Land Invest Gate (1): de verdwenen miljoenen

 Leestijd: 14 minuten4

Documenten die Apache en Le Vif konden inkijken, tonen hoe Erik Van der Paal – de protegé van N-VA-voorzitter Bart De Wever – en zijn Nederlandse kompaan Marc Schaling zes jaar lang miljoenen euro uit Land Invest zogen. De projectontwikkelaar kon al die tijd rekenen op opvallende politieke steun bij omstreden Antwerpse bouwprojecten.

Illustratie: Mellon

Het leegzuigen gebeurde via een speciaal daartoe gecreëerde dochtervennootschap. Langs die weg werden miljoenen euro’s aan managementvergoedingen betaald via de vennootschappen van Van der Paal en Schaling. Maar er is veel meer dan dat. Onder meer een lening om Van der Paal en Schaling een pre-dividend uit te kunnen betalen van 1,2 miljoen euro.

Apache

Na het fameuze ‘Fornuisfilmpje’ dat een jaar geleden de hartelijke relaties toonde tussen Bart De Wevers favoriete bouwpromotor Erik Van der Paal, het Antwerps college en tal van andere politici werd de vennootschap Land Invest Group in ijltempo uitgewist. In dossier Land Invest Gate leggen we uit hoe operatie grote kuis vorm kreeg en welke kadavers daarbij dienden opgeruimd.

De excessen die Land Invest regelrecht naar de afgrond leidden, werden al die jaren bekostigd met het pensioengeld van ambtenaren, afkomstig van het Luikse pensioenfonds met PS-signatuur Ogeo Fund. De sterke man daarachter was al die tijd Stéphane Moreau. Hij stond vorig jaar centraal in de Publifin-affaire waarbij politici rijkelijk werden vergoed via vaak onbestaande adviesraden van de intercommunale. Ogeo Fund is het pensioenfonds van Publifin.

Lobbyvergadering

30 oktober 2012. De gemeenteraadsverkiezingen die Bart De Wever naar het Antwerps Schoon Verdiep brachten, zijn twee weken oud wanneer Jan Boeykens de oprichtingsakte van de vennootschap Land Invest Project Management (LIPM) verlijdt. Het is niet de eerste akte die de Antwerpse notaris in dienst van de vastgoedontwikkelaar opstelt, en het zal ook niet de laatste zijn.

Een klein jaar eerder was het Luikse pensioenfonds Ogeo Fund in het kapitaal van Land Invest Group gestapt. Dat gebeurde enkele maanden nadat Bart De Wever een lobbyvergadering had met Ogeo Fund. Die lobbyvergadering was op z’n zachtst gezegd opmerkelijk. De Luikse PS met sterke man Stéphane Moreau voorop, staat in het officiële discours van N-VA immers synoniem voor de baarlijke duivel.

Hoe dan ook, zes maanden na de fameuze lobbyvergadering met De Wever, verwierf het pensioenfonds de helft van de aandelen van de Antwerpse projectontwikkelaar. De andere helft van de aandelen bleef in handen van de vennootschap Elba Advies, een vehikel van Marc Schaling waarachter ook Erik Van der Paal schuilging. Van der Paal zelf was onzichtbaar in de statuten van Elba Advies. Maar via een kluwen aan vennootschappen bezat hij wel 40 procent van de aandelen.

(Uittreksel vergadering directiecomité Ogeo Fund 05/05/2011)

51 miljoen euro in het krijt

Ogeo Fund bracht niet enkel de helft van het kapitaal in, het pensioenfonds verstrekte ook de ene na de andere obligatielening aan Land Invest Group. Via die weg zou Ogeo Fund uiteindelijk vele tientallen miljoenen euro pensioengeld in Land Invest Group pompen.

Toen Land Invest eind 2017 virtueel failliet was, had de projectontwikkelaar, via nog niet afbetaalde obligatieleningen een gigantische schuld opgebouwd bij Ogeo Fund. Om precies te zijn: Land Invest Group stond 51.472.827 euro in het krijt bij Ogeo Fund. Daarnaast had de projectontwikkelaar nog forse openstaande schulden bij verschillende banken, bouwondernemingen en private kredietverstrekkers.

In het najaar van 2017 sprongen dan ook alle knipperlichten op rood. Bij Ogeo Fund, bij financiële waakhond FSMA en bij auditbureau PWC dat naar de Antwerpse handelsrechtbank stapte om melding te maken van de precaire financiële situatie.

Land Invest Group bleek, onder aanvoering van Erik Van der Paal en Marc Schaling, een zwart gat waarin talloze miljoenen euro aan pensioengeld waren verdwenen

Maar ook in de politieke wereld gingen de alarmen af. In de eerste plaats bij de Antwerpse N-VA en bij de Luikse PS. Ondanks hun niet aflatende politieke en financiële steun aan Land Invest Group, bouwde de vastgoedontwikkelaar een gigantische schuld op. Land Invest Group, onder aanvoering van Erik Van der Paal en Marc Schaling, bleek een zwart gat waarin talloze miljoenen euro aan pensioengeld waren verdwenen.

Speeltuin zonder pottenkijkers

Maar terug naar 30 oktober 2012. Een belangrijk deel van het antwoord op de vraag waar de geïnvesteerde miljoenen naartoe zijn, is te vinden in de vennootschap die op die dag bij notaris Boeykens werd opgericht: LIPM.

Aandeelhoudersstructuur en werkwijze van Land Invest Group. Centraal: LIPM (Land Invest Project Management), de cockpit van de projectontwikkelaar met aan het stuur Erik Van der Paal en Marc Schaling

Met die dochterfirma van Land Invest was er immers iets vreemds aan de hand: hoewel Ogeo Fund de helft van de aandelen bezat, had het pensioenfonds blijkbaar geen recht op een zitje in de raad van bestuur. Er werd slechts één zaakvoerder aangesteld: Marc Schaling.

Op die manier werd LIPM een speeltuin waar Erik Van der Paal en Marc Schaling jarenlang ongestoord hun gang konden gaan, zonder enige vorm van toezicht door het pensioenfonds.

“Ogeo financierde de bouwprojecten en hield zich niet bezig met het dagelijks bestuur”, verklaart Erik Van der Paal de afwezigheid van het pensioenfonds in LIPM. “Ogeo gaf haar vertrouwen aan Elba Advies. Het was ook zo dat de terreinen die door Land Invest Group werden aangekocht, gefinancierd met obligatieleningen van Ogeo, eigendom waren van Land Invest Group waar Ogeo natuurlijk wél vertegenwoordigd werd in de raad van bestuur.”

Maar het pensioenfonds had beter kunnen en moeten weten: de reputatie die zowel Van der Paal als Schaling vooraf snelde, was niet bepaald geruststellend.

Zo duikt de naam van Erik Van der Paal op in een indrukwekkende reeks faillissementen en gerechtelijke onderzoeken waarin cocaïne en prostituees een hoofdrol opeisen.

In een interview in De Standaard sprak Van der Paal intussen ook openlijk over zijn cocaïneprobleem en over zijn bijzonder hechte relatie met Bart De Wever. Hij bevestigde er onder meer het verhaal dat de Antwerpse burgemeester op het sterfbed van zijn vader Rudi Van der Paalmecenas van extreemrechts – beloofde te zullen waken over zijn zoon.

“Dat is een van zijn (Bart De Wever, ToC, DL) favoriete grappen. ‘Ik heb uw vader twee dingen beloofd: de onafhankelijkheid van Vlaanderen en de zorg over u. Die onafhankelijkheid wordt een makkie, maar dat tweede lijkt onmogelijk.’ Typisch Bart. Ik kan het me voorstellen, de twee stonden dicht bij elkaar. De laatste jaren van zijn leven merkte vader mijn gevoeligheden voor verslavingen op.”

Ook het zakelijk parcours dat Marc Schaling aflegde, oogt niet bepaald spic en span. Eind jaren negentig nam Marc Schaling de Belgische winkels van Hans Verkerk Keukens over, samen met Erik Van der Paal. Eerst werden de winkels in Wallonië gesloten, daarna gingen de Vlaamse winkels failliet in een walm van vermoedens van sterfhuisconstructies en fraude.

Vader Paul Schaling die samen met zijn zoon in Land Invest Group participeert, werd dan weer op staande voet ontslagen wegens belangenvermenging en creatief boekhouden bij de Nederlandse factoringfirma NMB-Heller. Dat gebeurde na een onderzoek door het auditkantoor KPMG. Paul Schaling bleek bij probleemklanten gewone kredieten om te zetten in achtergestelde leningen die vervolgens werden kwijtgescholden in ruil voor aandelen. Zo werd NMB-Heller onder meer eigenaar van Hans Verkerk Keukens, waarvan zoon Marc Schaling vervolgens directeur werd.

Vorig jaar maakte het Nederlandse blad Quote overigens melding van een onderzoek naar btw-fraude in de Skihut, een Nederlandse kledingketen in handen van de Schalings.

Opkuisen

Ondanks de aangebrande reputatie van de initiatiefnemers en ondanks de berichtgeving over omstreden vastgoeddossiers waarin Land Invest Group verwikkeld raakte, liet Ogeo Fund rustig begaan. Meer nog, via forse schadeclaims trachtte Land Invest Group verdere berichtgeving op Apache onmogelijk te maken.

Ondanks de aangebrande reputatie van de initiatiefnemers en ondanks de berichtgeving over omstreden vastgoeddossiers waarin Land Invest Group verwikkeld raakte, liet Ogeo Fund rustig begaan.

Pas wanneer de FSMA in 2016 het pensioenfonds in de nek kwam hijgen, greep ‘Luik’ in. Zakenman Paul Borghgraef (ex-KBC) werd aangesteld om de boel in naam van Ogeo Fund te komen opkuisen.

Op 2 februari 2017 werd daarom beslist om de bestuurdersverdeling tussen de twee aandeelhouders, zoals die binnen Land Invest Group bestond, door te trekken in alle dochtervennootschappen.

Dat gebeurde dus ook bij Land Invest Project Management. Bijna vijf jaar na de oprichting ervan kreeg LIPM met Paul Borghgraef eindelijk een bestuurder aan boord namens Ogeo.

Dat resulteerde enkele maanden later, op 30 juni 2017, in een zogenaamde ‘Bond Loans Extension Agreement’: een aanpassing van de voorwaarden waaronder het pensioenfonds obligatieleningen ter beschikking van Land Invest Group (LIG) zou blijven stellen.

Vooral het appendix bij dat contract is ontluisterend. Het zegt veel over de manier waarop er vijf jaar lang werd gewerkt met tientallen miljoenen euro. Geld dat nota bene afkomstig was van een pensioenfonds dat zich aan een zeer strikte wetgeving dient te houden.

Zo blijkt er te zijn gewerkt zonder contracten, met ongeoorloofde cumuls en dito uitgaven. In de Bond Loans Extension Agreement’ lezen we onder meer:

  • “De relatie tussen LIG en elk lid van het directiecomité en het management/staff zal ten laatste tegen augustus 2017 geformaliseerd worden in een contract.”
  • “Verbod op cumul: een persoon kan niet vergoed worden als directeur van LIG en tegelijk ook nog eens als lid van het directiecomité of het management/staff.”
  • “Elke uitgave die het budget overschrijdt, zal volledig worden terugbetaald aan LIG of LIPM door de persoon die er aan de basis van ligt.”
  • “Enkel de kosten die verband houden met het doel van de onderneming zullen nog worden gedragen door LIG of LIPM. De uitgaven zullen jaarlijks door PWC worden bekeken. Het gaat om kosten die worden geboekt als ‘inschrijvingen en lidmaatschappen’, ‘receptiekosten’, ‘events’, ‘reizen’ en ‘representatiekosten’.”

Hoe excessief de uitgaven voor reizen, restaurantbezoeken en cadeautjes allerhande precies waren, wordt in de volgende afleveringen duidelijk. Feit is dat de poging van Borghgraef om namens Ogeo Fund orde op zaken te stellen niet alleen rijkelijk laat kwam, maar ook weinig succesvol was. Bij zijn aantreden waren al ettelijke miljoenen in rook opgegaan, en ook de nieuwe afspraken werden niet bepaald rigoureus nageleefd.

Op 13 december 2017 – goed vijf maanden na de fameuze ‘Bond Loans Extension Agreement’ stapte Paul Borghgraef op als bestuurder van Land Invest Group.

Een miljoen per jaar

Maar wat gebeurde er allemaal in de schoot van LIPM? Documenten die Apache en Le Vif konden inkijken leren dat de dochtervennootschap van Land Invest Group vijf jaar lang – van 2013 tot 2017 – fenomenale ‘managementfees’ uitbetaalde aan de vennootschappen van Erik Van der Paal en Marc Schaling. In 2013 ging het om 900.000 euro. De jaren die daarop volgden werden de bedragen alleen maar hoger, om vanaf 2015 te stijgen tot boven het miljoen euro.


Managementfees Wagram / Alesia
2013 € 900 000
2014 € 953 000
2015 € 1 020 000
2016 € 1 036 000
2017 € 1 015 415

Alesia, de vennootschap van Erik Van der Paal, factureerde maandelijks 27.000 euro. Wagram Advies van Marc Schaling 54.000 euro. Geregeld werden die bedragen aangevuld met een paar tienduizenden euro’s aan onkostenvergoeding.

Volgens Erik Van der Paal stemden de vertegenwoordigers van Ogeo Fund in met die riante vergoedingen. “Daarover werd beslist door de aandeelhouders van LIPM, vertegenwoordigd door de raad van bestuur van Land Invest Group”, klinkt het.

Spookcomité

Ook nog vóór Van der Paal en Schaling met LIPM hun eigen speeltuin bouwden, werd er al duchtig gefactureerd. Zo ontving Wagram Advies meteen na de overname van het project Kattendijkdok – het eerste bouwproject van Land Invest in Antwerpen – van zijn eigen bedrijf alvast 700.000 euro ‘voorafgaandelijk aan de dienstverlening’.

Pittig detail: op dat moment was Joeri Dillen, die later kabinetschef van Bart De Wever zou worden, algemeen directeur van Kattendijkdok nv.

Toch bleek met de nochtans riante managementvergoedingen alleen de geldhonger van Van der Paal en Schaling allesbehalve gestild. Dat blijkt onder meer uit een geschil dat afgelopen voorjaar werd uitgevochten voor de Antwerpse handelsrechtbank tussen Land Invest Group en een andere Antwerpse projectontwikkelaar, Immpact.

Op 2 juli 2014 stapte Land Invest Group in het kapitaal van Immpact. Maar de samenwerking werd niet bepaald wat Immpact ervan had verwacht. Apache volgde de openbare zittingen voor de handelsrechtbank. Die maakten duidelijk dat met name Erik Van der Paal en Marc Schaling zich ook in de schoot van Immpact te buiten gingen aan allerlei excessen.

De Handelsrechtbank ging afgelopen zomer bijgevolg in op het dwingende verzoek van CEO Philippe Janssens: Land Invest werd door de rechtbank gedwongen om haar aandelen in Immpact opnieuw aan de oorspronkelijke eigenaar te verkopen.

Het dispuut voor de handelsrechtbank leert dat Erik Van der Paal zich in de schoot van Immpact niet enkel te buiten ging aan agressie en bedreigingen. Binnen Immpact was er ook sprake van exuberante vergoedingen voor de vertegenwoordigers van Land Invest Group. Om te zetelen in het investeringscomité van Immpact, ontvingen ze, volgens de klacht die Immpact indiende, (samen) jaarlijks 360.000 euro, oftewel 17.500 euro (zonder btw) voor een vergadering.

“Die bedragen werden vastgelegd door alle aandeelhouders van Immpact”, zegt Erik Van der Paal daarover. “Omdat LIG en Philippe Janssens elk 50% van de aandelen in handen had kon elke partij op 360.000 euro rekenen. Mijnheer Janssens factureerde 120.000 euro als lid van het investeringscomité, maar verdiende daarnaast 240.000 euro als gedelegeerd bestuurder.”

Ondanks de toch riante vergoeding kwamen de vertegenwoordigers van Land Invest Group lang niet altijd opdagen voor de vergaderingen en bleek het investeringscomité de facto te verworden tot een soort spookcomité. De echte beslissingen werden immers binnen de raad van bestuur van Immpact genomen.

Bouwgroep Interbuild betaalde Schaling 500.000 euro om zich te verzekeren van een bouwopdracht voor een project van … Immpact Vastgoed, de projectontwikkelaar waarvan Schaling op dat moment zelf medeaandeelhouder was

Dat was à fortiori het geval na het faillissement van Optima in het voorjaar van 2016 en de zware financiële problemen die dat faillissement voor Land Invest Group met zich meebracht. Land Invest wilde van geen investeringen via Immpact meer weten. Integendeel, op alle mogelijke manieren werd getracht om snel ‘cash’ te genereren.

Tegelijk botsten pogingen van Philippe Janssens, de oorspronkelijke aandeelhouder van Immpact om het ‘spookinvesteringscomité’ (en de bijhorende vergoeding) wegens irrelevantie op te doeken, al die tijd op forse weerstand van Land Invest Group.

“Land Invest beschouwde de vennootschap sinds 2014 letterlijk als een melkkoe”, staat te lezen in de klacht. “Op alle denkbare manieren en via allerlei constructies werd zoveel mogelijk geld uit Immpact gehaald.”

Uiteindelijk duurde het nog tot oktober 2017 voor de vergoedingen voor de (niet-) aanwezigheid van de vertegenwoordigers van Land Invest Group in het ‘spookcomité’ aan banden konden worden gelegd.

Maar ook op andere manieren sleurde Land Invest Group direct of indirect forse bedragen uit Immpact. Zo bleek tijdens de rechtsgang dat Marc Schaling tussen de bedrijven door bijkomend 500.000 euro verdiende als ‘consultant’ in dienst van bouwbedrijf Interbuild.

Interbuild schakelde Schaling in als consultant om zich te verzekeren van een bouwopdracht voor een project van … Immpact Vastgoed, de projectontwikkelaar waarvan Schaling op dat moment zelf medeaandeelhouder was. Voor de handelsrechtbank gebruikte de tegenpartij de term ‘smeergeld’ om die gang van zaken te omschrijven.

Pré-dividend

Minstens zo frappant als de hoge managementvergoedingen en het ‘bijklussen’ van Van der Paal en Schaling elders, is de obligatielening die in maart 2014 bij Ogeo Fund werd afgesloten ter financiering van een zogenaamd pré-dividend van 1,2 miljoen euro voor Elba Advies.

In de hoop op goede bedrijfsresultaten en de dividenden die mogelijk zouden kunnen worden uitgekeerd, sloot Land Invest Group een obligatielening af om die verwachte dividenden, lang voor ze er waren, alvast uit te betalen aan Erik Van der Paal en Marc Schaling.

De ene aandeelhouder van Land Invest Group sloot een lening af bij de andere aandeelhouder  – nota bene aan zeer hoge interesten – om de verhoopte winst die ze samen zouden boeken alvast preventief aan één van beiden uit te keren

De ene aandeelhouder van Land Invest Group sloot met andere woorden een lening af bij de andere aandeelhouder  – nota bene aan zeer hoge interesten – om de verhoopte winst die ze samen zouden boeken alvast preventief aan één van beiden uit te keren.

Gedurfd, zeker met het oog op de donkerrode cijfers waarin Land Invest Group belandde.

Op 28 maart 2017 zou de obligatielening voor het pré-dividend terugbetaald moeten zijn geweest aan Ogeo Fund, maar dat gebeurde niet.

Nauwelijks twee maanden later, in mei 2017, concludeerde PWC – de auditeur die in een poging om het faillissement te vermijden werd aangesteld – dat “het bedrag beschouwd moet worden als een pré-dividend voor Erik Van der Paal”. PWC oordeelde ook dat het “twijfelachtig” was dat het bedrag ooit nog door LIG zou kunnen worden gerecupereerd.

Een jaar na dat uitgekeerde pré-dividend wachtte Erik Van der Paal en Marc Schaling bovendien nog eens 528.000 euro aan dividenden. Speciaal voor die gelegenheid werden de statuten van Land Invest Group herschreven, expliciet in het nadeel van B-aandeelhouder Ogeo Fund.

Concreet werd in de statuten een ‘preferent dividend’ ingeschreven: de eerste 528.000 euro uit te keren winst zou integraal naar Elba Advies van Erik Van der Paal en Marc Schaling gaan. Aandeelhouder Ogeo Fund zou van die eerste schijf helemaal niets ontvangen.

Van de tweede schijf van 6,2 miljoen euro zou Elba 75% ontvangen, Ogeo slechts 25%. Mocht er vervolgens nog meer winst te verdelen zijn, dan zou de verdeelsleutel 60% Elba, 40% Ogeo zijn.

Toeval of niet: in het boekjaar dat daarop volgde, betaalde Land Invest Group een dividend uit van exact 528.000 euro.

Waarom werd die ongelijkheid tussen de aandeelhouders structureel vastgelegd in de statuten? Volgens Erik Van der Paal speelden daarbij verschillende elementen een rol. “Het was een compensatie voor Elba Advies en daarvoor waren goede redenen. Om te beginnen was het Elba dat aan LIG een van zijn cliënten presenteerde: Optima Bank. Optima financierde onze eerste immoprojecten die we vervolgens onderbrachten in LIG. Daarnaast wilde Ogeo Fund, onder impuls van Marc Beyens (bestuurder namens Ogeo binnen Land Invest Group, ToC, DL), liever meteen een hogere maandelijkse interest op de obligatieleningen in plaats van hogere dividenden in de verre toekomst. Concreet: Ogeo verkoos een interest van 9% en 40% van de toekomstige dividenden boven een interest van 6,75% en 50% van de toekomstige dividenden.”

Stéphane Moreau (voorzitter van het directiecomité op het moment van de feiten), Pol Heyse (huidig voorzitter van de raad van bestuur) en Emmanuel Lejeune, de huidige nummer één van Ogeo Fund, gingen niet in op onze vragen ter zake.

Bloedende neus

Feit is dat Erik Van der Paal en Marc Schaling op enkele jaren tijd via exuberante managementvergoedingen, zitpenningen, ‘smeergeld’ bij concrete bouwopdrachten, pré-dividenden en preferente dividenden in totaal bijna 9 miljoen euro afroomden.

Ogeo Fund bleef al die tijd zonder verpinken, via obligatieleningen voor de aanvoer van vers kapitaal zorgen. Veel kon gebeuren binnen de van pottenkijkers afgeschermde speeltuin LIPM.

Maar was er dan niemand die toekeek binnen de raad van bestuur van Land Invest Group zelf, waar Ogeo Fund wél bestuurders had?

Die bestuurders waren Marc Beyens, Emmanuel Lejeune en Michel Stultiens. Vanaf eind 2013 aangevuld met Valerie Dardenne, goed bevriend met Stéphane Moreau. Later werd de eerder genoemde Paul Borghgraef (even) bestuurder.

Brandschoon is het palmares van Beyens en Lejeune alvast niet. Beyens, die geldt als de ‘internationale’ rechterhand van Stéphane Moreau, werd in juni 2014 door het FSMA uit Ogeo Fund verwijderd omwille van financiële malversaties.

Eind 2017 werd bovendien duidelijk dat het Luikse parket-generaal Beyens en Lejeune voor de rechtbank wil brengen in het kader van een onderzoek naar onder meer snoepreisjes. Volgens de Ogeo bestuurders valt hen echter niets te verwijten in het onderzoek waarbij ook Stéphane Moreau en André Gilles – hoofdrolspelers in de fameuze Publifin-affaire – betrokken partij zijn.

De derde bestuurder, Michel Stultiens, is gemeentesecretaris van Seraing en sinds jaar en dag vertrouweling van de lokale (ex-)burgemeester en Kamerlid Alain Mathot (PS). De zoon van wijlen Guy Mathot is zeer goed bevriend met Erik Van der Paal én met Stéphane Moreau. Volgens goed ingelichte bronnen ligt de nauwe band tussen Van der Paal en Mathot aan de basis van Land Invest Group.

Toen het Luikse parket de opheffing van de parlementaire onschendbaarheid van Alain Mathot vroeg in het kader van een onderzoek naar smeergeld, kreeg de PS de opvallende steun van N-VA om die onschendbaarheid niet op te heffen.

Toen het Luikse parket de opheffing van de parlementaire onschendbaarheid van Alain Mathot vroeg in het kader van een onderzoek naar smeergeld, kreeg de PS de opvallende steun van N-VA om die onschendbaarheid niet op te heffen

Strijdige belangen

Opvallend is dat de talloze obligatieleningen die Land Invest Group doorheen de jaren afsloot bij Ogeo Fund voor het pensioenfonds telkens werden ondertekend door de bestuurders die ook in de raad van bestuur van Land Invest Group zelf zetelden: Marc Beyens en Emmanuel Lejeune. Soms aangevuld met Michel Stultiens.

In de verslagen van de raad van bestuur werd daarbij telkens gestipuleerd dat de bestuurders wel degelijk “geconfronteerd worden met een belang van vermogensrechtelijke aard dat strijdig zou kunnen zijn met een verrichting die tot de bevoegdheid behoort van de raad van bestuur.”

Als bestuurder van Ogeo Fund hadden Beyens, Lejeune en Stultiens bij het afsluiten van obligatieleningen evident andere belangen dan als bestuurder van Land Invest Group. Toch zetten uitgerekend zij hun handtekening onder de talloze obligatieleningen voor Land Invest Group.

Hun probleem van strijdige belangen werd in het verslag simpel opgelost door de melding dat de bestuurders in kwestie “bij deze transactie geen onrechtmatig voordeel hebben verkregen ten laste van de vennootschap”.

De verslagen van de raad van bestuur bewijzen met andere woorden dat de bestuurders die namens Ogeo Fund in Land Invest Group zetelden zich op zijn minst bewust waren van het opmerkelijke karakter van de deals.

Keken ze onvoldoende toe op de transacties? Keken ze strategisch de andere kant op als het erom spande? Of werkten ze bewust mee aan het leeghalen van de eigen vennootschap?

Luc Van den Bossche

Erik Van der Paal in een innige omhelzing met Geert Versnick bij zijn verjaardagsfeestje in ’t Fornuis.

Aan een gebrekkige vergoeding voor het zetelen in de raad van bestuur kan hun inertie alleszins niet gelegen hebben. De documenten die Apache en Le Vif konden inkijken tonen dat er van 2011 tot 2017 jaarlijks zowel voor de A-bestuurders (Elba Advies) als voor de B-bestuurders (Ogeo Fund) 100.000 euro aan zitpenningen werd gereserveerd. Op zeven jaar tijd samen goed voor 1,4 miljoen euro.

Tussen de bestuurders onderling werden de bedragen niet noodzakelijk evenredig verdeeld. Zo factureerde voormalig sp.a-politicus Luc Van den Bossche tussen 2011 en 2016 in totaal voor meer dan een kwart miljoen euro aan Land Invest Group: 266.666,67 om precies te zijn. Geert Versnick (Open VLD) die minder dan twee jaar lang bestuurder was, ontving daarvoor 47.895,83 euro.

Van den Bossche en Versnick, respectievelijk als voorzitter van de raad van bestuur van vastgoedpoot Optima Globale Estate en als bestuurder bij Optima Group, verdwenen uit de raad van bestuur van Land Invest Group in de nasleep van het faillissement van Optima Bank.

Net als de bestuurders van Ogeo Fund die voor tientallen miljoenen euro obligatieleningen aan Land Invest Group uitschreven, werden Van den Bossche en Versnick in hun functie als bestuurder bij Land Invest Group geconfronteerd met mogelijk strijdige belangen. Onder meer bij het afsluiten van leningen bij Optima.

Marc Schaling streek als bestuurder van Land Invest Group nog eens 125.000 euro op. Erik Van der Paal, die al die tijd in de schaduw opereerde, was nooit bestuurder bij Land Invest Group.

De documenten maken niettemin duidelijk hoe hij, samen met Marc Schaling, de echte sterke man was binnen Land Invest Group. Daarbij verrijkte hij niet enkel zichzelf, via LIPM trakteerde hij ook de politieke en zakelijke entourage op allerlei lekkers. Hoe dat concreet in zijn werk ging, volgt later.

Marc Schaling ging, net als Emmanuel Lejeune, Stéphane Moreau en Pol Heyse niet in op onze vragen.

FondsPascalDecroos

Dit onderzoeksartikel kwam tot stand met de steun van het Fonds Pascal Decroos voor Bijzondere Journalistiek.

Auteur: Tom Cochez

Licentiaat criminologie. Werkte van 1997 tot 2008 voor De Morgen. Hij volgde er vooral gezondheidszorg, sociale zaken en milieu en verdiepte zich in de politieke partijen Vlaams Belang en Groen. In 2008 koos hij ervoor om opnieuw op freelance basis te werken onder meer ook voor Knack en Humo. Een jaar later stond hij mee aan de wieg van De Werktitel, het latere Apache.be. Vandaag werkt hij als redacteur en coördinator.

Auteur: David Leloup

Freelance journalist gespecialiseerd in berichtgeving over belastingontduiking, corruptie en economische criminaliteit. Schreef en schrijft onder meer voor Le Soir, Le Vif, Rue 89 en Le Monde. David is mede-oprichter van Médor en maakte recent de documentaire ‘A Leak in Paradise’ over een Zwitserse bankier en klokkenluider.

Word lid

Lees direct verder en steun onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Nu nog aan 6,66 euro per maand.


Ja, ik word lid

Word nu lid van Apache en geniet van deze voordelen:

  • Toegang tot alle ruim 4.000 artikels
  • Deel de artikels gratis met je vrienden
  • Toegang tot alle dossiers en het volledige archief
  • Treed in discussie met journalisten en andere lezers
  • Korting op events en andere journalistieke producten, zoals e-books