‘Hele wereld komt vandaag naar Vlaamse media kijken’
De opleidingen journalistiek zijn waardeloos, maar voor de rest loopt alles op rolletjes in het Vlaamse medialand. Dat was zowat de stelling die vooral Eric Goens en Yves Desmet maandag verdedigden op een debat over zin en onzin van de journalistieke opleiding in de Hogeschool De Ham in Mechelen. De Werktitel luisterde aandachtig mee.
Door Tom Cochez
Het leken soms twee totaal verschillende werelden, gisteren in het auditorium Hanswijk in Mechelen. Aan de ene kant van de tafel, op docent Luuk Sengers en Indymedia-hoofdredacteur Han Soete na, de vertegenwoordigers van de gevestigde journalistieke orde: Eric Goens, directeur informatie van de VMMa, Yves Desmet, politiek commentator bij De Morgen, en Thomas Siffer, hoofdredacteur van Story. Stuk voor stuk zeer welbespraakt, af en toe onderling een plaagstootje uitdelend, maar vooral perfect gerodeerd in de verdediging van de eigen kaste. Vaak op een zeer cynische, bijna arrogante manier.
Yves Desmet (De Morgen): ‘Vroeger waren kranten eenheidsworst. Ze verschilden enkel in hun politieke kleur. Vandaag is er specialisatie’
Aan de andere kant van de tafel: enkele honderden studenten journalistiek. Een tikje naïef, met een algemene kennis die inderdaad soms te wensen overlaat, verslaafd aan de spellingcorrector, groen maar tegelijk ook fris achter de oren.
Fastfood
Het afgelopen jaar passeerde Eric Goens al eens eerder langs De Ham. Bij die gelegenheid bracht hij tien foto’s mee van personen die een belangrijke rol speelden bij de presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten. Tot zijn ontzetting bleken er nauwelijks studenten te zijn die de foto’s herkenden. Samen met een artikel in De Morgen waarin de opleiding journalistiek als compleet waardeloos werd afgedaan vormde Goens’ passage in Mechelen de aanleiding voor het debat van gisteren, dat werd opgebouwd aan de hand van zeven stellingen.
Stelling twee zorgde een eerste keer voor vuurwerk: ‘De McDonaldisering van de journalistiek is een feit. Als de klant fastfood vraagt, moet je hem geen haute cuisine serveren.’ Volgens Goens is er van een McDonaldisering van de journalistiek helemaal geen sprake. “Alle oplages en alle televisiezenders doen het in het buitenland bijzonder slecht. Het aantal kijkers in de VS is gehalveerd. Maar hier zien we het aantal trouwe kijkers van het nieuws stijgen. Twee miljoen kijkers volgen het nieuws op vtm of Eén. Dat kan enkel omdat de kwaliteit stijgt.”
Volgens Yves Desmet dateert de McDonaldisering van twintig jaar terug. “Vroeger waren kranten eenheidsworst. Ze verschilden enkel in hun politieke kleur. Vandaag is er specialisatie. Sommige kranten investeren in regionale berichtgeving, anderen kiezen voor een hoger opgeleid publiek, nog andere kranten focussen op een breed publiek. De eenheidsworst is weg en de oplages zijn er allemaal door omhooggegaan. De hele wereld komt vandaag naar Vlaanderen kijken: hoe hebben jullie dit klaargespeeld terwijl de media in de rest van de wereld massaal terrein prijsgeven?”
Lijkenpikkerij
Een verhaal dat bij Luuk Sengers de volgende vraag deed opborrelen: “Waarom werden er bij De Morgen dan zoveel mensen op straat gezet?” Volgens Yves Desmet passen die ontslagen binnen de economische crisis en zal er, zodra de economie weer aantrekt, opnieuw aangeworven worden.
Volgens Han Soete is de verMcdonaldisering een onloochenbaar feit. Hij pleitte gisteren voor een regelmatig bezoek aan de Exki, ook fastfood maar wel degelijk, eerlijk, lekker en niet duurder.
Het overlijden van Yasmine en de manier waarop de media, in het bijzonder Het Laatste Nieuws, zich bezondigden aan lijkenpikkerij, deed Thomas Siffer vaststellen dat de verMcdonaldisering geen alleenrecht van ‘de boekskes’ is. “In De Standaard stond niet zo lang geleden een artikel waarin een moeder een ex-vriendje van haar dochter er zomaar van betichtte de schuld te zijn van haar zelfmoord. Eerlijk waar, Story zou zoiets nooit durven.”
Gênant
Het spel zat echter pas echt op de wagen toen de stelling ‘Er zijn te veel studenten journalistiek’ op tafel kwam. Wat volgde was een langgerekte klaagzang van vooral Eric Goens over afschuwelijke dt-fouten en het stuitende gebrek aan algemene kennis. Een klaagzang die naadloos overging in een eigen loflied, haast gênant geïllustreerd toen de aanwezige sprekers allemaal de hand opstaken als antwoord op de zelf gestelde vraag wie er vroeger een eigen schoolkrantje had geleid.
Vanuit het publiek werd door studenten meermaals een mea culpa geslagen over die te beperkte algemene kennis en over een haperende spelling. De overkant van de tafel hield vast aan het vroeger-was -het-beterverhaal en blonk minder uit in zelfkritiek.
Sluiten media nog wel voldoende aan bij jongeren? Zijn de gevestigde media nog wel zo representatief als ze zelf graag willen geloven? Gaan kranten wel vrijuit als het om storende spelfouten gaat? Draagt het vtm-nieuws substantieel bij tot de algemene vorming? Is het onlogisch dat studenten journalistiek nauwelijks geïnteresseerd zijn in het inkorten van persberichten op krantenredacties?
“We krijgen hier alleszins regelmatig mails van jullie met de vraag of er geen nieuwe stagiairs komen”, besloot een van de opleiders vanuit de zaal. “Daarvoor zijn onze studenten goed, maar om echt te solliciteren hebben jullie ze blijkbaar niet nodig.”
Misschien moet De Werktitel maar eens een onderzoek voeren naar het reilen en zeilen binnen Indymedia.be, jullie gaan verstelt staan.
ROFL!!!
““Vroeger waren kranten eenheidsworst. Ze verschilden enkel in hun politieke kleur. Vandaag is er specialisatie. ”
Zie:
De Morgen en Het Laatste Nieuws: zoek de verschillen
http://www.indymedia.be/en/node/6862
@ Guido Pannekoek: ‘verstelt’ staan? Meent u dat nu?
En DM en HLN verschillen wel een pak meer dan uw gratuit voorbeeld wil doen vermoeden.
*sigh*
Het was een interessant (en bij momenten grappig) debat, jammer dat er zo veel werd afgeweken.
P.S.: Het is niet “Hanswijck”, maar “Hanswijk”.
@ Leigh: Dankjewel voor de opmerking. Is thans aangepast.
Ik zou graag die studenten horen over hun visie op journalistiek en de toekomst van de Vlaamse media (en politiek).
Ik vind dat ons wel degelijk eenheidsworst geserveerd wordt. Ik koop tegenwoordig dan ook de kranten (en tijdschriften) die mij er de leukste film of gadget gratis of goedkoop bovenop geven. Dit leidt niet tot oprechte waardering of interesse voor de inhoud, integendeel, ik voel eerder minachting.
Over verMcDonaldisering: Nederlands zal het sowieso niet zijn, maar mijn taalgevoel geeft de voorkeur aan verMcDonaldsing of McDonaldisering.
Thank you for the music!
Een voorbeeld van Vlaamse journalistiek was gisteren te beluisteren tijdens het Radio 1-programma Mezzo, gepresenteerd door Ruth Joos. Mevrouw Joos snuisterde het bericht op dat de Gentse studentenvereniging NSV! erkend werd aan de UGent. Als duiding daarbij belt ze naar niemand minder dan, u raadt het echt nooit, Paul Goossens. Eigenlijk behoeft het verder geen uitleg. Voor degene die mijn gedachtegang niet meteen volgen: het onderwerp was/is wel degelijk relevant. Waaromwordt deze studentenvereniging na 27 jaar opnieuw erkend. Wat waren de criteria daarvoor? Waarom stemden 8 voor en 7 tegen? Was het rechts tegen links? Is het NSV ‘aanvaardbaar’ geworden in hun ogen? Dat zijn relevante vragen.
Wat helemaal niet relevant was, was het gesprek met Paul Goossens die helemaal niet zinnigs te vertellen had over het NSV!. Gezien zijn studentencarrière zich afspeelde rond mei ’68 is dat perfect logisch. Wat weet die man immers nog over het reilen en zeilen van die Vlaams-radicale vereniging. Veel interessanter en ophelderend was een gesprek geweest met iemand een voor – en tegenstemmer. Of de voorzitter van het Politiek en Filosofisch Konvent (PFK) waarbinnen het NSV! erkend werd. Dat had tenminste wat informatie opgeleverd.
Je vraagt je af of daar nog een eindredacteur werkt. Zo ja, wat doet die man daar dan? Het zijn zulke kleine voorbeelden die ook doen nadenken over het niveau van de Vlaamse journalistiek. Zonder te willen veralgemenen uiteraard.
Kom allemaal kijken naar het toneelstuk:
“UitgePERSt” een mediasatire….over het reilen en zeilen in de media.
Nog tot 20 december in de zaal van Sering, in Borgerhout.
http://www.sering.be
Enkele reacties na de voorstelling: `
“Veel inhoud – Proficiat” (De Meisjes)
“Voor herhaling vatbaar” (Jos, journalist)
“Zo herkenbaar! Knappe acteursprestaties – Proficiat” (Flip, journalist)
“Heb een formidabele en hoogst ‘realistische’ avond beleefd” (Jan, journalist)
Het nadeel aan veel mediadebatten is dat ze de Vlaamse media, of zelfs de internationale, in hun geheel tot onderwerp nemen. De discussie verengt zich dan snel tot: werken de media nu beter of slechter dan vroeger, zijn ze nog geloofwaardig, brengen ze sensatie?
Ik begrijp dat niet goed. Zo debatteer je toch ook niet over politiek, of sport, of cultuur? Als je vier politici om de tafel zet, twee van de meerderheid en twee van de oppositie, dan discussiëren die toch niet over de vraag of de Vlaamse politiek het vandaag beter doet dan veertig jaar geleden?
Mediakritiek hoort niet de bedoeling te hebben om de hele sector onderuit te halen – of zelfs maar één krant, of een zender. Wel nuttig lijkt het me om de berichtgeving geval per geval te analyseren en, waar nodig, te bekritiseren. Dan zul je zien dat kranten het in het ene geval goed doen, bij het volgende minder – zoals ook politieke partijen in het ene dossier goed scoren en in een ander totaal de mist in gaan, of een voetbalploeg de ene match goed speelt en de volgende minder, of een schrijver de ene keer een geweldig boek schrijft en de volgende keer een wat minder… Als je veralgemeent, moet je ook die veralgemening afbakenen: we hebben het nu over de invloed van PR-bureaus, of over schendingen van de privacy, niet over de media in haar geheel.
Als je dat als uitgangspunt neemt, zul je misschien, hopelijk, ook de defensieve reflex bij journalisten kunnen overwinnen. Ze hoeven dan niet meer hun werking as such te verdedigen, maar kunnen gewoon kijken naar hoe een bepaald topic behandeld geworden is. Met de citaten in de hand kun je dan beargumenteren waarom je vindt dat er fouten gemaakt zijn, waarna de betrokkenen zich, op nieuw met de citaten in de hand, kunnen verdedigen. Dat kan, hoop ik, veel concretere, veel constructievere discussies opleveren dan degene die nu al te vaak, en vaak gewoon voor de show, opgevoerd worden.
Ik heb me de laatste dagen erg geërgerd aan de gebrekkige kennis van Vlaamse journalisten. Vooral als het over wetenschap en gezondheid gaat, baseren ze zich op vooroordelen of koppen op andere sites. Research wordt blijkbaar niet altijd goed gedaan, helaas. De mensen lezen het en zijn snel, maar geheel verkeerd geïnformeerd.
Op HBVL en HLN stond bijvoorbeeld te lezen dat de panda eigenlijk een hond is. Een grove blunder, want als ze wat beter hadden gelezen, zouden ze weten dat het niet klopt. Wetenschappers hebben het pandagenoom onderzocht en dat lijkt inderdaad goed op een hond. Helaas blijken de journalisten niet te weten dat er van veel dieren gewoon geen genoom bekend is. Van een hond wel, dus is het logisch dat de panda daar wat op lijkt. Het genoom van andere beren is bijvoorbeeld niet bekend. Om nu te zeggen dat een panda zo erg op een hond lijkt… Het is puur omdat de wetenschap nog even niet beter weet. Ze doen dan nog alsof de wetenschappers het niet verstaan dat dit zo is. Wat ze niet verstonden, is dat de panda eigenlijk geen genen heeft om planten te verteren, hoewel hij hopen bamboe eet. Hij rekent dus vrijwel zeker op bacteriën in de darmen om die af te breken. Geen woord over gerept in de Nederlandstalige pers. Maar dat een panda op een hond lijkt, dat volstaat blijkbaar. Kunnen ze ons beter niets zeggen, dan leren we ook geen halve waarheden.
Gisteren stond op diezelfde sites ook redelijk subjectief geschreven dat “slechts” de helft van de Nederlanders zich dagelijks douchet (sic). Tussen de regels lees je het onbegrip van de auteur. Net alsof iedereen zich dagelijks moet douchen… Met een beetje research hadden ze ook kunnen ontdekken dat dit eigenlijk veel nadelen heeft.
In de kranten gaat het ook vaak verkeerd helaas. Het moet snel allemaal in de krant komen waardoor fouten vaak niet tijdig gevonden worden. Jammer. Dat is het lot van de tijd waarin alles direct moet verschijnen. Ik ben trouwens niet bepaald oud (jonge twintiger), mij hoor je niet zeggen dat we terug in de tijd moeten. Maar beter 5 minuten extra research dan alles klakkeloos op het WWW of in de krant gooien.
Een kleine detailopmerking: het was uiteraard geen debat over de zin en de onzin van de opleiding journalistiek in de Hogeschool van Mechelen. Wel een debat dat plaats vond in de hogeschool van Mechelen met als onderwerp de zin en de onzin van de opleiding journalistiek.
Als opleidingshoofd van de opleiding Journalistiek in Mechelen vind ik het belangrijk dat studenten, docenten en beroepswereld open met elkaar in debat blijven gaan over de rol van de media en de manier waarop we de nieuwe generatie hierop kunnen en moeten voorbereiden. Het debat maakte voor mij duidelijk dat er nog veel onwetendheid, veel misverstanden en onterechte vooroordelen bestaan over de opleidingen journalistiek. Ik heb hieruit geleerd dat we beter moeten communiceren met de buitenwereld, regelmatiger aan tafel moeten zitten met de professionele wereld en nog interactiever moeten samen werken. Journalisten die dit lezen en zich aangesproken voelen, mogen altijd contact opnemen.
Willen we de dagelijkse dt-fouten in De Morgen eens in een lijstje gieten.. ?
Ping: ‘Studenten journalistiek kunnen niet schrijven’ « Luuk Sengers
Als ex-eindredactrice bij een krant kan ik je verzekeren: de druk is hoog. Je moet zo snel pagina’s lezen dat het bijna onvermijdelijk is dat fouten blijven staan. Het was mijn eerste job en ik hoorde van enkele collega’s dat men beter jonge krachten weer de tijd zou geven om de job te leren. En spelling was/is echt geen probleem voor me (18/20 aan de unief) … Het moet altijd maar meer met minder zijn bij de kranten. Gevolg: meer fouten, zowel op vlak van spelling als van research …
Ik ben 24 jaar, 6 maanden afgestudeerd als bachelor journalistiek en heb een vast contract als journalist. Ik verwerk elke dag zeker vijf persberichten, moet keihard werken en soms ellenlange dagen kloppen en verdien zeker geen grote bedragen. Mijn algemene kennis is waarschijnlijk niet uitzonderlijk groot, ik maak wel eens een dt-fout en ik heb geen stage gedaan bij het grote DeMorgen of DeStandaard. Ik werk voor een bedrijf waar de gemiddelde journalistiek-student nog nooit van gehoord heeft en mag mezelf een regiojournalist noemen, een woord waar de gemiddelde journalistiek-student van huivert.
Maar ik ga elke dag met veel plezier naar mijn werk, neem quotes op voor de radio, schrijf elke dag verschillende stukken voor de krant, publiceer mijn zelfgemaakte foto’s in diezelfde krant en werk af en toe voor het televisienieuws. In mijn schaarse vrije tijd hou ik een blog bij en produce en presenteer ik radioshows op een lokale zender. Bovendien ga ik elke dag met de fiets naar het werk en heb ik een vriendin en een kat.
De nieuwe Yves Desmet of Eric Goens zal ik wel nooit worden, maar ik ben elke dag op stap, kom op alle mogelijke plaatsen in contact met mensen van alle slag en doe onvoorstelbaar snel zeer veel ervaring op, in zeer diverse media. Ik werk in de rechtbank, in het dorpscafé, in de sociale woning en in de gemeenteraad en publiceer in een grote krant, op een nationale radiozender en op een van de belangrijkste nieuwssites van vlaanderen. Dat alles voor een vast loon.
En toch krijg ik vier op de vijf keer een ‘tja, je moet ergens beginnen’ als ik studenten journalistiek uitleg wat ik doe. En toch was ik de enige van een afstudeerjaar van tegen de 120 wannabe-journalisten die op de vacature voor mijn job reageerde. En toch hoor en lees ik bijna elke dag over hoe slecht het toch wel gesteld is in onze journalistieke opleidingen. En toch gaan handenvol studenten journalistiek voor een master journalistiek omdat je met een bachelor journalistiek niks kan beginnen.
Geloven studenten journalistiek niet te graag dat ze het zelf moeilijk hebben? Richten studenten journalistiek hun pijlen niet veel te hoog? Waarom wordt er op een debat voor studenten journalistiek geen regiocorrespondenten, eindredacteurs of freelancers uitgenodigd? Moeten studenten journalistiek zich laten vertellen wat ze waard zijn door zware tenoren zoals Yves Desmet of Eric Goens?
Moeten studenten journalistiek niet denken: “Wel Yves Desmet en Eric Goens. Kust verdomme dik mijn kloten met uw gezaag over dt-fouten en algemene kennis. Wij zijn de nieuwe generatie journalisten. Wij werken dubbel zo hard voor een kwart van uw maandloon. Wij laten onze dt-fouten verbeteren door eindredacteurs en, neen, wij kennen alle adviseurs van Obama niet van buiten. Wij hebben uw ouderwetse opmerkingen niet nodig. Wij hebben blogs, twitters, zeeën van tijd en alle mogelijke communicatiemiddelen voorhanden. Wij kunnen filmen, radiomaken, schrijven en fotograferen tegelijkertijd. Op een dag zult ge godverdomme komen smeken om onze flexibiliteit.”
Maar neen, zelfs reageren op dit bericht is er teveel aan. Studenten journalistiek moeten eens goed rondom zich heen kijken en zich volop in de crossmediale kunsten smijten. Ze moeten kutwerkjes willen uitvoeren, persberichten willen herschrijven en op het kleinste niveau willen beginnen. En ze moeten vooral niet de volgende Yves Desmet of Eric Goens willen worden. Hun toekomstbeeld zal er alvast wat minder zwartgallig uitzien als dat besef er is.
een ex-student journalistiek.
a hierboven verwoordt het nogal cassant, maar maakt enkele goede punten. Journalistiek is meer dan vtm, vrt en kranten. Veel meer. Al zijn sommige van de gesignaleerde problemen dezelfde. Lees in dit verband onderstaande verslag van een recent debat georganiseerd door bjit, de Belgische vereniging van informaticajournalisten (een bedreigd maar nog niet volledig uitgestorven ras). Aanleiding was de case van het grootste IT-weekblad in Nederland, Computable en hoe dit op enkele jaren tijd werd omgeturnd tot een vrij succesvolle multiplatform uitgave. Het blad wordt op de eerste plaats gemaakt voor en op het internet, door een redactie van 12 voltijds equivalente journalisten, maar met grote betrokkenheid van de lezers. Dertig procent van de inhoud is afkomstig van die lezers. Maar Computable verschijnt evenzeer nog wekelijks op papier (en dat al +40 jaar). De eindredactie is afgeschaft; journalisten controleren elkaars artikelen. Hiervoor werd een innovatieve online applicatie ontwikkeld. De hoofd- en adjuncthoofdredacteur hebben er een interessant boekje over geschreven: Online of flatline. Een uitweg uit het sterfhuis van de media. (Alex Beishuizen & Johannes van Bentum, ISBN 978-90-902-4229-3). Disclaimer: zelf werk ik ook voor Computable op freelance basis.
http://pietr.wordpress.com/2009/12/02/online-versus-flatline-over-de-toekomst-van-de-media/
Ik was er dinsdag bij in De Ham. Zelf studeer ik ook journalistiek op de KHM.
Na het debat had ik dubbel zin om er tegenaan te gaan.
Laat die mannen maar zeveren, dat werkt alleen heel motiverend om ons kunnen te tonen.
Jessica Moens, derdejaarsstudente radiojournalistiek aan de Katholieke Hogeschool De Ham in Mechelen heeft zonet (donderdag 17 december) de vijfde editie van Belgodyssee gewonnen. Belgodyssee is een prestigieuze wedstrijd voor jong journalistiek talent.
Jessica Moens maakte een radioreportage over het Allerheiligenfeest in Blaton en wordt beloond met een betaalde stage van zes maanden bij Radio 2.
Yves Desmet & co kunnen zoveel zeveren als ze willen over de slechte kwaliteit van de opleidingen Journalistiek, maar in die opleiding leren we om zelf interessante verhalen en invalshoeken te zoeken en niet om persberichten te herschrijven. Desmet mag de kwaliteit van zijn krant dan nog zo willen benadrukken, maar meer als kant-en-klare journalistiek is het de laatste tijd niet meer.
Ik ben zelf student journalistiek aan den Ham en had spijt dat Gabriël Fehervari niet in het panel gevraagd was. Hij was donderdag in onze school om een lezing te geven en was erg positief over onze opleiding.
Terwijl onze traditionele media bezig zijn met afslanken, bouwt Fehervari zijn mediabedrijf net uit in volle crisis. Volgens hem moeten de toekomstige journalisten flexibel zijn en bekend zijn met alle vormen van media. De ideale journalist moet volgens hem in staat zijn een stukje te schrijven, het beeld er bij kunnen zoeken, geluidsfragmenten voor radio selecteren en nadien een montage van camerabeelden kunnen maken. Niet toevallig zijn dat de zaken waar wij studenten journalistiek voor opgeleid worden.
Hoewel de traditionele media proberen een zo groot mogelijk publiek te bereiken, mikt Fehervari op duidelijk omlijnde doelgroepen. Volgens hem is er een markt voor televisieschermen met kort nieuws in treinstations, een iets langer journaal op de trein, televisieschermen met journalistieke content in wachtzalen allerhande en nieuws op de mobiele telefoon. Geld verdienen met een onpersoonlijk massamedium is er bij hem duidelijk niet bij.
De heren De Smet, Goens en Siffer zouden beter een voorbeeld nemen aan Fehervari, die zijn blik duidelijk op de toekomst heeft gericht, in plaats van te blijven zeuren over die goede oude tijd waarin journalisten nog van alles op de hoogte waren en zonder fouten schreven. De nieuwe journalist moet niet alles weten, hij moet snel en efficiënt zaken kunnen opzoeken, optimaal gebruik kunnen maken van internet en vooral flexibel zijn.
Een van de dingen die spontaan in me opkomen als we het over het niveau van de moderne journalistiek hebben is het optreden van Bent Van Looy in het VRT journaal na de dood van Michael Jackson. Dat ik nog nooit van hem gehoord had op dat moment is waarschijnlijk tot een gat in mijn cultuur te herleiden. Ik heb ook niks tegen de man in kwestie, alleen is het me tot op de dag van vandaag niet duidelijk waarom hij daar zat. Hij was geen bijzonder groot kenner van MJ’s muziek, en moest zelfs toegeven hem nog nooit live gezien te hebben. Blijkbaar dacht er iemand in de redactie dat iemand die deel uitmaakt van een band die “Das Pop” heet, ook wel iets zinnigs over de “King of Pop” kon zeggen. Of misschien liep hij toevallig op het juiste moment door het VRT gebouw… Gelukkig kijk ik niet al te vaak naar het zeven uur journaal, want elke dag drie kwartier volkrijgen blijkt soms moeilijk.
Uitstap heeft ervoor gezorgd dat mijn verslag rijkelijk laat komt. Maar beter laat dan nooit: http://tijsr.wordpress.com/2009/12/28/journalistieke-opleidingen-do-or-dont/#more-185