“Er wordt ongelooflijke druk uitgeoefend op journalisten”

 Leestijd: 4 minuten1

Terwijl de laatste tickets voor De Nacht van Apache de deur uitvliegen, vroegen wij aan initiatiefnemer en komiek Wouter Deprez waarom hij in de bres springt voor persvrijheid. “Je ziet dat er een ongelooflijke druk wordt uitgeoefend op journalisten. Mainstream media zouden onzin vertellen en links en activistisch zijn. Het is een sfeer die mee wordt gecreëerd door politici die op dit moment aan de macht zijn.”

Waarom zet je mee je schouders onder De Nacht van Apache?

WOUTER DEPREZ: “Ik vind dat organisaties en personen wel het recht hebben om een rechtszaak aan te spannen als hen niet aanstaat wat er over hen wordt geschreven. Maar ik vind dat de personen en de organisatie die de rechtszaak tegen Apache aanspannen voordien te weinig moeite hebben gedaan om te communiceren met Apache, of om te reageren op wat Apache schrijft. Ik vond wat Apache schreef absoluut niet buiten proportie. Bovendien geeft de schadeclaim die ze eisen de indruk dat ze Apache de mond willen snoeren. Dat past binnen een bredere evolutie van gedragingen tegenover de pers die me zeer kwalijk lijken.”

Tijdens De Nacht van Apache wordt de persvrijheid gevierd. Op welke manieren staat de persvrijheid volgens jou onder druk?

DEPREZ: “Op de manier zoals we nu bij Apache zien. Sindsdien zagen we ook bij een aantal journalisten een aanval op het bronnengeheim. Ook worden er de laatste tijd parallelle communicatiewegen gebruikt om pers te bekritiseren. Bijvoorbeeld Francken die via Twitter een journalist een activist noemt. Dat is een kwalijke evolutie.”

“Theo Francken die een journalist op Twitter een activist noemt, dat is een kwalijke evolutie.”

“Tegelijkertijd is het uitdagend voor de pers. Ook de rechtszaak tegen Apache is uitdagend. Het verplicht Apache om bredere steun te werven, wat ik goed vind. Het verplicht hen ook om blijvend kwaliteitsjournalistiek te leveren. Bovendien is het een uitgelezen moment om de noodzaak van onderzoeksjournalistiek nog eens aan te tonen. Het is een soort van journalistiek die in kranten en tijdschriften minder aan bod komt.”

Links en activistisch

‘Moed’ kan best een verplicht vak worden in journalistenopleidingen, in de wereld die nu begint, schreef je onlangs in je column voor De Standaard. Waarom?

DEPREZ: “Je ziet dat er een ongelooflijke druk wordt uitgeoefend op journalisten. Mainstream media zouden onzin vertellen en links en activistisch zijn. Het is een sfeer die mee wordt gecreëerd door politici die op dit moment aan de macht zijn. Om die voortdurende aanvallen te kunnen blijven verdragen moet je ongelooflijk stevig in je schoenen staan. Jonge journalisten die hun nek uitsteken, moeten weten dat ze veel shit over zich heen kunnen krijgen.”

“Dat gaat ook nog eens samen met een algemene evolutie in de journalistiek waar meer en meer freelancers aan de slag zijn. Als je dan niet goed verzekerd of niet goed beschermd bent, draag je het gewicht alleen in de plaats van samen met een volledige krant of krantengroep. Dan is het niet erg uitnodigend om je nek uit te steken en risico’s te nemen.”

“Er zullen altijd cowboys bestaan en daarom hebben we indianen nodig.” – Wouter Deprez.

Heb je ooit zelf overwogen om in de journalistiek te stappen?

DEPREZ: “Nee, nooit. Ik zou het lastig vinden om altijd waarheidsgetrouw te moeten zijn (lacht). Ik vind het wel heel fijn om dingen te onderzoeken. Bij dagelijkse journalistiek zou ik het moeilijk hebben met wat ze ‘de kapstok’ noemen, waar je het artikel aan op moet hangen. Voor een stuk over de klimaatproblematiek moet er bijna een klimaatadviseur van Trump langskomen in Europa of een deel van een gletsjer afbreken. Terwijl de interessantste dingen net de langetermijnevoluties zijn.”

Apache kan een artikel maken over wat er met mensen gebeurt als ze aan de macht zijn zonder dat er een link met het nieuws moet zijn.”

“Dat is waarom ik ook een grote voorstander ben van Apache. Apache kan een artikel maken over wat er met mensen gebeurt als ze aan de macht zijn. Of over vreemde transacties. Zonder dat er een link met het nieuws moet zijn.”

Slechte naam geven

Vorig jaar sprak je je uit tegen de kapvergunning van Essers en het beheer van het boscompensatiefonds. Twee keer nadrukkelijk een standpunt tegen het beleid van Joke Schauvliege. Is het een risico om als artiest een politiek standpunt in te nemen?

DEPREZ: “Dat weet ik niet. Ik heb daar tot nu toe geen last van ondervonden. Als je je daar op voorhand vragen over stelt, doe je het niet, dus ik heb niet veel zin om me daar vragen over te stellen. Ik denk dat je voorbereid moet zijn dat er geprobeerd zal worden om je een slechte naam te geven of om de indruk te geven dat je een leugenaar bent.”

“Bij mij viel dat al bij al mee door de bescherming die een beetje bekendheid biedt. Al blijft dat waarschijnlijk niet lang duren. Ik denk dat dat voor journalisten in veel grotere mate een probleem is dan voor een BV die zich openlijk uitspreekt.”

Het is niet de eerste keer dat je een benefiet organiseert. Je deed het eerder al voor boekhandel het Paard Van Troje, Natuurpunt en Music Fund. Wat motiveert jou om dat soort dingen te doen?

DEPREZ: “Maatschappelijke betrokkenheid? Ik kom uit een familie en een dorp waar enorm veel aan vrijwilligerswerk wordt gedaan. In vergelijking met elke week iemand verzorgen, een jeugdhuis openhouden of leider zijn in een jeugdbeweging, is een keer of twee per jaar een benefiet organiseren eigenlijk een kleine inspanning.”

Ongelooflijke mogelijkheden

Los van Apache steunen, wat kunnen mensen nog meer doen voor persvrijheid?

DEPREZ: “Ik zie daar naast de bedreigingen ook ongelooflijke mogelijkheden in Facebook, Twitter en het internet in het algemeen. Het is nog nooit zo gemakkelijk geweest om slechte en foute informatie te verspreiden, maar het is ook nog nooit zo gemakkelijk geweest om goede en diepgravende informatie te verspreiden. Je kan zelf dingen maken, signaleren of artikels delen. Dus dat is alvast een heel goed idee.”

“Het is nog nooit zo gemakkelijk geweest om slechte en foute informatie te verspreiden, maar het is ook nog nooit zo gemakkelijk geweest om goede en diepgravende informatie te verspreiden.”

“Ten tweede kan je je abonneren. Op mensen die mooi werk leveren voor weinig geld. Dat vind ik al van een krant, als je bedenkt hoe weinig dat kost en wat je ervoor terugkrijgt. Voor Apache en De Correspondent geldt dat zeker ook.”

Wat mag het publiek verwachten van de Nacht van Apache?

DEPREZ: “We weten van een deel van de artiesten wat ze zullen brengen. Anderen pakken uit met een verrassing. De helft zal het hebben over wat Apache is overkomen of over het vrije woord in het algemeen. De andere helft brengt liedjes, grappen of verhalen. Een bonte avond in de beste traditie. En dan ook nog eens in die fantastische Roma. Ik denk dat het straf wordt.”

 

Auteur: Lisa Develtere

Lisa Develtere volgde na haar master Internationale Betrekkingen aan de KULeuven een opleiding fotografie. Ze is sinds 2011 aan de slag als freelance journalist en fotograaf en schrijft vooral over sociale en milieu-thema’s.

Word lid

Lees direct verder en steun onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Nu nog aan 6,66 euro per maand.


Ja, ik word lid