Van oorlogsvluchteling tot illegale migrant in zeven stappen

 Leestijd: 11 minuten

11

In de zomer van 2015 werd Europa geconfronteerd met een asielcrisis. Het aantal oorlogsvluchtelingen nam spectaculair toe. Mensen, vooral afkomstig uit door oorlog verscheurde landen zoals Syrië, Irak en Afghanistan klopten massaal aan in de hoop ...

In het kort

In de zomer van 2015 werd Europa geconfronteerd met een asielcrisis. Het aantal oorlogsvluchtelingen nam spectaculair toe. Mensen, vooral afkomstig uit door oorlog verscheurde landen zoals Syrië, Irak en Afghanistan klopten massaal aan in de hoop in België, of elders in Europa asiel te krijgen. Veel van hen kregen die bescherming ook.

Intussen zijn we drie jaar verder. Het aantal asielaanvragen in ons land is fors gedaald, maar het percentage erkenningen en de landen waar de oorlogsvluchtelingen vandaan komen, zijn quasi onveranderd gebleven. Het aantal asielaanvragen dat positief wordt geëvalueerd, blijft zeer hoog. In 2015 bedroeg het beschermingspercentage 60,7 procent. Recente cijfers (mei 2018) van het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen (CGVS) vermelden een beschermingspercentage van 58,2 procent. Ook de landen van herkomst die de top drie uitmaken, zijn dezelfde gebleven: Syrië, Afghanistan, Irak.

Wat de voorbije drie jaar wel fundamenteel wijzigde, is het politieke discours. De mensen die aankloppen voor asiel zijn dezelfde, maar de toon is verhard en de gehanteerde terminologie is gewijzigd. Het woord ‘oorlogsvluchteling’ dat in de zomer van 2015 courant werd gebruikt, heeft baan geruimd voor de term ‘illegale migrant’.

Dat is allesbehalve een onschuldige inwisseling. Het is illustratief voor de gewijzigde politieke verhaallijn waarbij mensen op de vlucht voor oorlog verworden zijn tot gelukszoekers die in ons land niets te zoeken hebben en hier bijgevolg ook helemaal niet naartoe zouden mogen komen. Illegale migranten, geen oorlogsvluchtelingen meer.

Dat gewijzigde discours waart door heel Europa. In EU-lidstaten waar conservatief tot extreemrechts mee aan de macht is, is die wijziging het meest zichtbaar. De conservatieve Oostenrijkse premier Sebastian Kurz heeft het over “gelukszoekers”. Zijn Hongaarse collega Viktor Orban noemt islamitische vluchtelingen onverbloemd “veroveraars”.

In Vlaanderen is N-VA de drijvende kracht achter het gewijzigde discours. Terugblikkend lijkt het haast met voorbedachte rade te zijn gebeurd. Maar net zo goed zijn er argumenten om te stellen dat het gewijzigde verhaal zich onderweg vanzelf heeft geschreven, opgejaagd door peilingen, online trollen en het discours waarmee Trump zich tot president van de Verenigde Staten wist te kronen.

Apache las oude krantenartikels opnieuw, herbekeek televisiejournaals en ploegde nog eens door sociale media, ook door de favoriete kanalen van toonaangevende politici. Wat is er de voorbije drie jaar gebeurd? Waar werden de cruciale politieke uitspraken gedaan die de toon wijzigden? Hoe kreeg de sluipende ontmenselijking vorm? Wie voerde daarbij het hoogste woord?

Die zoektocht levert zeven sleutelmomenten op waarbij de verhaallijn telkens een forse duw kreeg in een welbepaalde richting. Om uiteindelijk het beeld fundamenteel te wijzigen: van een oorlogsvluchteling in diepe nood tot een illegale migrant, een gelukszoeker die onze welstand bedreigt, een mens zonder mensenrechten.

Lees het volledige artikel

Word lid

Leden genieten deze voordelen:

  • Onthulling en duiding
  • Een onafhankelijke redactie
  • 5.000+ artikels
  • Geen advertenties
  • Ruimte voor debat
1 maand€ 9,00
1 jaar€ 80,00
Levenslang€ 2.500

Ontdek alle formules

Word lid

Steun onze advertentievrije onderzoeksjournalistiek en mis geen enkele onthulling. Ja, ik word lid