Natuurvereniging wil waardevol bos verkopen voor manège

 Leestijd: 3 minuten0

Natuurvereniging Limburgs Landschap wil in Eigenbilzen een stuk bos verkopen aan een lokale ondernemer die er een manège wil bouwen. De natuurvereniging krijgt 350.000 euro voor het als biologisch zeer waardevol aangeduide, zonevreemde bos. Buurtbewoners, maar ook onder meer Natuurpunt Limburg, tekenen bezwaar aan tegen de bouwaanvraag.

Het stuk bos van ongeveer 3 hectare ligt in de Munstervallei, een natuurgebied dat deels beheerd wordt door Limburgs Landschap. “Vooral voor prooi- en bosvogels is de Munstervallei een belangrijk gebied”, geeft Limburgs Landschap aan op hun site.

Het gebied werd door het INBO gekarteerd als “biologisch zeer waardevol”

Tegelijk werft de natuurorganisatie fondsen om het gebied te beheren en beschermen. Een stuk daarvan willen ze nu echter verkopen aan Arnaud Moors, een lokale ondernemer die er een “hippisch centrum” wil neerpoten.

Luchtfoto uit 2015 (Agentschap Informatie Vlaanderen)

Biologisch zeer waardevolle habitat

‘Historisch gezien is het echt niet oud. Het is maximum 30 jaar oud. Kan je dat ‘bos’ noemen?’

“Het is eigenlijk geen natuur, het staat op het gewestplan aangeduid als recreatiezone”, meent Frans Verstraeten van Limburgs Landschap. “Het wordt bovendien volledig ingesloten door wegen. Wat er nu staat, is er vanzelf gekomen.”

Toch staat dit gebied ingekleurd als “habitat”, dat wil zeggen dat er een door Europa vastgelegd Natura 2000 habitattype opstaat. Het wordt bovendien omringd door beschermde habitatrichtlijngebieden. Tegelijk werd het gebied zelf door het INBO (Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek) al gekarteerd als “biologisch zeer waardevol” na een terreinbezoek in 2007. Verstraeten wimpelt dit weg. “Dan is alles habitatwaardig. Historisch gezien is het echt niet oud. Het is maximum 30 jaar oud. Kan je dat ‘bos’ noemen?”

Iets minder dan de helft van het bedreigde bos is op het gewestplan wel degelijk ingekleurd als recreatiegebied.

Het te verkopen gebied is in rood omlijnd. Het recreatiegebied is in geel aangeduid. (Luchtfoto uit 2015 en gewestplan - Agentschap Informatie Vlaanderen)

Het te verkopen bos is in rood omlijnd. Wat daarvan recreatiegebied is, staat in geel aangeduid. (Luchtfoto uit 2015 en gewestplan – Agentschap Informatie Vlaanderen)

Hoewel het dus zonevreemd is, komt het stuk bos in kwestie niet voor op de kaart van Meest Kwetsbare Waardevolle Bossen die minister Schauvliege en de Vlaamse Regering eind maart voorstelden. Dat geeft ook Verstraeten aan als argument om het bos op te offeren. “Dit komt natuurlijk op een moment dat er streng naar bossen wordt gekeken”, voegt hij er aan toe.

Recreatie

‘Op het recreatiegebied komen de gebouwen en de stallen, maar de rest van het parkgebied zal gebruikt worden voor parking en als uitloopweide’

Moors wil dit zonevreemd bos nu dus ontwikkelen tot “hippisch centrum”, met twee manèges en stallen voor vijftig paarden. “Ik heb zelf contact opgenomen met Limburgs Landschap”, verduidelijkt Arnaud Moors. “Ik zocht recreatiegebied in de buurt en heb het daar gevonden. Ik begrijp de heisa niet.” Dat er natuurgebied verdwijnt, ziet Moors niet als een probleem. “Er komt een groen gebied rond de manège. Het is recreatiegebied en dus mag er gebouwd worden onder voorwaarden. Wat wil je dat ik nog zeg?”

Onbegrijpelijk, noemt Natuurpunt Limburg de beslissing van Limburgs Landschap om het stuk te verkopen. “Het project is ten eerste veel te grootschalig. Het zal druk zetten op de omgeving en op de nabijgelegen natuur”, verwoordt Jos Ramaekers de bezwaren van Natuurpunt Limburg. “Op het recreatiegebied komen de gebouwen en de stallen, maar de rest van het parkgebied zal gebruikt worden voor parking en als uitloopweide.”

Het gebied werd eind jaren zeventig ingekleurd als recreatiegebied. “Het was aanvankelijk een kleine zandgroeve, en er waren plannen om er een zwemvijver van te maken met daarnaast een klein gebouw”, legt Verstraeten uit. “Maar bij de verbreding van het nabije Albertkanaal werd het weer opgevuld.” Op het braakliggende terrein ontstond vanzelf een bos. “In 2008 hebben wij het voor zeer weinig geld gekocht, samen met andere grond van de toenmalige eigenaars. We kregen het er eigenlijk bij”, vertelt Verstraeten.

Compensatie

Limburgs Landschap: ‘Hadden wij bij de aankoop de bossen gekapt, dan was er nu geen sprake van een bos’

Hoewel het stuk deel uitmaakt van de door Limburgs Landschap beheerde Munstervallei, zegt Verstraeten dat het gebied eigenlijk nooit onderhouden is geweest. “Omdat het om een spontaan ontwikkeld stuk gaat. Hadden wij bij de aankoop de bossen gekapt, dan was er nu geen sprake van een bos.”

Voor hem is het duidelijk. De 350.000 euro die Moors wil betalen voor het stuk grond kan Limburgs Landschap gebruiken om elders in Limburg veel meer natuur te gaan aankopen. Welke gronden dat zullen zijn, wil Verstraeten niet kwijt. “Dan zullen die eigenaars op hun achterste poten staan.” Verstraeten belooft ook dat de ontbossing gecompenseerd zal worden. Moors zal die compensatie betalen en Limburgs Landschap stelt de grond ter beschikking.

Dat Limburgs Landschap met het geld dat het voor dit stuk krijgt meer natuurgebied zal kunnen ontwikkelen, vindt Natuurpunt Limburg een zwak argument. “Ze hebben het toch ooit aangekocht om er natuur van te maken? Dit gaat om een Europees beschermde habitat van eikenberkenbos met een ondergroei van heide, een habitat waar er een tekort van is. In feite is dit een mini-Essers”, vindt Ramaekers.

Herbestemming

‘Zolang het gebied op het gewestplan als recreatiegebied ingekleurd blijft, bestaat er een kans dat het bos verdwijnt’

Ook de buurt schoot wakker toen ze een aantal weken terug op de hoogte werd gebracht van de stedenbouwkundige vergunningsaanvraag. “Wij vinden het onbegrijpelijk dat een natuurvereniging “ons” bos wil verkopen”, legt Karen Schabregs van het buurtcomité uit. “Zeker omdat ze subsidies krijgen en donaties vragen om het gebied te beheren.”

De buurt vreest bovendien ook water-, geur- en geluidsoverlast en diende meerdere bezwaarschriften in. Het ingediende plan strookt volgens het buurtcomité ook niet met het Ruimtelijk Structuurplan dat de gemeente Bilzen in 2006 goedkeurde.

Het recreatiegebied (volgens het gewestplan) Eigenbilzen-noord wordt momenteel niet gebruikt als recreatiegebied. Het beleid wenst dit gebied de eerstvolgende planperiode niet te ontwikkelen.

“We zijn optimistisch en gaan ervan uit dat de vergunning niet zal worden toegekend. Dat is echter niet voldoende voor ons, want zolang het gebied op het gewestplan als recreatiegebied ingekleurd blijft, bestaat er een kans dat het bos verdwijnt. Moors kan zijn plannen bijvoorbeeld aanpassen en opnieuw indienen. Wij willen dat er een herbestemming komt.”

Auteur: Jan Walraven

Onderzoeksjournalist Jan Walraven schrijft sinds 2015 voor Apache. Zijn eerste boek, ‘De diefstal van de eeuw’, over privacy en de tentakels van technologie, verscheen in 2018 bij Van Halewyck.

Word lid

Word jij lid van Apache? Lees direct verder en steun onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Nu al vanaf 6,25 euro per maand.


Ja, ik word lid

Word nu lid van Apache en geniet van deze voordelen:

  • Toegang tot alle ruim 4.000 artikels
  • Deel de artikels gratis met je vrienden
  • Toegang tot alle dossiers en het volledige archief
  • Treed in discussie met journalisten en andere lezers
  • Korting op events en andere journalistieke producten, zoals e-books