De Vlaamse kinderen van het Trumpisme

 Leestijd: 5 minuten3

Ze zeggen veel van Trump te hebben geleerd of ze onderschrijven zonder verpinken zijn antidemocratische houding en delen zijn samenzweringstheorieën. Van Dries Van Langenhove over Nederbelg Derk-Jan Eppink tot Theo Francken: het Trumpisme leeft in Vlaanderen.

De situatie in de Verenigde Staten blijft bijzonder gespannen. De nakende overwinning van Joe Biden drijft zittend president Donald Trump tot het uiterste. Ongegronde beschuldigingen, opruiende taal, samenzweringstheorieën, … de zetelende president betwist op alle denkbare manieren de verkiezingsuitslag. Dat leidde afgelopen nacht (06/11) tot de nooit eerder vertoonde situatie waarbij een aantal grote Amerikaanse zenders de presidentiële speech in het Witte Huis van antenne haalde.

Totale oorlog

De vrees leeft dat Trump zijn supporters op straat aanzet tot geweld. Ook een aantal mensen uit de directe omgeving van Trump gooit olie op het vuur. In een tweet riep Donald Trump Jr. zijn vader op om “een totale oorlog te starten” om de fraude en het bedrog tijdens deze verkiezingen te ontmaskeren. Eerder had Donald Trump Jr. via Twitter al opgeroepen om een leger voor zijn vader op de been te brengen.

Waarnemers zijn vooral beducht voor het moment waarop duidelijk wordt dat Joe Biden een meerderheid heeft weten te verzamelen

Trumps voormalig strategisch adviseur, Steve Bannon, ging nog een stap verder. In een intussen door Facebook verwijderde livestream verklaarde hij dat Donald Trump de verkiezingen had gewonnen, maar hij zei ook dat FBI-directeur Christopher Wray en gezondheidsadviseur Anthony Fauci maar beter onthoofd kunnen worden. “Ik zou hun hoofden op pieken zetten en die op de twee hoeken van het Witte Huis plaatsen als waarschuwing voor federale functionarissen”, verklaarde Bannon.

Waarnemers zijn vooral beducht voor het moment waarop duidelijk wordt dat Joe Biden een meerderheid van de kiesmannen achter zich heeft weten te verzamelen. Wanneer Biden de staat Georgia binnenhaalt, kan Trump hoogstens nog op gelijke hoogte komen. Wanneer Pennsylvania, Nevada of Arizona volgen – in al die staten is Biden aan de winnende hand – is de teerling geworpen.

Het is onduidelijk hoe Trump daarop zal reageren, maar wanneer ook dan opnieuw opruiende taal volgt, dreigt de vlam echt in de pan te slaan.

Hoewel Trump in het Republikeinse kamp nog steeds behoorlijk wat medestanders heeft die zijn claims over verkiezingsfraude en bedrog ondersteunen, zijn er ook toonaangevende Republikeinen die de zetelende president duidelijk terechtwijzen. Vaak zijn het politici die al eerder bezwaar maakten tegen de brutale communicatie en de ondemocratische aanpak die de ambtstermijn van Trump de voorbije jaren kenmerkten. Nu zijn in hun ogen de maskers definitief gevallen.

Donald Trump (Foto: CC BY-SA 2.0 Gage Skidmore (Flickr))

Slimme politiek

In België reageert de politieke wereld met verbijstering op wat zich momenteel afspeelt in de Verenigde Staten, al zijn er uitzonderingen. Dat die zich aan de extreemrechtse kant van het politieke spectrum bevinden, is geen toeval.

Gerolf Annemans (VB) en Theo Francken (N-VA) mochten de voorbije dagen in de televisiestudio’s Donald Trump verdedigen. Francken deed dat in 2019 al uitgebreid in De Zondag. Toen die krant Francken vorig jaar om zijn inschatting van Trump en zijn beleid vroeg, stak die uitgebreid de loftrompet over de zetelende president.

Een politicus die doet wat hij zegt en een goed beleid voert, oordeelde hij. De voormalige staatssecretaris had naar eigen zeggen ook geleerd van Trump:

“De manier waarop hij aan politiek doet, is best slim, vind ik. Zijn directe communicatie bijvoorbeeld, via sociale media. Dat vind ik slim gezien. Trump is subliem in zijn eenvoud. Hij stuurt eenvoudige boodschappen de wereld in, zonder blad voor de mond te nemen.”

Dat Trump in Europa als een gek wordt versleten, is volgens Francken dan weer de schuld van de media.

“Dat is vooral de media. Ik vind de berichtgeving over de Amerikaanse politiek vaak schabouwelijk. De media hebben vooraf uitgemaakt dat Obama God de vader is, en Trump de reïncarnatie van de duivel op aarde. Ze doen er alles aan om dat beeld bevestigd te krijgen.”

Tegelijk gaf Francken aan Trump vaak te brutaal te vinden:

“Ik ben voor directe communicatie met de burger. Maar ik vind hem tegelijk te vaak een bullebak. Hij is soms te brutaal voor een president. Aan de lopende band voormalige medewerkers en journalisten uitschelden bijvoorbeeld: dat hoeft niet.”

Pittig detail: toen MO*-journalist Tine Hens Francken er de voorbije dagen op Twitter aan herinnerde dat hij de politiek van Trump indertijd “slim” noemde, deed hij uitgerekend datgene waarvan hij oordeelde dat Trump het te vaak deed: journalisten uitschelden. “Tine Hens is een extreemlinkse klimaatactiviste met een perskaart”, klonk het.

Gevaarlijke figuur

Intussen lijkt Francken op Twitter een bocht te hebben ingezet. “Ik hoop dat iedereen zijn cool kan bewaren. Zeker POTUS recente uitspraken zijn niet wijs. Geen olie op het vuur gooien.” Ook op De Afspraak zei Francken dat Trump de pedalen kwijt is.

Het is een moeilijke evenwichtsoefening: enerzijds volhouden dat het beeld van de “gekke” Trump het onterechte gevolg is van schabouwelijke berichtgeving en anderzijds oordelen dat de zetelende president toch wat de pedalen kwijt is.

Ook het Vlaams Belang worstelt met die dubbelzinnigheid. In De Afspraak trachtte Gerolf Annemans in de eerste plaats rond de hete brij heen te draaien. Hij ziet zichzelf niet als een Trumpfan, maar tegelijk noemde hij Biden en niet Trump een “zwakke en gevaarlijke figuur”.

Hij zei ook, alsof het allemaal zo’n vaart niet zou lopen:

“Over Trump (werd) geschreven dat hij zich bij verlies als een Zuid-Amerikaanse generaal zou verschansen in het Witte Huis, maar ik denk dat er vooral een duidelijke uitslag nodig is. Gezien de briefstemmen is de mogelijkheid op fraude geen gekkigheid.”

De partij van Annemans lijkt vooral zo weinig mogelijk te spreken over Trump. Behalve over de doortocht van Annemans op De Afspraak loste Vlaams Belang niet één tweet over de situatie in de Verenigde Staten. Ook op Facebook waar de partij het voorbije jaar 1,6 miljoen euro betaalde aan advertenties, werd de voorbije dagen met geen woord gerept over de Amerikaanse verkiezingen.

Terwijl bij de partijtop duidelijk de vrees leeft dat de escalerende situatie in de Verenigde Staten en de hoofdrol die Trump daarin speelt negatief op zijn al te enthousiaste supporters zou kunnen afstralen, kunnen enkelingen zich moeilijk bedwingen. Mensen van de nieuwe lichting zoals Vlaams parlementslid Sam Van Rooy en EU-parlementslid Tom Vandendriessche verhullen hun sympathie niet, maar dat geldt evenzeer voor oude rotten zoals Vlaams Parlementslid Filip Dewinter of EU-parlementslid Filip De Man.

Raszuiverheid

De grootste verdediger van Trump en zijn strijd tegen de “frauduleuze” en “corrupte” verkiezingen is met voorsprong Dries Van Langenhove. Dat hoeft niet te verwonderen. Meer dan eender wie in de partij is Van Langenhove in de ban van alt-right en de technieken die worden gebruikt om extremistische propaganda te verspreiden.

Enkele weken terug mocht Eppink in De Afspraak komen uitleggen wat Trump vandaag rondbazuint

In mei nodigde de openlijk racistische American Renaissance Van Langenhove nog uit als spreker op haar jaarlijkse conferentie. Jared Taylor speelt daar een belangrijke rol. Taylor, die raszuiverheid en de vrijwillige segregatie van rassen voorstaat, is een boegbeeld van de alt-rightbeweging en een fan van Trump .

In Nederland ontstond er enkele jaren terug nog ophef over een ontmoeting tussen Taylor en Thierry Baudet, de voorman van Forum voor Democratie die uit hetzelfde alt-right vaatje tapt als Van Langenhove.

Volgens Jared Taylor is Donald Trump de man die “blanke belangen een stem gaf en een kans om in actie te komen”.

Stamvader

Ook voor Dries Van Langenhove lijkt Donald Trump niets verkeerd te kunnen doen. Ook niet wanneer hij met zijn valse claims en verklaringen de lont in het kruitvat steekt. Op Twitter deelt Van Langenhove allerhande samenzweringstheorieën over onbestaande stemmen, cijfers die niet kunnen kloppen en mensen die al lang overleden zijn die toch nog gestemd zouden hebben. Alles is goed om Trump een hart onder de riem te steken.

Of hij tweet zijn eigen bevindingen: “De opkomst in o.a. Milwaukee en Philadelphia lijkt enkel te verklaren zijn door fraude.”

En dan is er nog Derk-Jan Eppink. Net als Van Langenhove retweet de Nederbelg die voor Forum voor Democratie zetelt in het Europees Parlement graag zogenaamde bewijzen over fraude tijdens de stembusgang.

Enkele weken terug mocht Eppink in De Afspraak al komen uitleggen wat Trump vandaag rondbazuint, zonder daarvoor enig bewijs te hebben, namelijk dat de “massale in-mail voting de deur naar massale stembusfraude opent”.

Wissel van de macht

De komende uren en dagen worden cruciaal voor de nabije toekomst van de Verenigde Staten. Het is in de eerste plaats uitkijken naar de reactie van Trump op zijn onvermijdelijk verlies. Ziet hij finaal in dat een vredevolle wissel van de macht onvermijdelijk is of gaat hij verder met het opruien van zijn medestanders en stort hij zijn land zo in chaos en geweld?

De vraag is of de Vlaamse kinderen van het Trumpisme in dat laatste geval onverkort achter hun stamvader blijven staan.

Auteur: Tom Cochez

Licentiaat criminologie. Werkte van 1997 tot 2008 voor De Morgen. Hij volgde er vooral gezondheidszorg, sociale zaken en milieu en verdiepte zich in de politieke partijen Vlaams Belang en Groen. In 2008 koos hij ervoor om opnieuw op freelance basis te werken onder meer ook voor Knack en Humo. Een jaar later stond hij mee aan de wieg van De Werktitel, het latere Apache.be. Vandaag werkt hij als redacteur.

Word lid

Word jij lid van Apache? Lees direct verder en steun onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Nu al vanaf 6,25 euro per maand.


Ja, ik word lid

Word nu lid van Apache en geniet van deze voordelen:

  • Toegang tot alle ruim 4.000 artikels
  • Deel de artikels gratis met je vrienden
  • Toegang tot alle dossiers en het volledige archief
  • Treed in discussie met journalisten en andere lezers
  • Korting op events en andere journalistieke producten, zoals e-books