FOD Volksgezondheid speelt ggo-aanvraag Monsanto kwijt

 Leestijd: 3 minuten4

De FOD Volksgezondheid is het aanvraagdossier van Monsanto kwijt voor de import van een genetisch gemodificeerde maïssoort in Europa. Een Duitse ngo, die betwist dat de aanvraag op tijd werd ingediend, moest daardoor een rechtzaak tegen de vergunningsbeslissing stopzetten.

Testbiotech, een Duitse ngo die gevolgen van gentechnologie voor mens en milieu kritisch bekijkt, zette recent een procedure stil voor het Europees Hof van Justitie. De organisatie wilde de in 2018 goedgekeurde invoerlicentie voor een genetische gemodicificeerde maïssoort van Monsanto aanvechten, maar mist een cruciaal document om haar claim hard te maken. De documenten die ze wel in haar bezit kreeg, wijzen erop dat de aanvraag door Monsanto werd ingediend enkele dagen voor de regelgeving verstrengde. Het bijhorend wetenschappelijk dossier volgde later.

Het ‘cruciale document’ bevindt, of beter gezegd bevond, zich in Brussel, bij de FOD Volksgezondheid. Het gaat om de vergunningsaanvraag voor de invoer van de genetisch gewijzigde maïs MON87427 x MON89034 x1507 x MON88017 x 59122. Die aanvraag werd bij de FOD Volksgezondheid in België ingediend, omdat Monsanto Europa haar zetel in Antwerpen heeft. De rol van onze overheid beperkte zich in dergelijke dossiers tot de ontvangst en de bevestiging van de aanvraag, en de verzending naar het Europees Voedselagentschap EFSA.

“De vergunningsaanvraag waarvan sprake werd door Volksgezondheid aan het EFSA (Europees Voedselagentschap) toegezonden, zoals voorgeschreven in de EU-wetgeving”, zegt een woordvoerder van de FOD Volksgezondheid. “De elektronische kopie van het dossier (cd-rom), bestemd voor de archieven van Volksgezondheid, werd niet teruggevonden. De persoon die zich indertijd met het dossier bezighield, heeft de organisatie verlaten en er werd geen elektronische kopie teruggevonden op de server waar de GGO-dossiers worden bewaard. Het heeft er alle schijn van dat de cd-rom verkeerd is geklasseerd.”

FOD Volksgezondheid: “De elektronische kopie van het dossier (cd-rom), bestemd voor de archieven van Volksgezondheid, werd niet teruggevonden.”

Cruciaal in het verhaal is de datum 8 december 2013. Tot dan gold immers een overgangsbepaling, waarbij invoerders van ggo’s konden kiezen of ze hun procedure voerden onder de regels van een tien jaar oude richtlijn (1829/2003) of onder de iets strengere uitvoeringsverordening (503/2013). Die laatste vereist onder meer een strengere risicobeoordeling en werd uitgevaardigd om eerdere wetgeving beter te kunnen uitvoeren.

Het (verloren) document is voor Testbiotech cruciaal om te kunnen betwisten dat Monsanto nog recht zou hebben gehad om de vergunningsprocedure onder de (soepelere) oude richtlijn te behandelen.

Volgens de FOD Volksgezondheid diende Monsanto op 15 november 2013 een vergunningsaanvraag in. Die aanvraag bereikte het Europees Voedselagentschap EFSA op 26 november 2013.  “Uitvoeringsverordening 503/2013 voorzag in overgangsbepalingen tot 8 december 2013”, reageert een woordvoerster van EFSA. “Volgens deze bepalingen kon elke aanvrager kiezen of hij een aanvraag wilde indienen krachtens verordening 1829/2003 (oude richtlijn) of 503/2013 (nieuwe uitvoeringsrichtlijn). Monsanto heeft besloten zijn aanvraag in te dienen onder 1829/2003 (oude uitvoeringsrichtlijn).”

EFSA: Volgens deze bepalingen kon elke aanvrager kiezen of hij een aanvraag wilde indienen krachtens de oude richtlijn of de nieuwe uitvoeringsrichtlijn.

Het eigenlijke dossier werd echter pas na de bewuste ovegangsregeling ingediend, merkt Testbiotech op. “De volledige reeks ondersteunende wetenschappelijke dossiers die nodig zijn om de aanvraag te vervolledigen, blijken pas in februari 2014 te zijn afgerond en ingediend”, zegt directeur Christopher Ten (Testbiotech). “Dit was na de uiterste datum waarop de strengere normen van kracht werden.”

Testbiotech stapte in juli 2019 naar het Europees Hof van Justitie om de vergunning aan te vechten die de Europese Commissie in 2018 verleende, maar moest die procedure stopzetten. “Aangezien Testbiotech niet in het bezit kon komen van de originele aanvraag, was het onmogelijk om te bewijzen wat in 2013 werd ingediend. Testbiotech had dan ook geen andere keuze dan het bezwaarschrift in te trekken.”

De FOD Volksgezondheid zegt de “foutieve manipulatie” te betreuren en wijst erop dat er maatregelen genomen worden opdat een dergelijke situatie zich niet meer kan herhalen.

 

Illustratiebeeld maïsveld (Foto (c) Pexels via Pixabay)

Illustratiebeeld maïsveld (Foto (c) Pexels via Pixabay)

De bewuste maïssoort MON87427 x MON89034 x1507 x MON88017 x 59122 die sinds 2018 in Europa ingevoerd kan worden, zowel voor menselijke consumptie als voor veevoeder, is een combinatie van verschillende andere genetisch gemodificeerde maissoorten. Via de techniek van ‘genstapeling’ zijn meerdere eigenschappen op het gewas overgebracht: de nieuwe maïs is ‘bestand’ tegen de vraatzucht van bepaalde insecten en tolerant voor bepaalde herbiciden, onder meer herbiciden die het actief bestanddeel glyfosaat bevatten. Die stof wordt onder meer gebruikt voor de productie van onkruidverdelger Roundup (Monsanto) en de mogelijke gezondheidseffecten zijn al jaren onderwerp van discussie. Het gebruik van glyfosaat is nog tot eind 2022  toegelaten in de EU.

“De genetisch gemanipuleerde maïs in kwestie roept een aantal complexe vragen op met betrekking tot gezondheidsrisico’s”, zegt directeur Christopher Ten (Testbiotech). De soort was meermaals genetisch gemodificeerd en is bijzonder resistent tegen glyfosaat. Daarenboven is de soort resistent tegen andere herbiciden en produceert ze insecticides.” Testbiotech wijst erop dat het vooral die gecombineerde effecten zijn die nader onderzocht moeten worden.

In het Europees Parlement werd de afgelopen jaren strijd geleverd tegen de Europese Commissie rond invoervergunningen voor andere genetisch gemodificeerde gewassen. Een andere discussie draait rond de vraag of nieuwe gentechnieken (new breeding techniques) al dan niet onder de strenge gmo-regelgeving vallen. Het Europees Hof oordeelde voorlopig van wel. Maar de strijd rond deregulering is nog niet gestreden, aangezien de Europese Commissie tegen volgend jaar een belangrijke studie uitvoert.

Monsanto reageerde niet op onze vragen.

 

 

update 5/5: laatste zin aangepast: afwachten werd uitvoeren

Auteur: Steven Vanden Bussche

Steven Vanden Bussche studeerde geschiedenis aan de UGent en mag ook lesgeven aan het secundair onderwijs. Sinds 2005 werkt Steven als journalist. Eerst als regiocorrespondent voor Het Laatste Nieuws en de VRT, daarna zeven jaar voor het persagentschap Belga. Sinds augustus 2017 schrijft Steven voltijds voor Apache.

Word lid

Word jij lid van Apache? Lees direct verder en steun onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Nu al vanaf 6,25 euro per maand.


Ja, ik word lid

Word nu lid van Apache en geniet van deze voordelen:

  • Toegang tot alle ruim 4.000 artikels
  • Deel de artikels gratis met je vrienden
  • Toegang tot alle dossiers en het volledige archief
  • Treed in discussie met journalisten en andere lezers
  • Korting op events en andere journalistieke producten, zoals e-books