.015 Euro. Ze gaven de opdracht aan minister Weyts om daarvoor alle noodzakelijke stappen te zetten.

Eén van deze noodzakelijke stappen bestond er uiteraard in om aan het Vlaams Parlement te vragen om het LEM/LOM-decreet aan te passen. Maar minister Ben Weyts vindt dat zoiets ook wel achteraf kon. Hij wacht dus niet en stapt diezelfde dag nog naar de notaris met iets wat een volmacht zou moeten voorstellen. Die volmacht heeft de vorm van een Besluit van de Vlaamse Regering (BVR) ter uitvoering van het LEM/LOM-decreet (dat op die manier dus niet wordt uitgevoerd) en werd ondertekend door minister-president Geert Bourgeois en minister Weyts.

Dat besluit is volgens artikel 4 van datzelfde BVR ook niet eerder uitvoerbaar dan na de publicatie in het Belgisch Staatsblad. Het is echter niet publiceerbaar om twee redenen, ten eerste: het is onwettig omdat het geen uitvoering is van het LEM/LOM-decreet en ten tweede er staat geen datum op, enkel “…”.

Met dat ongedateerde en wettelijk niet uitvoerbare besluit staat minister Weyts dus ‘s namiddags bij de notaris om onroerende rechten op de gronden van de luchthaven te verkopen aan LOM Antwerpen NV bij wijze van inbreng. De notaris verlijdt de akte zonder veel poeha. Hij kijkt zelfs niet na of minister Weyts, voldoende gemachtigd is om publieke eigendommen te verkopen in ruil voor aandelen. Hij negeert ook het feit dat het BVR niet gedateerd was en dat dit eerst moest worden gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad om kracht van wet te verkrijgen.

De notaris verleent in onderhavig geval met zijn ambt authenticiteit aan een akte, die gebaseerd is op stukken, die zelf geen authenticiteit hebben of eenvoudiger gesteld: hij speelt het spelletje mee, al of niet onder druk, en verlijdt een akte, die hij niet kon verlijden. Bovendien laat hij na (bewust of onder druk) in de door hem opgestelde akte te doorstrepen over welk soort volmacht het gaat.

De lezer mag het allemaal zelf aanvullen of doorstrepen na het sterretje: “*een origineel van de beslissing/een voor eensluidend verklaard afschrift.” Voor de geïnteresseerden: deze akten met de niet gedateerde, niet gepubliceerde en niet uitvoerbare volmachten bevinden zich – voor iedereen raadpleegbaar – op de griffie van de Nederlandstalige Rechtbank van Koophandel te Brussel.

Voormelde Besluiten van de Vlaamse Regering werden pas veel later gepubliceerd na de wijziging van het LEM/LOM-decreet door het parlement. Om die publicatie mogelijk te maken zendt minister Weyts op 23 maart 2015 een briefje naar minister-president Bourgeois: “Mijnheer de minister-president, Waarde collega, Hierbij laat ik u voor medeondertekening 2 besluiten geworden van de Vlaamse Regering houdende beheersvorming van de regionale luchthavens Antwerpen en Oostende – Brugge – Inbreng in natura.”

Nu zitten we dus met twee stellen problematische documenten: één stel voor elke luchthaven met daarin:

  • een document zonder datum, niet gepubliceerd, onuitvoerbaar maar toch onwettig uitgevoerd en samen met de akte geregistreerd op 24 oktober 2014;
  • en een document met datum, wel gepubliceerd, ondertekend na 23 maart 2015 maar geantidateerd op 24 oktober 2014 en dat geen onderdeel is van de geregistreerd akte.

Ach ja, zullen sommigen zeggen, voor het algemeen belang moet toch een en ander kunnen? Maar is dat wel zo? In een verslag van de raad van bestuur van LOM Oostende-Brugge lezen we het volgende: “De heer gedelegeerd bestuurder (Filip Boelaert, secretaris-generaal MOW) reageert dat een vertraging van de officiële opstart tot gevolg heeft dat de LEM minder snel van de inkomsten van de luchthaven kan genieten.”

Hoezo, algemeen belang? Een Franse onderneming waarvoor een N-VA-minister het vuur uit zijn sloffen loopt om een decreet te overtreden en later als dekking een besluit te antidateren, opdat de Fransen toch maar sneller van de Vlaamse subsidies zouden kunnen ‘genieten’? Merkwaardig.

Jeu de mots à la francaise

Het zijn overigens niet alleen N-VA-ministers die de spelletjes van de Fransen meespelen. In september 2014 loopt EGIS al rond op de luchthaven, want zij hebben het certificaat 3C verworven vanaf de eerste dag van die maand. En dan begint een woordenspelletje over de trainingsvluchten “een vlucht bestaat toch uit twee bewegingen en dus mogen we het aantal trainingsvluchten beperkt door de bijzondere voorwaarden van de milieuvergunning toch verdubbelen?”

Joke Schauvliege speelde direct mee zoals we konden verwachten

Dit woordenspelletje wordt in gang gezet door een externe milieucoördinator van Grontmij en niet door de vast benoemde milieucoördinator. Hoogstwaarschijnlijk had de vastbenoemde, die reeds in 2004 op de luchthaven werkte, het altijd anders en bovendien correct geïnterpreteerd.  

Zoals we konden verwachten speelt Joke Schauvliege natuurlijk direct mee en antwoordt ze op een vraag van Ingrid Pira, dat de verdubbeling van de cijfers in de milieuvergunning een vrij goede methode is om het aantal toegelaten trainingsvluchten te bepalen. Nonsens zegt de milieu-inspectie en ze schrijft op 29 juni 2018 aan de luchthaven dat de overtredingen (ondertussen al meer dan 6500 overtredingen) moeten stoppen en dat ze het begrip trainingsvluchten juist moeten interpreteren als bewegingen, zoals dit bedoeld was door minister Hilde Crevits in 2008 en zoals dit vóór de uitbating door EGIS begon steeds door de luchthaven correct werd toegepast.

Minister Koen Van den Heuvel (CD&V) stelt zich eveneens op als een toffe peer voor de Fransen

Afdeling Gebiedsontwikkeling, Omgevingsplanning en -projecten (GOP) van het Departement Omgeving volgt het standpunt van de milieu-inspectie en verzoekt om een bijstelling van de milieuvergunning met de bedoeling om de “jeu de mots à la française” door EGIS onmogelijk te maken.

Ondertussen heeft Joke Schauvliege afscheid genomen wegens een affaire met de staatsveiligheid en werd ze vervangen door Koen Van den Heuvel, burgemeester van de gemeente waar Kris Peeters woont (deze van het onrechtsgeldige akkoord met Borsbeek uit 2006). De nieuwe minister stelt zich eveneens op als een toffe peer voor de Fransen. Hij volgt weliswaar de redenering van de milieu-inspectie en van GOP dat het woordje ‘vluchten’ moet worden vervangen door ‘bewegingen’, zodat het begrip ‘toegelaten trainingsvluchten’ door mensen met een aureool van slimmigheid niet meer kapot kan worden geredeneerd.

Maar op het eind van zijn beslissing komt toch de aap uit de mouw van de toffe peer. Hij verdubbelt gewoon ongevraagd de aantallen toegelaten bewegingen. Hij is dus even makkelijk mee te tronen als Joke Schauvliege, maar gaat nog een stapje verder. Hij schendt daarmee de aanvraag en begaat daardoor een pertinente ‘machtsoverschrijding’. Om die reden wordt op vordering van Borsbeek, Boechout en Mortsel zijn onorthodoxe beslissing op 30 juni 2020 vernietigd door de Raad voor Vergunningsbetwistingen.

Overigens bewijst minister Lydia Peeters met haar roemruchte vlucht van Zaventem naar Deurne enkele maanden geleden dat een vlucht – tenminste als alles goed gaat – meestal uit twee bewegingen bestaat, maar dat van haar vlucht één beweging wordt geteld in Zaventem en slechts één beweging in Deurne. Daarom zijn elf van de laatste twintig jaartotalen van de trainingsvluchten in Deurne dan ook onpaar.

Besluit

De soap van de luchthaven eindigt nog niet en ook niet bij een eventueel vonnis van de strafrechter voorzien voor eind oktober 2020. Immers ondertussen werden nog tal van nieuwe onregelmatigheden gemeld aan de bevoegde diensten, die om een dringend onderzoek vragen. Wordt dus vervolgd.

Samenvattend kunnen we stellen dat de luchthaven werd uitgebreid op basis van een niet onderbouwde bewering, die door het beleid en anderen klakkeloos werd overgenomen, maar in 2014 door de luchthavencommandant en door de feiten naar de prullenmand werd verwezen. De zakenluchthaven kan perfect draaien met verkorte startbaan, zonder annexatie van agrarisch gebied.

Vandaag opereert de luchthaven zonder milieuvergunning op dat geannexeerde illegaal uitgebreide en niet vergunde terrein

Vandaag opereert de luchthaven zonder milieuvergunning op dat geannexeerde illegaal uitgebreide en niet vergunde terrein. De vergunningen en ontheffingen hiervoor werden bekomen op grond van valsheden. Die valsheden ontstonden door middel van verzwijgingen door ambtenaren die wel degelijk beter wisten.

Of zij dit uit eigen beweging hebben gedaan of onder hiërarchische druk, moet door anderen worden uitgezocht, maar zoals blijkt staan ook ministers zo zwaar onder druk dat ze er hun hand niet voor omdraaien om onwettige daden te stellen, hun beëdigde functie onwaardig.

Derhalve rijst de vraag welke duistere macht het klaar speelt om ambtenaren te doen liegen in het MER-ontheffingsdossier en de aanvraag van een stedenbouwkundige vergunning terwijl ze heel goed wisten dat beide dossiers niet overeenstemden met de werkelijk geplande aanleg van het vliegveld?

Of nog: hoe kan een N-VA-minister plots de urgente nood voelen om een Franse vennootschap zo snel als mogelijk Vlaamse subsidies te laten ‘genieten’, daarvoor strafrechtelijke overtredingen te begaan en decreten te usurperen? Legde een minister niet exact de dezelfde eed af als een gewone ambtenaar, zoiets met ‘gehoorzaamheid aan de wetten van het Belgische volk’? Hoe sterk is dus die duistere macht dat zij ook ministers – als hoofden van de uitvoerende macht – kan dwingen om die eed te breken?


Uitgelichte afbeelding: CC BY 2.0 Nikolay Doychinov (EU2018BG Bulgarian Presidency)

  Dit is een gastbijdrage. Een Apache-lezer levert met dit stuk een bijdrage aan het maatschappelijk debat. De auteur schrijft in eigen naam en is verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Zelf een bijdrage insturen, doe je hier.

Auteur: Robert Tilkin

Robert Tilkin is onderzoeker voor vzw Verlenging Nooit en Burgerplatform Vliegerplein.