Het ‘dubbeldenken’ van de Vlaams-nationalisten

 Leestijd: 7 minuten1

Wat een politicus met zijn programma doet kan je pas echt weten wanneer hij de kans krijgt om het uit te voeren. Zou Jan Jambon (N-VA) ooit minister-president zijn geworden indien hij vooraf en duidelijk had gezegd wat hij nu doet?

Jambon kan nu verklaren dat hij “de commotie rond zijn uitspraken verkeerd heeft ingeschat”. Het tegenovergestelde is waar: bij de regeringsvorming werd Jambon verkeerd ingeschat. Dat is wat het duo Wouters & Vuye de Franstalige politici aanwrijft op Knack.be. Volgens het duo is wat de Franstaligen willen geen staatshervorming.

Georges-Louis Bouchez hanteert volgens hen de klassieke truc: gebruik dezelfde woorden als je tegenstander, maar geef ze een volledig andere inhoud. François De Smet (DéFi) heeft het zelfs over een staatshervorming van een nieuwe generatie; “sur une base rationnelle et non plus identitaire“. Waar het duo Vuye & Wouters wil op wijzen is dat “de Franstalige voorzitters hier de Orwelliaanse ‘doublethink’ (‘dubbeldenk’) voor gevorderden gebruiken. ‘Dubbeldenk’ wil zeggen dat men twee tegenstrijdige ideeën samenbrengt alsof ze elkaar niet uitsluiten.”

Dat is precies wat N-VA-voorzitter Bart De Wever deed: hoewel het separatisme in de beginselverklaring zijner partij staat, stapte hij toch in de federale regering. Hugo Maes, de waarnemende voorzitter van de Vlaamse Volksbeweging (VVB) gaf er in zijn interview van 9 september 2019 de juiste commentaar op: “Vlaanderen wil onafhankelijkheid en wie het echt meent met confederalisme of onafhankelijkheid stapt niet in een federale regering.” Met ‘dubbeldenken’ kan je alles aanvaardbaar maken. Separatisme, scheiden, wordt dan het tegendeel, want confederalisme is samenbrengen.

Met de door De Wever en Jambon beoogde canon, die als ijkpunt voor onderwijs en inburgering zou moeten dienen, is het niet anders. De canon waaraan zij denken is helemaal niet dezelfde die uit de feiten volgt. De door de historici in de artikelenreeks op Knack.be aangereikte geschiedkundige werkelijkheid geeft een geheel ander beeld van het ontstaan en de ontstaansredenen van Vlaanderen. Het graafschap Vlaanderen was maar een huwelijkscadeau, net zoals België een door de andere naties gemaakt “geschenk” is.

‘Dubbeldenk’ bij Vlaams Belang

De door het duo V&W aangegeven klassieke truc om dezelfde woorden als je tegenstander te gebruiken, maar ze een volledig andere inhoud te geven, is in het Vlaamse separatisme de standaard werkwijze geworden.

Als je het programma van het Vlaams Belang leest, is het alsof je met een socialistische partij te maken hebt:

“Met zijn definitieve keuze voor het immigratieliberalisme en de globalisering heeft links de economische ongelijkheden vergroot, en dus de arbeiders en de middenklasse verraden. De gewone Vlamingen, om wie links zich vroeger bekommerde, zijn aan hun lot overgelaten. Ze verliezen hun job aan goedkopere importwerknemers. De financiële winsten zijn voor de anonieme aandeelhouders, de socioculturele kosten voor de rest van de samenleving.”

De terugval van het socialisme in Vlaanderen als de heropstanding ervan in Wallonië krijgen hier een duidelijke verklaring: de gewone Vlaming werd aan zijn lot overgelaten. Of zoals het Vlaams Belang het schrijft:

“De voorbije jaren hebben we gemerkt dat een handvol, voornamelijk Amerikaanse, technologiebedrijven door overnames en gelobby een enorm dominante positie hebben ingenomen in de sector. De GAFA-bedrijven (Google, Apple, Facebook & Amazon) beheersen enorme hoeveelheden van het internetverkeer, beschikken over grote hoeveelheden privacygegevens van onze burgers en wenden hun gigantische budgetten aan om innovatieve bedrijven over te nemen en via lobbying politieke besluitvorming te beïnvloeden. Daarnaast wordt er steeds meer melding van gemaakt dat bedrijven zoals Google en Facebook op hun platform bepaalde politieke meningen zouden censureren.”

En nog:

“De EU vuurt de globalisering ook aan door het afsluiten van handelsakkoorden zoals TTIP en CETA. Deze zijn op maat gemaakt van grote multinationals. Ze ondermijnen de soevereiniteit van de staten door het instellen van arbitragemechanismen die de nationale rechtssystemen omzeilen. CETA is het zoveelste verdrag dat werd uitgewerkt door technocraten, een verdrag dat verder knaagt aan onze nationale soevereiniteit en waarover de bevolking zich niet kan uitspreken.”

Ook de aankoop van de eeuw, de miljarden die wij moeten ophoesten voor het nieuwe F35 jachtvliegtuig, wordt in de juiste context geplaatst:

“De Belgische buitenlandse politiek heeft oorspronkelijk een traditie van neutraliteit. Pas na de Tweede Wereldoorlog werd die neutraliteitspositie verlaten. De Belgische politici schakelden ons volledig in een trans-Atlantisch kader in. Dat betekent dat de richting van ons buitenlands- en defensiebeleid niet door onszelf, maar in grote mate door andere landen bepaald wordt. Belgische politici kunnen niet genoeg benadrukken hoezeer wij een ‘trouwe partner’ moeten zijn voor de NAVO.”

De besparingen in de culturele en media sector verkrijgen eveneens een waarheidsgetrouw beeld:

“De verstrengeling tussen media en politiek, zowel in de private als de openbare media, is een gevaar voor onze democratie. De Vlaamse media worden voor het leeuwendeel beheerd door een beperkt aantal mediaconglomeraten. In 1950 waren er in Vlaanderen nog 18 kranten, vandaag zijn alle kranten in handen van 2 bedrijven: De Persgroep en Mediahuis. Ook weekbladen en commerciële radio- en televisiezenders zijn grotendeels in handen van deze groepen of één van de twee andere grote commerciële spelers: Roularta en Sanoma. Deze concentratie heeft als gevolg dat media steeds meer verschralen.”

Ook de justitieproblematiek wordt juist bekeken:

“Het allergrootste pijnpunt van Justitie ligt bij de ongeloofwaardige of zelfs afwezige uitvoering van de opgelegde sancties en straffen. In de praktijk blijkt dat een groot deel van de opgelegde boetes niet worden geïnd, dat een aanzienlijk deel van de werkstraffen niet wordt uitgevoerd en dat ook het gros van de effectieve gevangenisstraffen geen uitvoering kent, dramatisch wordt ingekort of omgezet in een korte enkelbandprocedure. Het veelbesproken plan-Geens, waarmee de regering in 2014 aankondigde dat het justitie efficiënter en rechtvaardiger zou maken, is in de praktijk een paradijsplan voor criminelen gebleken. Straffen beneden één jaar werden afgeschaft, straffen onder de vijf jaar werden als licht beschouwd en het enkelbandsysteem werd uitgebreid. Criminelen lachen met onze politie en ons gerecht.”

Wie kan de waarde van volgende bewering ontkennen?:

“Generaties Vlamingen hebben onze welvaart en onze sociale zekerheid opgebouwd. Solidariteit is een plicht voor burgers. Nationalisme kan niet anders dan een sociale politiek zijn. Burgers hebben de taak om hen sociaal te beschermen afgestaan aan de staat. Ze betalen veel belastingen en mogen in ruil van de staat verwachten dat de overheid hun zorg garandeert wanneer ze die nodig hebben. In de praktijk dient vastgesteld dat de overheid hierin tekortschiet: mensen met een handicap en ouderen ontvangen wegens ontoereikende budgetten in veel gevallen niet de zorg die ze nodig hebben.”

En wat kan je hiervan afdoen?:

“Dit land telt niet minder dan 8 parlementen en 7 regeringen. Die zijn zowaar goed voor 53 ministers en staatssecretarissen, 473 parlementsleden en een log overheidsapparaat. Bovendien gaat deze overdaad aan mandatarissen en ambtenaren niet eens gepaard met een behoorlijk bestuur. Het levert ons integendeel een onontwarbaar ingewikkelde staatsstructuur op met talrijke bevoegdheidsoverlappingen waar niemand nog aan uit kan. Het resultaat is vaak een inefficiënt bestuursapparaat, dat bovendien bezeten is door regelneverij door zich met alles en nog wat te willen moeien. En als klap op de vuurpijl kost het ons nog handenvol geld ook.”

Als je het enkel bij de “gedachten” van het programma houdt is er niet de minste twijfel mogelijk: het is een socialistisch programma zoals de andere socialisten het vergaten. En het is dan ook een antwoord voor alle misnoegden die daarom naar het Belang stapten.

Achter de façade

Als je het door het duo V&W aangehaalde dubbeldenken in rekening brengt krijg je echter een geheel ander beeld.

Wie zich niet laat beperken door de verschraalde berichtgeving krijgt al snel een geheel ander inzicht in de werkelijkheid Zo heeft het lasterlijk genoemd medium Apache meerdere artikelen gepubliceerd waarvan de gedegen onderzoeksjournalistiek niet kan ontkend worden. Daarin worden feiten aangehaald en besproken die een geheel andere kijk geven op de werkelijke inhoud van het nieuwe nationaal socialisme zoals het door het Belang wordt beleefd.

Opvallend daarbij is dat het door de nieuwe partijvoorzitter Van Grieken met grote investeringen uitgedragen socialisme door zowel de oude garde als door de nieuwkomers op dezelfde wijze wordt omgezet. Dat de oude garde aansluit bij zowel het zwarte Vlaams verleden als bij de andere extreemrechtse partijen in Europa is een gekend gegeven.

Dat het netwerk achter de met de prominente steun van Van Grieken pas verkozen jongeling Dries Van Langenhove even duister is, roept grote vragen op naar de beweerde vernieuwingsoperatie van Vlaams Belang.

Hier spreken de feiten de gedachten van het programma tegen: het echte gedachtengoed zoals het door de partijleiding wordt beleefd is “nationaalsocialist” in de geschiedkundige betekenis die er aan moet gegeven worden: het sluit aan bij het elitair en katholiek grootkapitaal dat zich bediende van het socialisme in het verzet tegen het communisme.

Verwarring

Het is deze vorm van ‘dubbeldenken’ die, net zoals in het verleden, ook nu de kiezer in verwarring brengt. En dat is niet enkel zo voor wie door Vlaams Belang op het verkeerde been wordt gezet. Het is geen toeval dat de huidige minister-president tijdens de viering van de Ehemalige SS Angehörigen van het Sint-Maartensfonds op het spreekgestoelte klom: als voorbeeld van ‘dubbeldenken’ kan dat tellen.

Dat het dubbeldenken van de Vlaams-nationalisten terug de kop opsteekt brengt niet enkel bij de kiezer grote verwarring: het werkt als een erfelijke belasting op het gehele politieke gebeuren.

Daardoor gaat ook het voornaamste fenomeen van de naoorlogse welvaarstaat verloren: de verzoening tussen de kinderen van de collaboratie en deze van het verzet was pas mogelijk doordat wij ons hadden bevrijd van wat die verzoening in de weg stond. Het nationaalsocialisme is, op zich, een extreme vorm van ‘dubbeldenken’ dat tot even extreme toestanden leidt.

Het kan Jan Modaal niet verweten worden dat hij met de lessen van het verleden erg slordig omspringt, een aan zijn algemene misnoegdheid een enkel gevoelsmatig gevolg geeft. Zoals de historici het in de artikelenreeks op Knack.be deden moet intellectueel Vlaanderen evenwel inzien dat de besparingen in de socio-culturele sector die samen gaan met de poging om de verkeerde canon ingang te doen vinden geen toevallige gebeurtenissen zijn.

Vraag is natuurlijk wat je er kan aan doen: hoe geraak je uit het ‘dubbeldenken’ dat de onderhandelaars belet enig vertrouwen te hebben in de regeringspartner? Geen enkele beleidsverklaring heeft zin als iedereen weet dat het maar een smoes is om het eigen gedacht te kunnen doorvoeren: het separatisme werd in de koelkast gestoken zodat het ongeschonden terug op tafel kon worden gezet.

Er is een derde weg. Deze is niets meer dan een herhaling van wat ons in de naoorlogse periode vooruitgang en welvaart bracht. De verzoening tussen de kinderen van de collaboratie en deze van het verzet heeft iedereen alle kansen gegeven zowel als iedereen er de vruchten mocht van plukken: nooit is de welvaart in Vlaanderen groter geweest. Het is goed gegaan omdat wij ons bevrijd hadden van wat als een erfelijke belasting op de gehele maatschappij woog.

Waarom moest daar een eind aan komen, en moest die erfelijke belasting opnieuw worden boven gehaald? Het socialisme in het partijprogramma van Vlaams Belang heeft zijn bestaansreden en zijn nut. Dat het ook nationaalsocialisme is maakt het ongeloofwaardig. Daardoor worden wij opnieuw geconfronteerd met datgene waarvan wij dachten voorgoed bevrijd te zijn.

En opnieuw wordt de samenspraak en het zoeken naar aanvaardbare oplossingen erdoor ondermijnd. Wat door het duo V&W, ten onrechte, ‘dubbeldenken ‘van de Franstaligen wordt genoemd om het eigen dubbele discours te verbergen is een goede benadering. Dat de Franstaligen tegenover “het gevoelsmatig en identitair” discours een “rationele” benadering voorstellen is daarom niet ongepast. Het is de enige manier om los te geraken van de emotionele erfelijke belasting die ons opnieuw in de nek wordt gelegd, de goede werkwijze ook om het op het gevoel gesteunde ‘dubbeldenken’ te doorprikken.

Vlaamse vlaggen tijdens een betoging voor Vlaamse onafhankelijkheid (Foto: CC BY 2.0 – Tijl Vercaemer (Flickr))

  Dit is een gastbijdrage. Een Apache-lezer levert met dit stuk een bijdrage aan het maatschappelijk debat. De auteur schrijft in eigen naam en is verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Zelf een bijdrage insturen, doe je hier.

Auteur: Walter De Smedt

Walter De Smedt is gewezen raadslid van Comité I en Comité P. Hij bracht in juni 2020 het boek ‘Het land van de onbestrafte misdaden. Waarom faalt justitie?’ uit bij uitgeverij Kritak.