De losse flodders achter de aanslag op het Antwerpse roodgroene kartel

 Leestijd: 3 minuten11

Drie jaar geleden gebruikte N-VA met succes DPG Media om het progressieve Antwerpse kartel Samen te torpederen. Het een-tweetje tussen politiek en media hertekende het politieke landschap. Zonder enige juridische grond, zo blijkt intussen.

Het was nog een kort berichtje waard, vorige week in enkele kranten: vervoersmaatschappij De Lijn moet Antwerps schepen Tom Meeuws (sp.a) een schadevergoeding van 5.000 euro betalen. Met die uitspraak van de burgerlijke rechtbank valt juridisch het doek over wat er gebeurde in de kiescampagne naar aanloop van de gemeenteraadsverkiezingen in 2018.

Met een gericht lek over vermeend gesjoemel met facturen, tegelijk gepubliceerd in Het Laatste Nieuws, De Morgen en Dag Allemaal, alle drie titels van DPG Media, biljartte N-VA vakkundig het prille rood-groene kartel in Antwerpen uit elkaar. Bart De Wever zag de enige mogelijk bedreiging voor zijn hegemonie in Antwerpen op twee dagen tijd volledig verschrompelen. En passant kreeg ook de politieke carrière van Tom Meeuws een forse knauw.

Marc Descheemaecker

Even terug naar dinsdag 16 januari 2018. ‘Tom Meeuws opnieuw in opspraak’, kopte De Morgen die ochtend. ‘Ernstige fouten of valsheid in geschrifte?’ vroeg de krant zich binnenin af. ‘Vertrek bij De Lijn in nevelen gehuld’ wist Dag Allemaal, een blad dat zich doorgaans, op wat human interest interviews na, ver weg houdt van het politieke gekrakeel. Ook Het Laatste Nieuws koos die ochtend voor een vraagteken: ‘Geknoei met facturen?’, luidde de kop.

Het juridische antwoord op de vragen die de drie titels uit de stal van mediabaas Christian Van Thillo stelden, werd een tijdje geleden al gegeven: in het najaar van 2019 stelde de Antwerpse raadkamer Tom Meeuws buiten vervolging. Eerder was het parket al tot de conclusie gekomen dat er geen sprake was van valsheid in geschrifte, misbruik van vertrouwen of het verstoren van het openbaar opbod. Marc Descheemaecker, voorzitter van de Raad van Bestuur van De Lijn en een belangrijke machtsspeler achter de schermen bij N-VA, had het gerecht nochtans documenten bezorgd waaruit volgens hem het tegendeel zou moeten blijken.

Toenmalig sp.a-voorzitter John Crombez noemde Marc Descheemacker bij naam als het lek dat ervoor zorgde dat Groen de samenwerking met de sp.a van Tom Meeuws opblies

In de media had Descheemaecker bij die gelegenheid ook verklaard dat het “bezwarend materiaal” dat hij had overgemaakt aan het parket “over veel meer dan enkel het opknippen van facturen” zou gaan. Dat laatste zou “enkel een technisch elementje zijn”, zei hij, insinuerend dat het hele zaakje nog veel erger stonk dan tot dan toe was geschreven.

Niet vol te houden

Van de in de DPG-titels verschenen berichten en de behoorlijk suggestieve uitspraken van Descheemaecker blijft intussen niets meer over. Bovendien kwam het medialek er na een schending van een vertrouwensclausule tussen Tom Meeuws en zijn voormalige werkgever De Lijn, afgesloten bij het vertrek van Meeuws in 2015.

Die clausule werd vanuit de top van De Lijn doelbewust gelekt. Descheemaecker zette de aantijgingen in de media vervolgens de nodige luister bij. Zonder grond, zo blijkt. Toenmalig sp.a-voorzitter John Crombez noemde Descheemacker vervolgens bij naam als het lek dat ervoor zorgde dat Groen de samenwerking met de door schandalitis aangetaste sp.a van Tom Meeuws opblies en het kartel beëindigde.

Een duidelijk vonnis van de burgerlijke rechtbank lijkt John Combrez intussen gelijk te geven. De Lijn moet Tom Meeuws niet enkel een schadevergoeding van 5.000 euro betalen, de motivatie van de rechtbank maakt ook duidelijk dat het lek wel degelijk rechtstreeks vanuit de top van De Lijn kwam.

De Lijn betwistte voor de rechtbank dat zij informatie aan de pers zou hebben gelekt, maar de rechter acht het tegenovergestelde bewezen. Het vonnis wijst daarbij duidelijk naar de bedrijfstop:

“Het is evenmin vol te houden dat De Lijn, in het bijzonder de Raad van Bestuur, de Directie, of het benoemings- en remuneratiecomité, niet zelf verantwoordelijk zou zijn voor het pers-lek, gelet op de gedetailleerde en vertrouwelijke inhoud van de gelekte informatie, niet in het minst de gelekte adviezen van de raadslieden van De Lijn.”

Mission accomplished

Het vonnis vermeldt ook een bericht van toenmalig directeur van De Lijn, Roger Kesteloot:

“Dat er gelekt wordt is wel duidelijk. Verslagen van het Remco (remuneratiecomité, ToC) komen overigens alleen bij de 3 leden van het Remco en mijzelf terecht en worden gemaakt door de secretaresse van de voorzitter. Wat HLN betreft: gezien zij allemaal tot de Medialaan groep (intussen DPG Media, ToC) behoren, denk ik dat Dag Allemaal, De Morgen, HLN en wie weet ook VTM dezelfde informatie delen.”

In het remuneratiecomité van De Lijn, waaruit citaten werden gelekt, zaten op dat moment drie personen. Naast Descheemaecker zelf waren dat Irina De Knop (Open Vld) en Luc Martens (CD&V). Descheemaecker ontkende altijd het lek te zijn geweest. Ook al noemt het vonnis zijn naam niet letterlijk, als voorzitter van de raad van bestuur en lid van het remuneratiecomité gebeurde het wel onder zijn verantwoordelijkheid.

Blijkbaar tilde Descheemaecker daar niet al te zwaar aan. Voor de rechtbank zou De Lijn blijven beweren, weliswaar zonder succes, dat er nooit vanuit het bedrijf werd gelekt. Binnen de door Descheemaecker voorgezeten raad van bestuur volgde noch officieel, noch officieus, een onderzoek naar de herkomst van het lek.

De uitkomst is alleszins dat het met publiek geld gefinancierde overheidsbedrijf De Lijn straks 5.000 euro belastinggeld aan schadevergoeding moet betalen, omwille van haar bewezen rol in een partijpolitiek gestuurde Antwerpse moddercampagne. Over het vermeende schandaal zelf werden ettelijke bladzijden volgeschreven, over de finale juridische afloop ervan kraait vandaag geen haan. Mission accomplished, heet dat.


Uitgelichte afbeelding: Voorstelling van het Antwerpse roodgroene kartel Samen. (© Nicolas Maeterlinck (Belga))

Auteur: Tom Cochez

Licentiaat criminologie. Werkte van 1997 tot 2008 voor De Morgen. Hij volgde er vooral gezondheidszorg, sociale zaken en milieu en verdiepte zich in de politieke partijen Vlaams Belang en Groen. In 2008 koos hij ervoor om opnieuw op freelance basis te werken onder meer ook voor Knack en Humo. Een jaar later stond hij mee aan de wieg van De Werktitel, het latere Apache.be. Vandaag werkt hij als redacteur.

Word lid

Word jij lid van Apache? Lees direct verder en steun onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Nu al vanaf 6,25 euro per maand.


Ja, ik word lid

Word nu lid van Apache en geniet van deze voordelen:

  • Toegang tot alle ruim 4.000 artikels
  • Deel de artikels gratis met je vrienden
  • Toegang tot alle dossiers en het volledige archief
  • Treed in discussie met journalisten en andere lezers
  • Korting op events en andere journalistieke producten, zoals e-books