Regeerakkoord bevat niet 1, maar 3 punten uit VB-programma

 Leestijd: 11 minuten1

De eerste indruk over het Vlaams regeerakkoord was dat het Vlaams Belang er zijn stempel op heeft kunnen drukken, minstens toch voor thema’s als migratie en inburgering. Volgens minister-president Jan Jambon bevat het regeerakkoord geen enkele maatregel die uitsluitend in het programma van het Vlaams Belang staat. Apache vond er drie.

De hele kerstvakantie lang lees je gratis de stukken die je volgens het team achter Apache in 2019 niet mocht missen. Dit artikel werd geselecteerd door onze coöperanten.

Word ook mede-eigenaar van Apache en bouw mee aan een unieke en noodzakelijke nieuwssite

> bekijk ook de keuze van de rest van het team

Indruk

Nadat vorige week de krachtlijnen van het nieuw Vlaams regeerakkoord voorgesteld werden, kopten kranten ’s anderendaags: “Met de stempel van Vlaams Belang” (Het Nieuwsblad, 1 oktober 2019) en “De vierde partij zat mee in de kamer” (De Standaard). Een artikel in nog een andere krant opende met: “De verkiezingszege van Vlaams Belang laat zijn sporen na in het Vlaams regeerakkoord.” (Het Laatste Nieuws).

Politicologen zagen het ook zo. Carl Devos in Knack, 2 oktober 2019: “Qua inburgering komt het regeerakkoord inderdaad tegemoet aan veel verzuchtingen van Vlaams Belang.” Bart Maddens noemde het in dezelfde Knack “volstrekt normaal” dat “er nu wat rechtsere accenten worden gelegd in het regeerakkoord, die geïnspireerd zijn door het Vlaams Belang”.

Jan Jambon sprak het beeld over de invloed van het Vlaams Belang op het regeerakkoord tegen. Jan Jambon: “Ik daag u uit om in ons regeerakkoord één maatregel te vinden die niet in het programma van N-VA, CD&V of Open VLD staat en wel in dat van het Vlaams Belang. U zal er geen vinden.” (De Morgen, 2 oktober 2019).

Nochtans had Apache al op 30 september aangegeven dat het zich terugtrekken uit Unia in geen enkel van de programma’s van de regeringspartijen stond, maar wél in dat van het Vlaams Belang. De Standaard bevestigde ’s anderendaags: “De nieuwe Vlaamse regering trekt zich terug uit Unia, een maatregel die alleen in het verkiezingsprogramma van Vlaams Belang stond.”

Vergelijking

Het zette ons aan om nog andere punten uit het regeerakkoord te leggen naast de verkiezingsprogramma’s van Vlaams Belang en N-VA, en soms ook nog de verkiezingsprogramma’s van CD&V en Open VLD.

Niet alle punten uit het regeerakkoord komen evenwel in aanmerking voor een vergelijking. De keren dat er staat: “We onderzoeken…”, weet je meestal niet waar de regering finaal op uit zal komen. En het woord “onderzoeken” staat 74 keer in het Vlaams regeerakkoord.

Ook zijn de verkiezingsprogramma’s korter en minder detaillistisch dan het regeerakkoord. Het Vlaams regeerakkoord telt 303 bladzijden; het verkiezingsprogramma Vlaams, federaal én Europees van het Vlaams Belang 100 bladzijden, dat van N-VA: 94 bladzijden, CD&V: 189 bladzijden, en Open VLD: 63 bladzijden.

Filip Dewinter in Wakker op Zondag: ‘Laat mij toe om te zeggen dat het Vlaams Belang misschien niet mee aan de onderhandelingstafel, maar dan toch minstens in de backoffice zat’

We selecteerden tien regeringsvoorstellen: acht uit hoofdstukken over migratie en integratie, en nog twee uit compleet andere sectoren: de gemeenschapsdienst voor werklozen en de dienstverzekering bij stakingen bij De Lijn.

Subsidiëring

Unia

Regeerakkoord: “De samenwerking met Unia stopt op het einde van de lopende samenwerkingsovereenkomst en wordt vervangen door een eigen Vlaams gelijkekansencentrum, dat werkt op basis van de anti-discriminatiewetgeving en dat de opdrachten van Unia en de genderkamer van de Vlaamse ombudsdienst bundelt.” (blz. 150)
Vlaams Belang-programma: “Unia moet ontbonden worden en in afwachting hiervan dient de jaarlijkse miljoenensubsidiëring van deze instelling te worden stopgezet.” (blz. 14). Dit is een vertaling van punt 1 uit het zeventigpuntenplan van het Vlaams Blok (aangepaste versie 1996): “Opdoeken van het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding.”
N-VA-programma: Over Unia staat niets in het verkiezingsprogramma van 2019. In 2014 stond in het N-VA-programma nog wel: “We richten een onafhankelijke Vlaamse Mensenrechteninstelling op. Ze staat in voor de bescherming van de rechten van de mens voor gemeenschaps- en gewestbevoegdheden en voor de bestrijding van alle vormen van discriminatie, en vervangt op termijn het Interfederaal Centrum voor Gelijke Kansen.” (blz. 40).
Commentaar: Het Vlaams Belang is de enige partij die het niet langer subsidiëren van Unia in haar verkiezingsprogramma heeft staan, en bekomt dit in het Vlaams regeerakkoord. De partij moet wel slikken dat er een “eigen Vlaams gelijkekansencentrum” voor in de plaats komt. Zal dit gelijkekansencentrum louter werken op basis van de anti-discriminatiewetgeving, zoals in het Vlaams regeerakkoord staat? Vlaams minister-president Jan Jambon zei dat de Vlaamse regering “eigen accenten” zal leggen (De Standaard, 1 oktober 2019).

Etnisch-culturele organisaties

Regeerakkoord: “Het Vlaamse integratiebeleid wil mensen niet aanspreken op hun etnisch-culturele herkomst, maar streeft integendeel naar een inclusieve samenleving. Initiatieven die zich terugplooien op etnisch-culturele afkomst en segregatie in de hand werken, worden daarbij niet meer gesubsidieerd vanuit de Vlaamse overheid.” (blz. 146)
Vlaams Belang-programma: “Een stopzetting van de miljoenensubsidiëring van etnisch-culturele organisaties.” (blz. 31). Dit is een vertaling van punt 2 uit het zeventigpuntenplan van het Vlaams Blok (aangepaste versie 1996): “Ontmaskeren en ontmantelen van de vreemdelingenlobby.”
N-VA-programma: “We hebben een sterk ontwikkeld maatschappelijk weefsel. Vlamingen en Vlaamse verenigingen bloeien als de overheid terughoudend optreedt. Niet alles heeft baat bij strakke regulering of overdreven overheidscontrole – integendeel. We moeten overbodige wetgeving of overdreven regeltjes durven afbouwen om het vertrouwen in de samenleving verder te herstellen. (…) We laten het middenveld weer meer op eigen benen staan, zodat er een sterkere dynamiek kan ontstaan van onderuit de samenleving – zonder al te bepalend dirigisme van de overheid.” (blz. 3).
Commentaar: Het verkiezingsprogramma van het Vlaams Belang is op dit punt volledig terug te vinden in het regeerakkoord. Niet dat er bij de N-VA geen ongenoegen was over organisaties als het Minderhedenforum, maar in het verkiezingsprogramma liet men dat niet blijken. In de verkiezingsprogramma’s van CD&V en Open VLD staat hierover evenmin iets.

Inburgering

Regeerakkoord: “We stappen af van het gratis inburgeringsbeleid. Inburgeraars zullen een financiële vergoeding moeten betalen van twee keer 90 euro wanneer ze een inburgeringscontract tekenen. (…) Bij het afleggen van de toetsen NT2 en maatschappelijke oriëntatie betalen ze voor elk van deze twee toetsen 90 euro. (…) Indien de inburgeraar niet slaagt, dient men opnieuw te betalen voor een nieuwe test. Onkosten die de inburgeraar maakt in het kader van zijn inburgeringstraject (bv. vervoersonkosten) kunnen niet langer worden terugbetaald door de Agentschappen.” (blz. 144).
Vlaams Belang-programma: “Het gratis-beleid wordt ook voor vreemdelingen afgeschaft: wie een inburgerings- of taalcursus volgt, moet lesgeld betalen.” (blz. 31).
N-VA-programma: Wij vonden hierover niets in het verkiezingsprogramma van de N-VA. In het in oktober 2001 goedgekeurd Manifest van de Nieuw-Vlaamse Alliantie staat zelfs expliciet: “Aan die inburgeringsplicht beantwoordt het recht van de nieuwkomer om kosteloos, snel en overal in Vlaanderen een inburgeringstraject te kunnen doorlopen.”
Commentaar: Ook in de verkiezingsprogramma’s van CD&V en Open VLD vonden we hierover niets. Dit is alweer iets dat enkel in het Vlaams Belang-verkiezingsprogramma stond. In dat verkiezingsprogramma wordt geen bedrag voor het lesgeld genoemd, maar nadat de tekst van het Vlaams regeerakkoord bekend geraakte zei Vlaams Belang-fractieleider in het Vlaams Parlement Chris Janssens dat men de volledige kosten (volgens Jan Jambon: 4.600 euro) moet laten betalen om zo de migranten af te schrikken naar hier te komen.

Filip Dewinter haalt in het ATV-programma ‘Wakker op Zondag’ het zeventigpuntenplan boven (screenshot uitzending 6 oktober 2019)

Verblijf

Verblijfsvergunningen

Regeerakkoord: “Er wordt systematisch een advies bezorgd aan de Dienst Vreemdelingenzaken over het gevolgde inburgeringstraject. Dit om na te gaan of de inspanningsverbintenis tot inburgering i.h.k.v. de federale beslissing over het al dan niet verlengen van de verblijfstitel van de inburgeraar is nageleefd.” (blz. 144).
Vlaams Belang-programma: “Een vreemdeling die een permanente verblijfsvergunning of onze nationaliteit wil verwerven, moet slagen voor een inburgeringsexamen, waarmee hij zijn kennis van onze samenleving, cultuur en taal bewijst.” (blz. 31).
N-VA-programma: “Er komt een getrapt systeem van verblijfsvergunningen. De eerste vergunning geldt per definitie enkel voor een bepaalde duur. Pas na bewezen inburgering en voldoende kennis van het Nederlands kan een permanente verblijfsvergunning worden toegekend. Wanneer blijkt dat de kansen van het inburgerings- en integratiebeleid niet worden aangegrepen, moet er een einde gemaakt worden aan het verblijf.” (blz. 13).
Commentaar: Vlaams Belang en N-VA hebben op dit punt een gelijkaardig programma dat weerspiegeld is in het Vlaams regeerakkoord. Wel moet federaal de wetgeving nog veranderen opdat er gevolgen qua verblijf gekoppeld kunnen worden aan de inburgerings- en taaltest.

Verblijfsvoorwaarden

Regeerakkoord: “Er wordt een verblijfsvoorwaarde opgelegd van 10 jaar wettig verblijf op het grondgebied, waarvan 5 jaar ononderbroken, alsook het voldoen aan de inburgeringsplicht, voor wie aanspraak wil maken op: het zorgbudget voor zwaar zorgbehoevenden, uitgezonderd minderjarigen; het zorgbudget voor ouderen met een zorgnood.” (blz. 146-147).
Vlaams Belang-programma: “Het Vlaams Belang wil de toegang tot onze sociale zekerheid afhankelijk maken van een minimale verblijfsduur en minimale arbeidsprestatie in ons land.” En nog: “Sociale bijdragen van vreemdelingen moeten in een aparte sociale kas gestort worden. Enkel uit deze aparte sociale kas kunnen vervolgens sociale uitkeringen betaald worden.” Dit laatste is een vertaling van punt 49 uit het zeventigpuntenplan van het Vlaams Blok (aangepaste versie 1996): “De sociale zekerheid splitsen”, waarmee bedoeld wordt een sociale zekerheid voor Europese gerechtigden en een andere voor niet-Europese gerechtigden.
N-VA-programma: “Er moet eerst worden bijgedragen eer er gebruik gemaakt kan worden van het genereus systeem. Alleen zo kunnen we de sociale zekerheid betaalbaar houden en rechtvaardig organiseren.” (blz. 75).
Commentaar: Zowel Vlaams Belang als N-VA willen dat eerst bijgedragen wordt aan de sociale zekerheid vooraleer eruit geput kan worden, en dit principe staat in het Vlaams regeerakkoord. Alleen wil het Vlaams Belang daarenboven dat sociale bijdragen voor vreemdelingen enkel kunnen als ze in een aparte kas gefinancierd worden door vreemdelingen.

Racisme en geloofsovertuiging

Racisme

Regeerakkoord: “De Vlaamse Regering verwerpt racisme in al zijn vormen en treedt er consequent tegen op.” (blz. 151).
Vlaams Belang-programma: “Mensen van vreemde afkomst die zich loyaal opstellen tegenover Vlaanderen, onze wetten naleven en bereid zijn onze taal te leren, zijn voor het Vlaams Belang volwaardige Vlamingen. Het Vlaams Belang verwerpt dan ook racisme.” (blz. 30), maar als het concreet wordt zegt het Vlaams Belang onder andere: “Stopzetting van de aantasting van de burgerlijke vrijheden in het kader van het antidiscriminatiebeleid: geen praktijktesten.” (blz. 31).
N-VA-programma: “We sluiten onze ogen niet voor de discriminatie van personen met een migratie-achtergrond. We geven hen kansen door in te zetten op integratie, taalcursussen en begeleiding naar de arbeidsmarkt. We treden streng op tegen discriminatie op basis van herkomst.” (blz. 50), maar de maatregel is: “We zetten verder in op zelfregulering binnen de sectoren.” (blz. 26).
Commentaar: Zowel het Vlaams Belang als de N-VA zijn tegen racisme en discriminatie. In het regeerakkoord wordt dat slechts concreet gemaakt met een opdracht voor de arbeidsinspectie (blz. 80) en bekijken of de zelfregulering op de huurmarkt resultaten afwerpt (blz. 141). Terwijl er veel meer is aanbevolen door Unia.

Geloof

Regeerakkoord: “We creëren een duidelijker kader voor de erkenning van lokale geloofsgemeenschappen. Er komen striktere regels, onder andere op vlak van financiering en buitenlandse inmenging, en het palet aan sanctioneringsmogelijkheden breiden we uit. Lokale geloofsgemeenschappen die willen erkend worden en de bijbehorende financiering wensen te ontvangen, moeten ook een wachtperiode van vier jaar met gunstig gevolg doorlopen hebben.” (blz. 139).
Vlaams Belang-programma: “Intrekking van de erkenning van de islam en stopzetting van de financiering van de Moslimexecutieve.”, “Stopzetting van de overheidssubsidiëring van moskeeën en islamitische organisaties.”, “Afschaffing van islamitische godsdienstlessen in het officieel onderwijs.”, enzovoort, enzoverder (blz. 33-34 voor de concrete maatregelen).
N-VA-programma: “We gaan verder op de ingeslagen weg en herbekijken de voorwaarden voor erkenning van lokale geloofsgemeenschappen. We leggen de focus op de lokale inbedding, de positieve rol in de gemeenschap en het beteugelen van ongewenste buitenlandse inmenging. De rol van de Staatsveiligheid wordt aangescherpt. Indien nodig kan de erkenning worden ingetrokken.” (blz. 17).
Commentaar: Het Vlaams regeerakkoord weerspiegelt de visie van de N-VA, waardoor de erkenning van moskeeën minstens voor vier jaar wordt verdaagd. Terwijl de bevoegde N-VA-minister de voorbije vijf jaar al geen enkele moskee meer erkende. Pittig detail: in het Vlaams Belang-verkiezingsprogramma staat het woordje ‘islam’ 54 keer; in het N-VA-verkiezingsprogramma slechts tweemaal, maar dan wel als onderdeel van “islamitisch gemotiveerde aanslagen” en “radicaalislamitische propaganda”.

‘Neutraliteit’ van de dienstverlening

Regeerakkoord: “De Vlaamse overheid wil de diversiteit van het personeel aanmoedigen. Bij de Vlaamse overheid moeten veel mensen met veel verschillende visies kunnen werken. Maar de uiterlijke tekenen van die persoonlijke overtuiging kunnen niet worden getoond bij rechtstreeks klantencontact. Dan staan neutraliteit van de dienstverlening en respect voorop. Uiterlijke symbolen van levensbeschouwelijke, religieuze, politieke of andere overtuigingen worden bij rechtstreeks klantencontact niet gedragen. Niet alleen moet dat elke schijn van partijdigheid vermijden. Tevens moet dit het draagvlak voor een divers personeelsbeleid als afspiegeling van een divers Vlaanderen bij personeel en bevolking vergroten.” (blz. 138 én blz. 275).
Vlaams Belang-programma: “Een algemeen wettelijk hoofddoekverbod in het onderwijs en voor overheidspersoneel.” (blz. 33).
N-VA-programma: “De dienstverlening en uitstraling van de overheid moeten neutraal zijn. In publieksfuncties is er geen plaats voor opzichtige symbolen van politieke, levensbeschouwelijke of religieuze aard.” (blz. 37).
Commentaar: Het Vlaams Belang focust zich op de hoofddoek; de N-VA spreekt in het algemeen over “opzichtige symbolen”. Maar natuurlijk is de concrete aanleiding hiervoor het al dan niet toelaten van de hoofddoek. Over het bevorderen van de diversiteit van het overheidspersoneel staat niets in beide verkiezingsprogramma’s. In het regeerakkoord spreekt men over de diversiteit van het personeel “aanmoedigen”, zonder een concrete maatregel te vermelden.

Andere thema’s

Verplichte gemeenschapsdienst

Regeerakkoord: “Wie binnen de twee jaar niet aan de slag geraakt, kan verplicht worden ingezet in gemeenschapsdienst. Daardoor halen we mensen uit hun maatschappelijk isolement en dat past steeds in een traject naar werk, waarbij de vaardigheden van de werkzoekende worden versterkt.” (blz. 6).
Vlaams Belang-programma: Het Vlaams Belang wil onder andere “Voldoende trajecten om ongekwalificeerde werklozen aan startkwalificaties voor de arbeidsmarkt te helpen.” (blz. 77). De gemeenschapsdienst waarvoor het Vlaams Belang pleit, is niet enkel voor langdurige werklozen, maar voor iedereen: “Er moet opnieuw een algemene gemeenschapsdienst van enkele maanden ingevoerd worden. Hierbij moet de legerdienst nadrukkelijk gestimuleerd worden.” (blz. 59).
N-VA-programma: “De gewesten krijgen de volledige autonomie om een verplichte gemeenschapsdienst voor langdurig werkzoekenden in te vullen als stap in hun traject naar werk.” (blz. 26).
Commentaar: Hier haalt het N-VA-programma het regeerakkoord, en niet het Vlaams Belang-programma.

Openbaar vervoer en stakingen

Regeerakkoord: “De regering zal De Lijn opdragen om – na overleg met sociale partners – verdere stappen te zetten m.b.t. het aanbieden van gegarandeerde dienstverlening. Bij gebreke aan resultaten binnen de termijn van zes maanden, zal de regering het initiatief nemen om voormelde doelstelling alsnog te realiseren.” (blz. 258).
Vlaams Belang-programma: “De overheid moet te allen tijde – dus ook bij vakbondsstakingen – de goede werking van openbaar vervoer garanderen.” (blz. 82).
N-VA-programma: “Met de gegarandeerde dienstverlening maakten we het openbaar vervoer alvast betrouwbaarder op stakingsdagen.” (blz. 63), maar over verdere maatregelen bij stakingen wordt niet gerept.
Commentaar: Vlaams Belang en N-VA zijn het eens dat er een gegarandeerde dienstverlening moet zijn bij stakingen. Over verdere maatregelen op stakingsdagen praat enkel CD&V, maar die laat dat over aan het sociaal overleg: “CD&V wil, na sociaal overleg en naar analogie met de privésector, ook in de openbare sector concrete afspraken maken over gegarandeerde essentiële diensten bij stakingen. Het stakingsrecht moet behoedzaam en als laatste middel ingezet worden, wanneer alle overlegvormen en bemiddelingsmogelijkheden uitgeput zijn. CD&V is er voorstander van dat de sociale partners zelf de verantwoordelijkheid dragen voor een regulerend systeem.” (blz. 95). Over hoe de dienstverlening verzekerd wordt op niet-stakingsdagen, met busritten die wegvallen bij gebrek aan voldoende chauffeurs die in de arbeidsomstandigheden van De Lijn willen werken, is het regeerakkoord minder duidelijk.

Conclusie

Bij de tien voorbeelden uit het regeerakkoord zijn er drie die enkel in het Vlaams Belang-programma te vinden zijn

Bij de tien voorbeelden uit het regeerakkoord zijn er drie die enkel in het Vlaams Belang-programma te vinden zijn (terugtrekken uit Unia, niet meer subsidiëren van organisaties op basis van etnisch-culturele afkomst, betalend maken van inburgeringstrajecten en -toetsen); vijf die in zowel het Vlaams Belang- als het N-VA-programma te vinden zijn (verblijf afhankelijk van integratie, verblijfsvoorwaarden vooraleer toegang tot sociale zekerheid, verwerpen van racisme maar in de praktijk flauw optreden, niet toestaan van uiterlijke symbolen van religieuze overtuigingen in het onderwijs en bij de dienstverlening van de overheid, gegarandeerde dienstverlening bij stakingen van De Lijn); twee waarbij de N-VA-visie het haalt op de Vlaams Belang-visie (de islam en de gemeenschapsdienst voor werklozen).

Het Vlaams Belang wil bijvoorbeeld dat nieuwkomers bijdragen aan de kosten van het inburgeringstraject, en meer dan in het Vlaams regeerakkoord staat. Vermits het punt in geen enkel ander verkiezingsprogramma stond dan dat van het Vlaams Belang, beschouwen we het toch vooral als iets dat het Vlaams Belang heeft binnengehaald.

Omgekeerd: het Vlaams Belang wil dat moskeeën niet langer gesubsidieerd worden; N-VA voert een de facto subsidiestop in voor negen jaar (de voorbije vijf jaar en de komende proefperiode van vier jaar). Maar het Vlaams Belang wil ook de Moslimexecutieve niet langer subsidiëren, islamlessen in het officieel onderwijs stopzetten, enzovoort. Op dit punt beschouwen we dat het N-VA-programma het gehaald heeft in het Vlaams regeerakkoord.

Met drie keer een punt uit het regeerakkoord dat enkel in het Vlaams Belang-programma staat, en vijf keer een punt uit het regeerakkoord dat zowel in het programma van het Vlaams Belang als bij de N-VA staat, haalt het Vlaams Belang een 8 op 10.

De keuze van punten uit het regeerakkoord is niet met voorbedachten rade gemaakt om het Vlaams Belang goed te laten scoren. Het zijn wel voorstellen die vorige week de media haalden ofwel nog voor controverse lijken te zullen zorgen.

Filip Dewinter

Filip Dewinter is een tevreden man. In het programma Wakker op Zondag op de Antwerpse regionale televisie ATV, zei Filip Dewinter zondag 6 oktober 2019: “Ik ben zeer tevreden dat het… – ik heb het meegebracht, het is 25 jaar oud – het zeventigpuntenplan als inspiratiebron heeft gediend voor dit regeerakkoord. Voor het eerst zie ik in een regeerakkoord dat zal uitgevoerd worden door liberalen en christendemocraten, en uiteraard ook door de N-VA, dat het principe van niet langer toekennen van gelijke rechten en faciliteiten aan vreemdelingen, zoals voor Belgen, hier wordt ingeschreven.”

“Het feit dat vreemdelingen niet meer automatisch beroep zullen kunnen doen op een sociale woning, het feit dat voor bepaalde sociale voordelen vreemdelingen een zekere tijd zullen moeten wachten, het feit dat vluchtelingen geen automatische kinderbijslag meer zullen krijgen… zijn allemaal zaken die rechtstreeks uit het zeventigpuntenplan komen. Ook het feit dat Unia niet langer door de Vlaamse overheid zal worden gesubsidieerd is positief.”

“Dus laat mij toe om te zeggen dat het Vlaams Belang misschien niet mee aan de onderhandelingstafel, maar dan toch minstens in de backoffice zat. En dat wij geen handtekening onder dit regeerakkoord kunnen plaatsen, maar dat er zeker wel vingerafdrukken van onze partij op dit regeerakkoord staan. Het is niet voldoende, het is niet goed genoeg, maar het is een aanzet. En het is vooral zo dat het principe van het Eigen Volk Eerst! voor het eerst in een regeerakkoord als dusdanig wordt gehonoreerd en ook gelegitimeerd. En dat is voor mij ontzettend belangrijk.”

Auteur: Ton Rennenberg

Ton Rennenberg publiceerde eerder op de blog van het Anti-Fascistisch Front (AFF).

Word lid

Word jij lid van Apache? Lees direct verder en steun onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Nu al vanaf 6,25 euro per maand.


Ja, ik word lid