Gazet van Antwerpen en het overlijden van Roger Van Houtte
‘Roger Van Houtte verliet Gazet van Antwerpen eind 2008.’ Dat schrijft Gazet van Antwerpen vandaag in een kort bericht naar aanleiding van het overlijden van haar voormalige politiek commentator. Eerlijk is eerlijk: zelden zat ik instemmend te knikken bij het lezen van de opiniestukken van Roger Van Houtte, maar wat Gazet van Antwerpen vandaag doet met haar overleden ex-commentator is het herschrijven van de geschiedenis.
Roger Van Houtte overleed gisteren aan de gevolgen van een hartaanval.
Roger Van Houtte overleed gisteren, 16 november 2011, aan de gevolgen van een hartaanval. Jarenlang was hij politiek commentator en stadsredacteur bij Gazet van Antwerpen. Na zijn ontslag bij de krant ging hij werken voor N-VA.
Gemeenteraad
Voor alle duidelijkheid: ik kende Roger Van Houtte niet. Toch niet persoonlijk. Ik kende wel zijn reputatie en een zeldzame keer zag ik hem ook op de Antwerpse gemeenteraad zitten. Op zijn vaste bankje, achter het koperen plaatje met daarop ‘Gazet van Antwerpen’. Soms leek hij letterlijk in te dutten, de ogen dicht. Maar een dag later leerden zijn artikels of opiniestukken dat hij de discussies tot in het kleinste detail had gevolgd.
Gazet van Antwerpen brengt vandaag een (kort) artikel over het overlijden van Van Houtte (ook Het Nieuwsblad doet dat). Het verhaal in Gazet van Antwerpen is het soort bericht dat wel vaker verschijnt wanneer iemand met naambekendheid overlijdt. We vernemen dat Van Houtte bijna tien jaar lang werkte voor Het Laatste Nieuws en de Antwerpse uitgave ervan, De Nieuwe Gazet. In 1986 ging hij aan de slag bij Gazet van Antwerpen. Zijn bekendste bijdragen schreef hij als politiek verslaggever op de Antwerpse stadsredactie van die krant.
Verlaten
Onder aan het artikel in Gazet van Antwerpen, gepubliceerd door ‘de redactie’, lezen we: ‘Roger Van Houtte verliet Gazet van Antwerpen eind 2008 en werkte sindsdien als tekstschrijver voor N-VA.’
Letterlijk klopt dat. Eind 2008 verliet Roger Van Houtte inderdaad de Gazet van Antwerpen. Wat de lezer blijkbaar niet mag weten, is dat Van Houtte op een bijzonder kille manier aan de kant werd gezet bij Gazet van Antwerpen omdat hij te rechtse en te kritische opiniestukken schreef die uitgever Concentra niet bevielen.
In een bijdrage voor het boek Media & journalistiek in Vlaanderen beschrijft Van Houtte zelf tot in de details hoe en waarom hij door uitgeverij Concentra zonder pardon op straat werd gezet.
Zijn relaas is bijzonder goed gedocumenteerd. In 2004 komt Luc Rademakers – sinds gisteren aan de slag als algemeen hoofdredacteur van de VRT-nieuwsdienst – aan het hoofd van de redactie van Gazet van Antwerpen te staan. Hij volgt er Luc Van Loon op. Kort daarna krijgt Roger Van Houtte te horen dat zijn rol als politiek stadscommentator uitgespeeld is: hij mag aan de slag op de buitenlandredactie.
Ontslag
Vier jaar later, op woensdag 19 november 2008, krijgt hij in de vooravond een telefoontje met de vraag zich meteen naar het bureau van de directeur-generaal te begeven. Daar krijgt hij te horen dat hij wordt ontslagen en de volgende dag niet meer naar de redactie hoeft te komen.
‘Een loopbaan van bijna 23 jaar op GvA, met in mijn piekperiode soms werkdagen van 15 of 16 uur, werd weggespoeld in een paar minuten’, noteert hij daarover in het boek Media & journalistiek in Vlaanderen.
De reden voor het ontslag is zijn mailconversatie met toenmalig VB-parlementslid Marie-Rose Morel. Twee mails om precies te zijn. Daarin suggereert hij dat het VB misschien juridische stappen kan ondernemen tegen (zijn eigen) mediagroep Concentra omdat die weigert advertenties van de partij te plaatsen. Hij praat ook vrij openlijk over zijn moeilijke positie binnen de krant, die in de nasleep van de Antwerpse Visacrisis een andere, minder conservatieve koers uittekent.
Op woensdag 19 november 2008 krijgt Roger Van Houtte een telefoontje met de vraag zich meteen naar het bureau van de directeur-generaal te begeven. Daar krijgt hij te horen dat hij wordt ontslagen en de volgende dag niet meer naar de redactie hoeft te komen.
Marie-Rose Morel
Mag je dat doen als journalist? Als je er als krant voor kiest om het Vlaams Belang als een partij zoals alle andere te beschouwen – dat deden in die periode alle Vlaamse kranten, met uitzondering van De Morgen -, dan mag dat. Of beter: iedereen doet het. De manier waarop journalisten met bronnen omgaan, laat zich moeilijk in regels dwingen, maar één zaak is zeker: de relaties tussen heel wat (politieke) journalisten en politici zijn een stuk inniger dan wat de mails van Van Houtte verklappen over zijn professionele relatie met Marie-Rose Morel.
Schreef Van Houtte die mails om de politica ‘nieuws’ te ontfutselen? Wilde hij misschien een putsch op de redactie voorbereiden of was hij van plan over te stappen naar het VB? Om een antwoord op dergelijke vragen te krijgen, is een gesprek met de betrokkene de eerste voorwaarde. Dat gebeurde nooit. De uitgever – niet de hoofdredactie – besliste zonder Van Houtte te horen dat hij meteen aan de kant moest en wel op basis van mailverkeer van vier jaar voordien.
Kritisch
Het aan de kant schuiven van Van Houtte is exemplarisch voor de wijze waarop journalisten vandaag zonder pardon op straat worden gezet door de uitgevers. Enkele maanden geleden werd Peter Dupont bedankt door Het Nieuwsblad omdat hij een stuk had geschreven dat niet naar de zin van de uitgever was. Bij Het Laatste Nieuws werd journalist Joris Van der Aa opzijgezet op verdenking van het lekken van een interne mailconversatie over de omstreden redactionele aanpak van de zelfmoord van Yasmine. Bij de ontslagronde van De Morgen werden nog meer journalisten die kritische vragen stelden bij het beleid van de eigen mediagroep zonder verpinken op straat gezet.
Linkse of rechtse sympathieën hebben daar bitter weinig mee te maken. Het gaat om de kritiek an sich. Wie er te veel van heeft, verlaat vroeg of laat het bedrijf.
Het gaat er in de journalistiek misschien allemaal wat losser aan toe, maar de harde feiten van het Belgische arbeidsrecht zijn nu eenmaal zo dat een werknemer die zijn werkgever op een zwaarwichtige manier in een slecht daglicht stelt met onmiddellijke ingang wordt ontslagen (en soms zelfs om dringende redenen), ongeacht of je nu 2 of 25 jaar dienst hebt. Dat zou in eender welk ander bedrijf net zo gebeuren, en heeft weinig met politieke ideeën te maken. Ik kan me voorstellen dat Concentra zijn suggestie om een proces aan te spannen tegen zijn eigen werkgever ook alsdusdanig heeft beschouwd.
Je hebt zeker gelijk maar je moet ook in overweging nemen dat het ontslag op basis is gemaakt van een nieuwsfeit in een Knack-artikel. Op zijn beurt is het Knack-artikel gebaseerd op e-mails die gevonden zijn op een oude PC van Marie-Rose Morel waarvan de betrouwbaarheid niet aangetoond kon worden. Ik blijf me de vraag stellen of hij dat werkelijk heeft gesuggereerd.
Even een correctie: Roger is niet ontslagen met onmiddellijke ingang. Hij kreeg een ‘gewoon’ ontslag van 15 maanden, dat na juridische stappen met nog eens 9 maanden verlengd werd. Hij moest alleen niet meer komen werken van de ene dag op de andere. Al die ellende heeft zijn leven met minstens zoveel verkort…
Als ik dit “verhaal” lees, verbaast het me dat GVA nog woorden wil “vuil” maken aan zo iemand! Na dit artikel vind ik journalist op slag een vies woord. Bedankt voor deze verheldering.
Ik kende de man persoonlijk. Roger heeft me verschillende keren uit de brand geholpen door mij advies te geven. Ik heb ook met hem verschillende lange gesprekken gehad over zijn ontslag – wie de man kende weet dat hij een ongelooflijke spraakwaterval was. Hij is een zeer integer man die niet het type was om een putsch te plegen.
Beste Tom,
Misschien ook eens de eigen politieke sympathieën opzij schuiven en de werkelijke verantwoordelijken voor het ontslag bij naam noemen?
Goed artikel! Wie Roger kende, weet dat hij niet de man van de ‘putchen’ was. Zijn ‘tegenstrevers’ daarentegen, man, man,man, die kenden er wel wat van. Dit vrat nog iedere dag aan Roger, die uitermate correct was, iets waar veel journalisten vandaag een puntje aan zouden kunnen zuigen. Steeds op zoek naar de waarheid, weigerde hij oogkleppen te dragen of in hokjes te denken. Roger, het ga je goed jongen.
Het Nieuwsblad-hoofdredacteur Guy Fransen schreef bij het afscheid van Roger Van Houtte, op de Antwerpse bladzijde van zijn krant, correct dat Roger Van Houtte Gazet van Antwerpen “moest verlaten”. Zie: http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=T43ICT8F. Overigens was er niet alleen vanuit linkse hoek commentaar op Roger Van Houtte’s redactionele bijdragen. Als hij iets schreef dat het VB niet zinde, stuurde het VB evengoed klachtenbrieven over Roger Van Houtte naar de hoofdredactie. Schreef hij iets dat het VB niet zinde, werd Roger Van Houtte bij het VB smalend “den dikke” genoemd.
Er stond inderdaad ook een correct stukje in de Antwerpse editie van Het Nieuwsblad. We zetten een verwijzing in de tekst.
@Ann Van Gyseghem: Hoe komt u erbij in dit specifieke verband? Is dat ook de reden waarom Concentra na de vrijgave van het mailverkeer tussen M-R Morel en Roger Van Houtte, met een ‘regeling’ op de proppen is gekomen om het proces van de arbeidsrechtbank weg te trekken, zodat het niet tot een uitspraak hoefde te komen? Overigens, het ontslag van Roger Van Houtte in 2008 bevatte geen opgave van reden van ontslag. Frank Thevissen
Ter info
Jan Backx schreef begin 2009, kort na het ontslag van Roger Van Houtte onderstaand stukje in De Journalist.
Het e-mailraadsel van de ontslagen Roger Van Houtte (ex-GvA)
Jan Backx
In de rand van het plotse ontslag van Roger Van Houtte (57) bij “Gazet van Antwerpen” circuleren nogal wat geruchten over “bezwarende e-mails” die hij zou hebben gewisseld met de ondertussen in een onverwacht dramatisch daglicht gestelde Vlaams Belang-politica Marie-Rose Morel. Niemand uit het perslandschap die écht weet wat daarvan aan is of wàt er juist in die vermeende mails stond. Voorzichtige naturen hebben het in de roddelcoulissen over “een vertrouwensbreuk met de uitgever”. Andere stemmen poneren nogal triomfantelijk de stelling dat “de duikboot tot zinken is gebracht”.
Het valt mij op dat bitter weinig confraters stilstaan bij de Stalinistische wind die uit heel dit e-mailverhaal opsteekt. Eerste bemerking: vallen e-mails niet onder het briefgeheim? Iets dat enkel kan worden doorbroken om een hoger doel te dienen zoals het voorkomen van zware misdaden? En is het niet zo dat een échte journalist er contacten op nahoudt? Jawel, liefst zo veel mogelijk. Zowel met bollebozen die hem als nieuwsjager een heel eind op weg kunnen helpen, als met zeurpieten, die af en toe toch iets heel belangrijks weten. Zowel met mensen die hem sympathiek lijken, als met informanten die hij desnoods met de vlammenwerper uit zijn puur persoonlijke levenssfeer zal houden. En een échte journalist die op een belangrijk terrein opereert – hetzij politiek of gerecht – zal zich ook nooit laten degraderen tot gedwee doorgeefluik, waaruit naar hartelust kan worden gegraaid door voortvarende chefs, die de specifieke biotoop vaak onvoldoende kennen. Het dagelijks evalueren van de eigen bronnen, het voortdurend beheren van de persoonlijk ingezamelde informatie zijn ernstige journalistieke bezigheden, die jammer genoeg serieus afkalven.
Wat weten we concreet over “het geval Van Houtte?” Dat Roger enkele jaren geleden door “Gazet van Antwerpen” werd uitgerangeerd en nu, op 57-jarige leeftijd, plots op straat werd gezet. Bizar want Van Houtte heeft een indrukwekkende Antwerpse dossierkennis én een pen die toch jarenlang het uithangbord is geweest van de “Metropool”-bladzijden in “de Frut”. De “Rechtse krant op Linkeroever” (zie de titel van de oude Humo-reportage) kreeg een rode wind in de zeilen, is de verklaring van veel waarnemers.
Maar terug naar die vermeende e-mails. Roger Van Houtte zou zijn meegesleurd in de “collateral damage” van de vechtscheiding van Marie-Rose Morel. Een dispuut waarin met allerlei (authentieke ?) mails werd gewapperd.
In het arbeidsrecht staat geloof ik iets geschreven over trouw aan de broodheer. Bedrijfsgeheimen naar buiten dragen kan niet. Makkelijk toepasbaar voor werknemers van een kerncentrale maar in de journalistieke biotoop veel complexer. Wordt in het geval dat ons bezighoudt een journalist gekruisigd omdat hij persoonlijke contacten onderhield met een mandataris van een “foute partij”, terwijl andere confraters juist een niche hebben verworven als intimi en zelfs biografen van allerlei politieke boegbeelden?
Ik zou de politieke verslaggevers de kost niet willen geven die in de loop der jaren een stevig persoonlijk contact met mandatarissen hebben opgebouwd. Een puur menselijk mailtje in de aard van “Draait het in uw partij vierkant ? Tja, troost u, hier op mijn gazet heb ik ook de indruk dat de bazen zot zijn geworden” kàn toch geen steen des aanstoots zijn voor mensen die dagelijks in een verbale arena hun boterham verdienen. Het wordt pas andere koek de dag dat een dolgedraaid journalist aan een extremistisch geestesgenoot mailt dat ze het roerend eens zijn om op die dag en dat uur een school van joodse of allochtone signatuur op te blazen… Al dan niet ondertekend met de suggestieve cijfers “88”.
Welk staartje het dossier GvA-Van Houtte gaat krijgen valt af te wachten. Ik wil zeker geen voorspellingen doen want – om het even in advocatentaal te zeggen – “ik ken het dossier niet” en iedereen voelt met de ellebogen aan dat lang niet àlle kaarten op tafel zijn gelegd. Maar ondertussen zijn er op de werkvloer wel serieuze bedenkingen te maken. Moeten journalisten zich in het huidige klimaat hoeden voor luchthartig zwanzend of te emotioneel e-mailverkeer, dat jàren later tegen hen kan worden gebruikt? Is de hardnekkige paranoia voor de “super-users”, die via de redactionele computersystemen àlles over de schouder zouden kunnen meelezen, verantwoord? Ik weet maar één ding: in een boze bui door de telefoon roepen dat iemand “een klootzak” is, is een vluchtiger iets dat minder brokken maakt.
Spijtig van die uitschuiver in de laatste alinea. Peter Dupont is de man die het onweer op Pukkelpop 2011 als een straf van God zag voor wat hij omschrijft als ‘het grootste zuip, neuk – en drugsfeest van België” en ook wel “Een dierentuin voor predatoren, een witwasfestival voor immoraliteit.” Iedereen heeft recht op een mening, maar ik kan begrijpen dat een redactie een losse medewerker na zo’n stuk niet meer laat schrijven. En ik zou me ook ernstig vragen stellen bij de eindredacteur die zoiets laat passeren. Wat Van Houtte betreft: GVA gebruikt inderdaad een eufemisme bij zijn overlijden, maar ik vind het volstrekt aanvaardbaar dat een redactie een medewerker ontslaat die blijk geeft van zo’n gebrek aan loyaliteit tegenover de werkgever. Het past niet om bij elk ontslag van een journalist moord en brand te schreeuwen.
Voor zover ik me herinner komt die straf van God niet in het stuk van Peter Dupont voor. Maar dat is ook niet de essentie. Het gaat erom dat de verantwoordelijke ( hoofdredacteur ) dat stuk laat passeren om vervolgens zelf moord en brand te schreeuwen en de journalist buiten te zetten…
Ben het eens met de opmerking van Jvm. Tom Cochez doet blijkbaar aan zelf censuur en publiceert het tweede (vrij algemeen bekende – Tom Naegels heeft dit wel al geschreven) deel van het verhaal niet dat erop neerkomt dat Van Houtte ontslaan is op aandringen van Steve Stevaert bij de Concentra directie omdat hij in de neus zat van de Antwerpse SPA)
Beste,
Mocht ik aan zelfcensuur doen, dan had ik over dit item helemaal niets geschreven.
Het artikel gaat over de manier waarop journalisten vandaag door hun uitgever worden behandeld.
Of uitgevers mensen op straat kwakken op vraag van politici of op vraag van andere mensen die de hete adem van een journalist in de nek voelen doet – voor wat het punt dat ik in dit stuk wil maken toch – niet ter zake. Het gaat er om dat uitgevers journalisten die kritisch zijn en afwijken van wat de norm voorschrijft zonder pardon aan de kant zette. Zonder kans op tegenspraak. Met links of rechts heeft dat in essentie bijzonder weinig te maken, wel met het groeiend onvermogen van uitgevers om in hun berichtgeving af te durven wijken van de grootste gemene deler die ze bedienen. Dat is een zeer kwalijke evolutie die het wezen van journalistiek bedreigt. Door de discussie, zoals JVM, de man waar u naar verwijst, steeds opnieuw in links en rechts op te willen delen, verleg je het probleem naar een plek waar het niet ligt. Sommige mensen zijn daar heel blij om.
Tom, ook voor een zijsprong graag enige accuratesse en geen ‘Voor zo ver ik me herinner’. Er is nog zoiets als het digitaal archief Mediargus. Hieronder de integrale tekst van PD. Ik kan me niet voorstellen dat de hoofdredacteur die zou hebben gelezen en laten passeren. Die man heeft zijn werk dus niet goed gedaan, maar kan dan achteraf de sowieso al krom schrijvende journalist best wel bedanken voor bewezen diensten.
Bezinning na PP11
Pukkelpop. Het lijkt alsof de duivel er ook speelt. Verkrachting, zelfmoord en ongeluk spaarden het festival de afgelopen jaren niet. En gisteren op PP11, als een adem Gods, vielen er vijf doden en meer dan tien zwaargewonden. Bezinningstijd voor de organisatoren, heet dat. En niet alleen rond de pijnlijk dure tickets. Ook de schaal van het festival kan in vraag gesteld worden. Want hoe goed het rampenplan zich ook ontvouwde, vraag is of een zo grote concentratie van mensen niet altijd de schikgodinnen wekt. En feit is dat de organisatoren op dat moment niet enkel verantwoordelijk zijn voor zestigduizend bezoekers, maar ook verantwoording moeten afleggen voor de honderdduizenden mensen gelinkt aan hun muziekfeest.
De storm die PP11 donderdagavond insloot, had een bijna bijbelse dimensie en boorde zich diep in mijn denken. Sodom en Gomorra leek het wel. En zoutpilaren te over achteraf. Rond de wei wemelde het van angstige ouders. Mensen die hun kinderen enkele uren daarvoor zonder veel bezorgdheid naar het grootste zuip, neuk- en drugsfest van België hadden laten gaan. Een dierentuin voor predatoren, een witwasfestival voor immoraliteit. Ook hier moeten de organisatoren zich dringend over bezinnen. Muziek moet geen orgie zijn, maar een feest. Pret kan zonder slikken.
Maar nog het meest zorgwekkende was het besluit donderdagnacht om het festival laten door te gaan. Op een moment dat meer dan tienduizend mensen op Facebook het tegendeel vroegen. Hoeveel doden is Pukkelpop waard? Gelukkig was de druk van festivalgangers, jongeren, opiniemakers en muzikanten groot genoeg om de beslissing te kelderen. De euro moest de duimen leggen. Het was niet Chokri’s ‘finest hour’.
Toch onthoud ik bovenal de bubbel van verbijstering boven de PP-wei. En het moment dat ze uiteenspatte. Toen huilende ouders en kinderen elkaar in de armen vielen. En vrienden elkaar terugvonden. De 16-jarige tiener die haar moeder vijf minuten lang vastpakte. Onder het reuzenrad. De tranen vloeiden als de regen.
Ik heb met RVH vaak en graag gewerkt in de periode 2004 – 2008. Ik kan alleen maar vaststellen dat hij zijn degradatie met waardigheid droeg. Het moet toch niet eenvoudig geweest zijn om van een natuurlijke biotoop in de Antwerpse gemeenteraad plots debatten te moeten volgen in het Europees Parlement. Toch is hij als Europa verslaggever een correcte journalist geweest die nieuws publiceerde dat nieuwswaarde had (wat uiteraad niet van elke journalist gezegd kan worden). Ik spreek me niet uit over de reden voor zijn ontslag, maar ik kan me voorstellen dat de waarheid in dit verhaal zeer moeilijk te achterhalen zal zijn.