Parler: nieuwe vrijplaats voor racisme en samenzweringstheorieën

 Leestijd: 5 minuten17

Sinds de verkiezingen in de VS heeft socialemediaplatform Parler veel succes bij rechtse politici en influencers. In tegenstelling tot bij Twitter, kunnen ze er hun ideeën promoten zonder dat Parler hen afsluit. Het medium is zo uitgegroeid tot een vrijplaats voor extremisten en verkondigers van samenzweringstheorieën. Het geeft hen de kans om reguliere conservatieven aan te spreken die in drommen naar het platform zwermen.

THE CONVERSATION
Dit artikel werd vertaald uit het Engels en is een overname van The Conversation. Het werd oorspronkelijk gepubliceerd op 27 november 2020.

De drie bekendste socialemediabedrijven – YouTube, Facebook en Twitter – blijven acties ondernemen om de verspreiding van extreme standpunten en desinformatie te beknotten, wat geleid heeft tot een ware exodus van rechtse gebruikers. Hiervan maakt Parler handig gebruik. De populariteit van het platform kent een explosie: in de maand november alleen al verdubbelde het zijn ledenaantal tot tien miljoen. Al is het nog altijd een dwergje in vergelijking met Twitter, dat ongeveer 330 miljoen actieve gebruikers telt.

Door het plotse succes van Parler verergert de site de steeds wijder wordende kloof tussen de verschillende visies op de werkelijkheid van het gepolariseerde publiek. Op de reguliere sociale media hebben Joe Biden en Kamala Harris de

Foto: © Joel Muniz (Unsplash)

presidentsverkiezingen gewonnen. Theorieën over misstappen in Bidens campagne en van de Democraten worden er als desinformatie afgedaan. Bij Parler was het Donald Trump die een overweldigende overwinning boekte die hem ontfutseld werd door een brede alliantie van slechteriken, waaronder de Democraten en de zogenaamde ‘Deep State’.

Het is te vroeg om te stellen dat Parler een blijver is. Zeker is wel dat het platform een reputatie en een hoog niveau van betrokkenheid gekregen heeft waar de andere alternatieve platforms maar van kunnen dromen. Maar de ongereguleerde chaos heeft er ook voor gezorgd dat extremistische bewegingen zoals QAnon en de Boogalooers er kunnen gedijen.

Waar komt Parler vandaan?

Parler zag het licht in 2018. Het vond zijn plaats in het rijtje van andere nicheplatformen die rechtse gebruikers verwelkomden – ongelukkig en kwaad als ze waren om de manier waarop Facebook, Twitter en YouTube inhoud behandelen. De gebruikersgroep bleef relatief beperkt: minder dan een miljoen gebruikers. Tot begin 2020.

Andere platformen van rechtse strekking – vooral Gab – boden al veel langer onderdak aan geweldsideologen en groepen in de marge. Daartoe behoorden gewelddadige rechtse milities en de massamoordenaar Robert Bowers, gebruiker van Gab.

Parler daarentegen verwierf de reputatie van een platform voor reguliere conservatieven. Het aanzet werd gegeven door bekende vroege adepten zoals Brad Parscale, Candace Owens en senator Mike Lee. In hun navolging openden politici als Ted Cruz hun armen voor het platform nadat Twitter tweets van Trump als misleidend had bestempeld. Trump had getweet over fraude bij het stemmen per post en het zogenaamde ‘absentee’ stemmen, stemmen op een andere manier dan in het toegewezen kieslokaal, zoals per procuratie, via internet, of vanuit het buitenland.

De verkiezingen van 2020

In de weken die voorafgingen aan 3 november 2020, de dag van de verkiezingen, namen alle grote socialemediasites stappen om verkiezingsgebonden extremisme en desinformatie binnen de perken te houden.

Twitter kwam op de proppen met etiketten die op alle desinformatie over stemmen per post ‘gekleefd’ werden. Het voegde ‘prompts’ toe aan getweete artikels die lezers aanspoorden ze te lezen vooraleer ze te hertweeten. Facebook blokkeerde QAnongroepen en verwante groepen die samenzweringstheorieën als ‘SaveTheChildren’ voorstonden. Het begon ook alle groepen die de Holocaust ontkenden eraf te gooien.

Die acties gingen verder na de verkiezing, vooral omdat reguliere conservatieve politici en Trump valselijk Biden en de Democraten beschuldigden van fraude op grote schaal om het presidentschap te stelen. Net daarom gingen miljoenen gebruikers hun heil zoeken op andere platforms: Gab, MeWe en vooral Parler.

Drie factoren trokken de aandacht naar Parler toe. De site beloofde valse informatie niet te etiketteren. Ook zou ze de oprichting van extremistische groepen niets in de weg leggen. Bovendien bazuinden republikeinse politici en bekende namen uit het rechtse kamp rond dat Parler het nieuwe thuis was voor conservatieve meningsuiting. Onder hen de commentator Mark Levin en Foxpresentator Sean Hannity.

Promoten van racisme, antisemitisme en geweld

Parler heeft maar twee richtlijnen: het laat geen criminele activiteit toe wanneer het er weet van heeft en geen spam of bots (computerprogramma’s die autonoom taken uitvoeren). Doordat er geen richtlijnen zijn over haat zaaien, kunnen racisme en antisemitisme er welig tieren.

Mijn onderzoeksinstituut onderhoudt al verschillende jaren een uitgebreide encyclopedie van rechtse terminologie en rechts jargon. Ze omvat nicheonderwerpen uit de waaier van blanke racistische, neofascistische en tegen de staat gerichte bewegingen. We hebben bestudeerd op welke manieren die ultrarechtse taal evolueert in samenhang met de pogingen van de klassieke platformen om de inhoud te reguleren, en hoe jargon en memes dikwijls gebruikt worden om de regels te omzeilen.

Sedert maart volgen we rechtse groepen op Parler. We merkten dat ze voor de hand liggende blanke superioriteitstermen gebruiken, naast meer impliciet, verhullend jargon. Een voorbeeld: Parler laat – naast inhoud die getuigt van expliciete blanke suprematie – het gebruik toe van gebruikersnamen die refereren aan de gewelddadige antisemitische slogan van de Atomwaffen Division, berichten die de theorie verspreiden dat Joden van Satan afstammen en hashtags zoals ‘HitlerWasRight’.

Daarnaast is het erg makkelijk om de impliciete onverdraagzaamheid en het geweld terug te vinden die Facebook deden besluiten bewegingen als QAnon eruit te gooien. De zogenaamde ‘bloedschande’-theorie – de eeuwenoude samenzweringsmythe dat joden christenen vermoorden en hun bloed gebruiken in hun rituelen – heeft zich via QAnon weid verspreid over het platform. Duizenden berichten gebruiken ook QAnon-hashtags en schuiven de stelling naar voor dat globale elites kinderen eten.

Parler steekt uit boven de andere ‘alternatieve’ platformen omdat blanke racisten, QAnon aanhangers en reguliere conservatieven er samenkomen. De commentaren op berichten van politici zijn een mengelmoes van extreemrechtse opvattingen. Zo luidt een commentaar op een ongegronde aantijging van Donald Trump Jr. over verkiezingsmisdrijven: “Burgeroorlog is de enige manier om het moeras op te kuisen.”

Achter de schermen

Wie zijn de eigenaars van Parler? Het is grotendeels onbekend. De weinige informatie die een tip van de sluier oplicht, maakt de sterke stijging van het succes van Parler nog verontrustender.

Zo is er Dan Bongino, de heel populaire rechtse commentator die een boek publiceerde over de ‘Deep State’-samenzweringstheorie en vaak ongecontroleerde informatie publiceert. Hij heeft op zijn minst een klein belang in de site. CEO John Matze heeft gezegd dat hij en een “kleine groep van goede vrienden en werknemers” de eigenaars zijn.

Parler mag een uitgebreid aantal persoonlijke data verzamelen en geeft zijn leden veel minder controle over wat met deze data mag gedaan worden dan de klassieke platformen

Verder is bekend dat de conservatieve miljardair Robert Mercer en zijn dochter Rebekah in het platform investeren. Rebekah was bovendien medeoprichtster met John Matze. De Mercers zijn welbekend om hun investeringen in conservatieve belangen, waaronder Nigel Farage‘ Brexitcampagne, Breitbart News en Cambridge Analytica. Vooral de band met Cambridge Analytica deed bij experten een rood lichtje branden: Parler zou inderdaad niet-essentiële gegevens kunnen verzamelen van onwetende gebruikers.

De privacyregels van Parler zijn dan ook niet geruststellend. Het mag een uitgebreid aantal persoonlijke data verzamelen en geeft zijn leden veel minder controle over wat met deze data mag gedaan worden dan de klassieke platformen.

De toekomst van Parler

Het lot van Parler hangt af van wat zijn leden doen in de volgende maanden. Zal de firma in staat zijn haar voordeel uit te bouwen op basis van de massale toestroom van nieuwe gebruikers, of zullen die langzaam weer naar de grote platformen afdruipen? Een belangrijke factor is hoe Trump reageert en of hij er zelf een account aanmaakt.

Parler heeft een rechts publiek een onderkomen geboden. Haatdragende taal is toegestaan. Het platform is dan ook onderworpen aan de grillen van zijn gebruikersbestand. De belangrijkste concurrent van Parler, Gab, haalte ooit voordeel uit de bezorgdheid van conservatieven over social media. De massamoord door Bowers in de synagoge van Pittsburgh stopte hun expansie: Bowers had antisemitische berichten en gewelddadige inhoud op hun site geplaatst. Toen dat bekend werd, verbanden Paypal, GoDaddy en Medium Gab uit hun dienstenaanbod.

Online extremisme en haat kunnen leiden tot echt geweld doordat extreme acties vergoelijkt worden. Het is niet uit te sluiten dat Parlers tolerantie van haat en onverdraagzaamheid en zijn banden met gewelddadige groeperingen er ooit toe leiden dat een of meerdere van zijn leden overgaan tot geweld.

Het is uiteraard moeilijk te voorspellen hoe Parler verder zal groeien, maar mijn onderzoek doet veronderstellen dat het extremisme binnen zijn ledenbestand zeker nog maanden zal aanhouden.


Vertaling: Geert Barbier

Uitgelichte afbeelding: CC BY 2.0 © Geoff Livingston (Flickr)

Auteur: Alex Newhouse

Alex Newhouse is onderzoeksleider bij het Centrum voor Terrorisme, Extremisme en Counterterrorisme aan het Middlebury Instituut voor Internationale Studies.

Word lid

Word jij lid van Apache? Lees direct verder en steun onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Nu al vanaf 6,25 euro per maand.


Ja, ik word lid

Word nu lid van Apache en geniet van deze voordelen:

  • Toegang tot alle ruim 4.000 artikels
  • Deel de artikels gratis met je vrienden
  • Toegang tot alle dossiers en het volledige archief
  • Treed in discussie met journalisten en andere lezers
  • Korting op events en andere journalistieke producten, zoals e-books