Oude politieke cultuur in Antwerpen

Waarom werd de Antwerpse kabinetschef van Bart De Wever afgelopen zomer plots bedankt voor bewezen diensten terwijl de N-VA voorzitter hem twee jaar eerder nog als Antwerps toponderhandelaar had binnengehaald? Dreigde hij De Wever zuur op te breken na onthullingen van Apache.be over opmerkelijke financiële transacties in het ‘immo netwerk’ rond de Antwerpse N-VA waarbij oude politieke cultuur terug blijkt van weggeweest?

Als de impact van twee jaar kracht van verandering in Antwerpen ergens zichtbaar werd, dan wel op het vlak van stadsontwikkeling. Niet dat het aanzicht van de stad de voorbije jaren drastisch veranderde, maar wat wel fundamenteel wijzigde was de aanpak van stadsontwikkeling: het instrument om op een moderne manier de stad verder uit te bouwen dat onder voormalig burgemeester Patrick Janssens langzaam maar zeker vorm had gekregen, werd de voorbije twee jaar stukje bij beetje ontmanteld.

Dat gebeurde met een hele reeks kleine ingrepen die samen echter veel effect resorteren. Denk aan het ontslag van de stadsbouwmeester. Denk aan het opdoeken van het autonoom gemeentebedrijf stadsontwikkeling (AG Stan) en het aanstellen van extra stedenbouwkundig ambtenaren naast de tot dusver enige stedenbouwkundig ambtenaar die in bepaalde dossiers op zijn strepen stond. Of denk aan de oprichting van een soort commissie om na te gaan of er in de binnenstad van de hoogbouwnota kan afgeweken worden.

Schepen Rob Van de Velde weerlegt in een uitgebreid interview met Apache.be al die vaststellingen. Volgens hem onderschatten we de rol van het toeval en lezen we bepaalde gebeurtenissen gekleurd en bewust verkeerd. Al geeft hij zonder verpinken toe dat hij zijn visie soms doordrukt en daarbij al eens een juridische bocht afsnijdt:

Toegegeven, de doelstelling om de ruimte optimaal te benutten botst soms met het wettelijk kader. Vandaar dat ik de bocht soms wel moet afsnijden, zoals in het dossier rond de vergunning voor de Tunnelplaats. Jammer, maar het kan gewoon niet anders.

Het dossier Tunnelplaats waar de schepen naar verwijst, kan gelden als een schoolvoorbeeld van hoe het nieuwe stadsbestuur te werk gaat. Dat er politiek iets geregeld zou zijn, ontkennen zowel Rob Van de Velde als burgemeester Bart De Wever (in de gemeenteraad) in alle toonaarden. Een toevallige samenloop van omstandigheden dus.

Waar gaat het over? De Renaultsite aan de Tunnelplaats werd op dezelfde dag twee keer verkocht, met een flinke winst voor de tussenpersoon die er 5,82 miljoen euro voor betaalde om ze meteen door te verkopen voor 9,02 miljoen euro. Apache.be bracht dat aan het licht na de verkoopsakten te hebben ingekeken (iets wat we sinds de publicatie plots niet meer mogen wat andere aankoopdossiers betreft).

Met ruim 9 miljoen euro betaalde de uiteindelijke koper, een dochtervennootschap van de Land Invest Group drie keer meer dan wat andere geïnteresseerden bereid waren te betalen. Binnen de geldende wetgeving zou er immers geen hoogbouw mogelijk zijn. Logischerwijze gaf de stedenbouwkundig ambtenaar de bouwaanvraag dan ook een negatief advies. Dat werd vervolgens door het college van Bart De Wever van tafel geveegd en overruled met als gevolg dat de Land Invest Group een 44 meter hoge toren mag bouwen wat de initieel betaalde prijs wel rechtvaardigt.

Goed gespeculeerd van de Land Invest Group of is er meer aan de hand? Feit is dat in de periode dat de deal werd beklonken Joeri Dillen achtereenvolgens werkte als adviseur stadsontwikkeling bij toenmalig schepen Ludo Van Campenhout (ex-Open VLD, momenteel N-VA), vervolgens als operationeel directeur van de Land Invest Group en tenslotte als kabinetschef van burgemeester De Wever om daar, net voordat het college het negatief advies voor de bouwvergunning naast zich neerlegde, alweer te vertrekken. Daar komt bij dat zowel Joeri Dillen als Bart De Wever zelf goed bevriend zijn met Erik Van der Paal (Land Invest Group). Erik Van der Paal is de zoon van wijlen Rudi Van der Paal, de moneyman van de Vlaamse Beweging en financier van achtereenvolgens Volksunie, Vlaams Blok en N-VA. Rudi Van der Paal was ook de grote bezieler van de Vlaamse Debatclub.

Het vertrek van Joeri Dillen heette “al langer gepland”. Het is natuurlijk mooi meegenomen dat de burgemeester plots niet meer moest uitleggen waarom zijn college tegen elk juridisch en administratief advies in toch groen licht gaf voor een bouwvergunning aan een bedrijf waarin zijn kabinetschef kort daarvoor nog actief was en mede geleid door de zoon van de Vlaams nationalistische moneyman bij uitstek.

Artikels in het Apache-dossier "Oude politieke cultuur in Antwerpen"