Voedselagentschap doet het met 200 man minder sinds 2012

 Leestijd: 2 minuten0

Het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen FAVV werkt sinds 2012 met 15% minder personeelsleden. Hun topman waarschuwde halverwege 2017 al dat er niet nog meer ‘efficiëntiewinsten’ geboekt kunnen worden.

Het voedselagentschap ligt onder vuur sinds de fipronilcrisis van afgelopen zomer. Het gehaktschandaal bij Veviba uit Bastenaken van begin maart, en een recent aan het licht gekomen ‘menselijke fout’ met vervallen vlees van een bedrijf uit Olen, leidden tot een welles-nietesspelletje met het gerecht. De vraag is of het FAVV wel doortastend genoeg optrad. Maar er is ook al langer kritiek op een gebrek aan transparantie en de communicatie van het agentschap.

Mes

Het Agentschap heeft deze legislatuur, net als andere federale overheidsinstellingen, met zware besparingen te maken. Het aantal voltijdse personeelsleden stond eind 2016 op 1.123. Bij het begin van deze legislatuur waren er dat nog 1.323. Tweehonderd voltijdse werkkrachten minder, een terugval met 15% dus, blijkt uit de ‘activiteitenverslagen’.

Afgelopen zomer berekende Test-Aankoop nog dat het totale budget met 11% daalde. De overheidsdotatie ging sinds het aantreden van Michel I zelfs met 18% achteruit. Iets minder dan de helft van de inkomsten haalt het agentschap uit bijdragen van de sector en heffingen op certificaten.

Dat alles heeft zijn invloed op de controles. In 2015 waren dat er 6% minder en in 2016 nog eens 2,5%. “Op zich geen drama, maar het duidt wel aan dat de bodem van wat met efficiëntiewinsten gecompenseerd kan worden bereikt is”, schrijft gedelegeerd bestuurder Herman Diricks in zijn laatste jaarverslag.

Topman: ‘De bodem van wat met efficiëntiewinsten gecompenseerd kan worden, is bereikt’

En dat terwijl de federale overheid ‘vanzelfsprekend’ verantwoordelijk is voor maatregelen om de voedselketen te beschermen en te controleren, zoals ze zelf aangeeft. Maar bij die belangrijke overheidstaak zoals controle op de veiligheid van de voedselketen, zijn ook heel veel partijen betrokken.

“Dat maakt het systeem ook kwetsbaar”, zegt professor Frank Devlieghere (Vakgroep Levensmiddelentechnologie, Voedselveiligheid en Gezondheid/UGent). ”Vooral de traceerbaarheid van voedsel maakt het moeilijk. De keten is zo sterk als de zwakste schakel.”

Volgens Devlieghere is het federaal systeem performant. “Heel het systeem om onze voedselveiligheid te waarborgen is enorm geëvolueerd en heeft fel bijgedragen tot een veilige voedselketen. We staan nog altijd aan de top, maar uit de dingen die gebeuren, moet ook geleerd worden.”

Middelen

Compleet sluitend zal een controlesysteem nooit worden. “Alles controleren is onmogelijk en te duur. Maar er moeten wel meer middelen vrijgemaakt worden om meer personeel in te zetten. Want als je zo’n bedrijven (als Veviba, red.) wil controleren, dan moet je met een zeer groot team in één keer binnenvallen en alles uitpluizen. Daarvoor heb je mankracht nodig, met twee inspecteurs kan je geen sluitende controle uitvoeren.”

Vorige zomer kondigden IBM en voedselproducenten (waaronder Nestlé en Unilever) en distributeurs (zoals Walmart) al aan dat ze een blockchainnetwerk ontwikkelen om hun voedseldistributieketen wereldwijd traceerbaar te maken.

Devlieghere denkt dat blockchain-technologie op langere termijn een alternatief kan vormen. “Het idee erachter is dat elke partner aan iedereen volledige transparantie biedt, zodat alles voor iedereen traceerbaar is. Maar het is een systeem dat tijd vraagt om op poten te zetten en het zal ook een stuk duurder zijn.”

Prijs

“Ik stel vast dat er jaar na jaar bespaard werd, en daar betaalt men nu een prijs voor”, zegt Minister van Staat Magda Aelvoet (Groen). Zij stond begin jaren 2000 aan de wieg van het FAVV. Toch ontslaan die besparingsmaatregelen het FAVV niet van zijn verantwoordelijkheid.

“Het zo lang laten aanslepen van dingen, getuigt absoluut niet van de actieve rol die het agentschap moet spelen”, zegt Aelvoet. “Er zijn een heel aantal handelingen in de procedures voorzien die men moet doorlopen en die niet in conflict zijn met een gerechtelijk onderzoek.”

Zowel professor Devlieghere als de Minister van Staat wijzen echter ook op de trage aanpak van justitie. “Op het moment dat men frauduleuze zaken vaststelt en er strafbare feiten zijn gepleegd, moet dat naar het gerecht doorverwezen worden”, zegt Devlieghere. “Maar de traagheid van het gerechtelijk apparaat is groot. Er moet gekeken worden of die samenwerking niet geoptimaliseerd kan worden.”

Auteur: Steven Vanden Bussche

Steven Vanden Bussche studeerde geschiedenis aan de UGent en mag ook lesgeven aan het secundair onderwijs. Sinds 2005 werkt Steven als journalist. Eerst als regiocorrespondent voor Het Laatste Nieuws en de VRT, daarna zeven jaar voor het persagentschap Belga. Sinds augustus 2017 schrijft Steven voltijds voor Apache.

Word lid

Lees direct verder en steun onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Nu nog aan 6,66 euro per maand.


Ja, ik word lid

Word nu lid van Apache en geniet van deze voordelen:

  • Toegang tot alle ruim 4.000 artikels
  • Deel de artikels gratis met je vrienden
  • Toegang tot alle dossiers en het volledige archief
  • Treed in discussie met journalisten en andere lezers
  • Korting op events en andere journalistieke producten, zoals e-books