Meer lezen over de coronacrisis #2

 Leestijd: 3 minuten1

Uitzonderlijke tijden vragen om uitzonderlijke maatregelen, hoe klein ook. Daarom: een extra ‘keuze van Apache’ rond het thema dat momenteel ons leven beheerst: de coronacrisis. Van de oorsprong, de verspreiding, tot de reële en mogelijke gevolgen van deze ongeziene gezondheidscrisis. Een uitgebreidere lijst dan gewoonlijk, vol inzichten en achtergrond, door de redactie van Apache geplukt uit (inter)nationale media.

Europa als superverspreider

Het coronavirus heeft zijn oorsprong in Wuhan. Vanuit Wuhan vertrokken besmette mensen onder meer richting Italië en Zuid-Korea, waardoor het virus ook daar voet aan de grond kreeg. The Intercept wijst echter op de zeer belangrijke rol die Europa en Europeanen hebben gespeeld in de verdere verspreiding van het virus, waardoor het kon uitgroeien tot een pandemie. Na de uitbraak in China sloten heel veel Aziatische landen, waaronder China zelf, relatief snel de grenzen, en schortten ze onder meer het luchtverkeer op. Europa deed dat niet, of tenminste veel trager en later, waardoor nog heel wat mensen heen en weer konden reizen.

In minstens 93 landen is de eerste besmetting dan ook terug te brengen tot een Europeaan. In Congo bracht bijvoorbeeld een Belg het virus binnen. Maar vooral Italië blijkt een superverspreider te zijn geweest.

Vliegtuig op de luchthaven Charles De Gaulle in Parijs (Foto: Kevin Bosc (Unsplash))


Meer vrees voor honger dan voor corona

De Filipijnse president Rodrigo Duterte plaatste twee weken geleden Luzon onder lockdown. Luzon is het grootste eiland van de Filipijnen, waar zich ook de hoofdstad Manila bevindt. Om de armste groepen gerust te stellen, beloofde Duterte voldoende voedselvoorziening tijdens de opgelegde quarantaine. Rappler stelde in enkele arme buurten echter vast dat van die belofte voorlopig nauwelijks iets in huis komt. Mensen zien zich genoodzaakt om op andere plekken, en bij non-profit organisaties aan te kloppen, of proberen in de lege straten toch wat geld te verdienen.

Bij sommigen is de vrees om te sterven van de honger groter en acuter dan die voor het coronavirus.


Ontmantelde Nederlandse vaccinkennis

Nederland had, net als vele andere Europese landen, lange tijd een overheidsfabriek om op grote schaal vaccins te ontwikkelen en te produceren. Tijdens deze coronacrisis kan de Nederlandse overheid er echter niet meer op rekenen: de staatsvaccinfabriek werd de voorbije tien jaar in stukjes en beetjes verkocht aan de farmaceutische sector.

Ook de onderzoekscapaciteit werd grotendeels geprivatiseerd. De Groene Amsterdammer toont hoe dat gebeurde, en welke negatieve gevolgen die privatisering had. Zo bleek de private industrie niet geïnteresseerd te zijn in onderzoek naar nieuwe vaccins. Dat onderzoek moet in het geval van het nieuwe coronavirus nog grotendeels beginnen, waardoor het nog zeker een jaar lang wachten is op een vaccin.

Nederland is niet het enige Europese land dat deze weg insloeg. Een Europees of internationaal alternatief voor de verkochte nationale vaccinfabrieken kwam bovendien nooit van de grond.


Huiselijk geweld in quarantaine

‘Blijf in uw kot!’ Het klinkt misschien gemakkelijk, maar voor heel wat mensen is ‘thuis’ niet de plek waar ze graag willen zijn. Voor veel vrouwen, kinderen, en ook mannen staat ‘thuis’ synoniem voor misbruik, geweld en angst. Deze coronacrisis brengt ook nog eens zware economische onzekerheid en stress met zich mee, en dat dreigt de situatie in veel gezinnen nog een stuk erger te maken, schrijft The Nation.

Financiële onzekerheid is namelijk vaak een voedingsbodem voor huiselijk geweld. Er moet daarom vooral in tijden als deze (maar zeker niet enkel nu), geïnvesteerd worden in plekken waar slachtoffers kunnen worden opgevangen, op een veilige, gezonde manier.

In Frankrijk gebeurt dat al. Daar worden 20.000 hotelkamers opgevorderd om voornamelijk vrouwen op de vlucht voor geweld tijdelijk onder te brengen.

Foto: Jesse Yelin (Pexels)


Europees wonder nodig

Dat deze wereldwijde crisis ongezien is, staat buiten kijf. Wat we in 2008 en 2009 meemaakten, was al niet min, maar zoals Geert Mak schrijft in NRC Handelsblad, treft deze crisis de concrete economie recht in het hart, onmiddellijk en direct. De geldautomaten werken nog, maar niemand staat er voor in de rij. In het zuiden van Europa doemt een enorme schuldenberg op, en zo ligt een nieuwe eurocrisis in het verschiet. Schudt deze enorme noodsituatie de Europese Unie en haar lidstaten wakker, en plaatsen ze solidariteit voorop? Of wordt het net als zo vaak het voorbije decennium ieder voor zich? De initiële respons doet de balans in de richting van het tweede scenario hellen.

Doorstaat de Unie deze ultieme test? Of doet het coronavirus het Europese project finaal de das om?


Nog meer lezen:

‘Zoom is malware’: why experts worry about the video conferencing platform – The Guardian

Een app kan wat een leger ambtenaren niet lukt – De Standaard

Palantir in Talks With Germany, France for Virus-Fighting Tool – Bloomberg

The Fate of the News in the Age of the Coronavirus – The New Yorker

More People Won’t Die Because of a Recession Than Because of Coronavirus – Novara Media

Bail Out Journalists. Let Newspaper Chains Die. – The New York Times

With record-setting speed, vaccinemakers take their first shots at the new coronavirus – Science

The future of work in the post-Covid-19 digital era – Social Europe

Congo was already battling four epidemics when Covid-19 struck – The Print

The Shocking ‘Coronavirus Coup’ in Hungary Was a Wake-Up Call – Foreign Policy

Opgestoken kaarsjes zijn van alle tijden – De Groene Amsterdammer

The U.S. Economy Is Uniquely Vulnerable to the Coronavirus – Foreign Affairs

Coronavirus Is the End of the End of History – Tribune


Mondmasker (Foto: visuals (Unsplash))

Auteur: Jan Walraven

Jan Walraven schrijft sinds 2015 voor Apache. Behalve journalist is hij ook redactiecoördinator bij Apache. Zijn boek, ‘De diefstal van de eeuw’, over privacy en de tentakels van technologie, verscheen in 2018 bij Van Halewyck.

Word lid

Word jij lid van Apache? Lees direct verder en steun onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Nu al vanaf 6,25 euro per maand.


Ja, ik word lid