Trump en de schuld van de media

9 november 2016 Tom Cochez
Donald_Trump_(25218642186)
(Foto Gage Skidmore)

De voorbije weken werd Vlaanderen getrakteerd op een nooit eerder gezien nieuwsaanbod over de electorale strijd in de Verenigde Staten. Er was simpelweg geen ontkomen aan de clash tussen Trump en Clinton. Terecht kan je daarbij opmerken dat wie dat wilde nooit beter geïnformeerd een Amerikaanse verkiezingsnacht inging. Helaas werden er ook nooit meer onnozele weetjes, polls en als journalistiek verpakte marketing geserveerd.

Donald_Trump_(25218642186)
(Foto Gage Skidmore)

Een kwaliteitskrant die op haar site een poll organiseert waarin wordt gepeild naar wat de lezers denken over wie het zal halen aan de vooravond van de verkiezingen is kenschetsend: zolang er maar wordt geclickt, gekeken en gelezen, wordt er geld verdiend.

Dergelijke verkleutering wordt verdedigd als de geknipte manier om mensen zonder al te veel interesse voor politiek toch geïnteresseerd te krijgen. Maar slagen we daar echt in door politiek op te lepelen als een vorm van entertainment waar een goed glas wijn en een portie borrelnootjes bijhoren?

Kloof

Alleszins bleek vanochtend dat we ons flink hebben verslikt in die borrelnootjes. Dat was een paar maanden geleden al het geval met de brexit en vanochtend was het opnieuw zo met The Donald.

Journalisten slagen er niet meer in de vinger aan de pols van de maatschappij te houden. Nooit hadden we meer gesofisticeerde technologie te onzer beschikking, nooit organiseerden meer kranten en media hun eigen polls, en toch... De kloof tussen de realiteit en wat er in reguliere media te lezen valt, gaapt bijzonder diep.

Journalisten slagen er niet meer in de vinger aan de pols van de maatschappij te houden.

Dat de journalistiek faalt heeft te maken met de nieuwe invulling ervan. In plaats van journalisten die zich een leven lang konden specialiseren en de vinger aan de maatschappelijke pols hielden, kopen kranten vandaag peilingen. Een snelle scoop en hoge kijk- en leescijfers zijn daarmee gegarandeerd. De waarheid vind je er helaas zelden mee. Daarvoor moet je de straat op. Maar wie maalt er om de waarheid wanneer er nootjes op tafel komen?

Brood en spelen

In de Verenigde Staten en in Groot-Brittannië neemt de evolutie intussen schrikbarende proporties aan. Clinton versus Trump was een boksmatch. Het was brood en spelen, opgeklopte emotie en vaak zelfs (bewuste) desinformatie met als enig doel piekende kijk- en leescijfers.

Politici zoals Trump spelen handig en niet gehinderd door enig cynisme in op de evolutie waarbij mediabedrijven journalistieke afwegingen ondergeschikt hebben gemaakt aan hun (reclame-)inkomsten. De facto zijn ze geëvolueerd tot kritiekloze propagandakanalen en hun belangen spoorden de voorbije maanden perfect met die van Trump. Niet noodzakelijk omdat ze de boodschap van The Donald genegen zouden zijn, wel omdat brulboei Trump de noodzakelijke clicks en views levert en zo de kassa doet rinkelen.

Clinton versus Trump was een boksmatch. Het was brood en spelen, opgeklopte emotie en vaak zelfs (bewuste) desinformatie met als enig doel piekende kijk- en leescijfers.

Gek genoeg is die situatie perfect compatibel met het uitgesproken negatieve discours van Trump over diezelfde media. Net zoals Europese tegenhangers zoals Marine Le Pen geen kans laten passeren om de 'Lügenpresse' aan te vallen, schopt Trump geregeld wild naar de pers. Niet toevallig werd op een van zijn meetings een man gespot in een T-Shirt met het weinig aan de verbeelding overlatende opschrift 'Rope. Tree. Journalist'.

Vrije baan

De negatieve houding tegenover het establishment is door Trump opgeblazen tot onversneden haat en media(bedrijven) zijn verworden tot een belangrijk onderdeel van dat establishment. Ze brengen de boodschap ervan, maar tegelijk geven ze Trump vrije baan om er genadeloos op in te hakken. Die amorele houding staat haaks op wat journalistiek zou moeten zijn en ze levert behalve veel geld nu dus ook president Trump op.

In de Verenigde Staten worden daarover al een tijdje mediakritische stukken gepubliceerd. Onder meer Adam H. Johnson, Jeff Jarvis en Jay Rosen verheffen hun stem.

In eigen land loopt het gelukkig nog niet zo'n vaart als in de Verenigde Staten, maar geruststellend is de evolutie aan de andere kant van de oceaan allerminst. Het valt te vrezen dat de overwinning van Trump ook hier inspirerend werkt. De les is immers duidelijk: nonsens of niet, wie hard genoeg schreeuwt krijgt gratis een megafoon voorgebonden.

Bereidwillig meewerken in ruil voor de centen of de rol van vierde macht opnemen. Dat is de keuze die nu voorligt.

 

LEES OOK