Op bedevaart naar het Vlaams Belang

 Leestijd: 7 minuten5

De traditionalistische nieuwe garde van het KVHV probeerde in verschillende organisaties te infiltreren. Bij het Vlaams Belang schopten ze het intussen tot de hoogste regionen. Behalve drie nieuwe bestuursleden, maken ook ex-KVHV’ers zoals de nieuwe partijwoordvoerder Jonas Naeyaert, en de ‘onafhankelijke’ Dries Van Langenhove vandaag mee het mooie weer bij de extreemrechtse Vlaams-nationalistische partij. Hun parcours liep langs verschillende tussenstops, en had hetzelfde, onvermijdelijke eindstation.

“Het Vlaams Belang wil uitsluiten en dat zullen wij nooit doen. Wij willen een inclusief nationalisme. Ik heb geen zin om ‘eigen volk eerst’ te beginnen roepen, dat vind ik echt een walgelijke slogan.”

Aan het woord is Michel Cardon. Sinds vorige maand is hij lid van het partijbestuur van het Vlaams Belang. In 2005 dacht Cardon duidelijk nog anders over zijn nieuwe partij. Zijn tocht via (Jong) N-VA naar Vlaams Belang is exemplarisch voor de wijze waarop een nieuwe garde ultrakatholieke en extreemrechtse (ex-)KVHV’ers in haar zoektocht naar de macht uiteindelijk bij het Belang belandde.

Generatiewissel

Terwijl de vorige generatie, vooral Leuvense KVHV’ers de macht greep binnen de N-VA – Bart De Wever, Koen Kennis, Fons Duchateau, Piet De Zaeger, Liesbeth Homans – komt de jongere generatie KVHV’ers ruim aan haar trekken binnen het Vlaams Belang.

Vooral ex-partijmedewerker Stijn Calle zal die ‘switch’ van het KVHV, van N-VA naar Vlaams Belang, met plezier aanschouwen. Calle was immers al actief binnen het KVHV in de periode dat de entourage rond Bart De Wever er de lakens uitdeelde. De ultraconservatieve Calle zag de toekomst van het KVHV een stuk reactionairder, maar moest indertijd het onderspit delven tegen De Wever.

Zijn inspanningen achter de schermen om het KVHV met vertraging in extreemrechts en traditionalistisch vaarwater te loodsen, lijken succesvol te zijn geweest. Ook al kwam er de voorbije jaren een haar in de boter. De reactionaire vriendenclub die vorm kreeg in de schoot van het KVHV raakte verdeeld door persoonlijke conflicten en inhoudelijke ruzies over de erkenning van het pauselijk gezag. Spanningen die uiteindelijk zelfs een gerechtelijk staartje kregen na brandstichting en pogingen om een volgens de club ‘blasfemisch’ kunstwerk in de kerk van Kuttekoven te vernielen.

Kersvers partijbestuurslid van Vlaams Belang, Michel Cardon, toen nog lid van N-VA: ‘Ik heb geen zin om ‘eigen volk eerst’ te beginnen roepen, dat vind ik echt een walgelijke slogan’

Van de drie nieuwe bestuursleden van het Vlaams Belang behoren er twee – Michel Cardon en Tom Vandendriessche – tot het KVHV-netwerk dat werd aangeschreven door de ‘Bezorgde Kameraad‘. Die maakte zich zorgen over de vermeende homofilie van Stijn Calle en de organisatie van “zwarte cantussen” waarbij naziliederen werden gezongen, onder meer door Vlaams Belangers als Rien en Robin Vandenberghe, maar ook door bestuursleden van de ultrakatholieke school in Maleizen.

Walgelijke slogan

Michel Cardon is nog maar sinds kort lid van het Vlaams Belang. Hij kreeg bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2018 de vierde plaats aangeboden op de Antwerpse lijst. Blijkbaar voldoende om zijn eerdere opmerkingen over die partij en haar “walgelijke slogan: eigen volk eerst” snel te vergeten, want nauwelijks anderhalf jaar later werd hij al toegelaten tot het belangrijkste machtsorgaan binnen het Vlaams Belang: het partijbestuur.

Cardon is overigens ook politiek secretaris van de partij en hoofd van de dienst sociale media. Wie het historisch belang van propaganda voor het Vlaams Belang kent – en het voorbije jaar wel eens keek naar de bedragen die de partij op Facebook spendeerde aan propaganda – weet dat Cardon daarmee op een cruciale positie zit.

Nochtans was Cardon, tot hij in 2018 overstapte naar het Vlaams Belang lid van N-VA. In 2015 deed hij zelfs een mislukte gooi naar het voorzitterschap van Jong N-VA. Op 7 januari 2015 werd hij geïnterviewd door de Vlaams-nationalistische website Doorbraak over zijn opvallend conservatief programma.

“We zijn een groep enthousiaste jongeren die er niet voor terugdeinst om met Jong N-VA het Vlaamse conservatisme op de kaart te willen zetten”, zei Cardon toen.

Onder meer Tom Vandendriessche (links vooraan) en Tom Van Grieken (derde van links) op een partijmeeting van het VB. (Foto © Nicolas Maeterlinck (Belga))

KVHV Antwerpen

Het interview werd trouwens afgenomen door Harry De Paepe. Die kent u misschien wel van De Afspraak. Daar wordt hij wel eens opgevoerd als Brexit-expert. Minder bekend is dat De Paepe bij aanvang, in 2007 ook lid was van Mysterium Fidei, de organisatie die zich bezighoudt met de herwaardering van de Tridentijnse misviering waarbij de priester met de rug naar de gelovigen staat, en die onder KVHV’ers veel aanhangers geniet.

In het academiejaar 2006-2007 stond Michel Cardon mee aan de wieg van het heropgerichte KVHV in Antwerpen. Dat gebeurde met de steun van vooral het Gentse KVHV. Cardon bleef vervolgens nog enkele jaren actief in het praesidium van het Antwerpse KVHV.

In het academiejaar 2006-2007 stond Michel Cardon mee aan de wieg van het heropgerichte KVHV in Antwerpen

Ook binnen N-VA verdedigde Cardon soms stellingen die eerder met het Vlaams Belang worden geassocieerd. In februari 2016 schreef hij een vlammend opiniestuk in Tegenstroom, het blad van het Antwerpse KVHV.

Wie de artikels op de blog van de Vlaams Belang Jongeren (VBJ) erop naleest kan ook moeilijk anders dan tot de conclusie komen dat Michel Cardon al lange tijd op een goed blaadje stond bij de partij.

In een artikel geschreven na de door Cardon verloren voorzitterstrijd voor Jong N-VA nodigde de VBJ Cardon min of meer direct uit om over te stappen: “Indien Michel Cardon en zijn aanhang daar (Vlaamse onafhankelijkheid, identiteit, ToC) aan willen meewerken: altijd welkom!”

Godfather van het KVHV

Niet enkel Cardon, ook de ‘godfather’ van de Gentse KVHV, Tom Vandendriessche stootte vanuit het KVHV-netwerk in recordtempo door naar het walhalla van de macht binnen het Vlaams Belang. In tegenstelling tot Cardon is Vandendriessche wel al jarenlang lid van het Belang. Pas bij de verkiezingen in 2019 ging hij ook op een lijst staan. Vandaag zetelt Vandendriessche in het Europees Parlement. Hij is ook hoofd van de studiedienst van de partij.

Zijn partijpolitieke activiteiten mogen dan nog maar recent zijn, Vandendriessche speelt al ruim twintig jaar een hoofdrol voor en achter de schermen van het (Gentse) KVHV. In 1999 ruilde hij de Nationalistische Studentenvereniging (NSV) in voor het KVHV, om die laatste studentenvereniging in ijltempo in extreemrechtse richting te duwen.

Het elitaire, katholieke en respectabel conservatieve aura dat rond het KVHV hangt, bezorgde hem het soort salonfähigheid dat Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken vandaag met succes rond zijn partij weeft. Beleefd, in maatpak, glaasje champagne, ideale schoonzoon, … Tom Vandendriessche deed het Tom Van Grieken de voorbije twintig jaar allemaal met succes voor binnen het Gentse KVHV.

Het elitaire, katholieke en respectabel conservatieve aura dat rond het KVHV hangt, bezorgde Tom Vandendriessche het soort salonfähigheid dat Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken vandaag met succes rond zijn partij weeft

Het is die ‘school-Vandendriessche’ die het KVHV de voorbije vijftien jaar verder in traditionalistische en extremistische richting duwde. Mensen als Rien Vandenberghe, Jonas Naeyaert, Jan De Backer of Dries Van Langenhove die Vandendriessche opvolgden of een belangrijke rol speelden binnen het Gentse KVHV, werden in de juiste vorm en richting gekneed.

Ook het Antwerpse KVHV dat via onder meer Michel Cardon nieuw leven in werd geblazen, marcheerde mee in de elitaire richting. Dat werd onder meer duidelijk toen Wouter Jambon als praeses van het Antwerpse KVHV zijn omstreden pleidoooi voor elitair onderwijs hield.

Loodgieterij

Eerder beschreef Apache al hoe Dries Van Langenhove, samen met de gebroeders Rien en Robin Vandenberghe en toenmalig KVHV-praeses Jan De Backer een week lang deelnam aan een soort zomeruniversiteit die in Polen werd georganiseerd door Tradition, Family, Property (TFP).

Van over de hele wereld komen bij die gelegenheid fundamentalistische katholieken van over de hele wereld samen. Er worden Tridentijnse misvieringen georganiseerd en aan heiligenverering gedaan. Er wordt ook gediscussieerd over de nood aan een contrarevolutie waarbij de oude macht van de clerus en de adel dient te worden hersteld, en komaf moet worden gemaakt met de ‘duivelse’ erfenis van de verlichting en de verderfelijke jaren 60.

Vandendriessche is niet enkel de grote leider achter de schermen van het Gentse KVHV, hij zorgde er ook voor dat zijn kompanen niets te kort kwamen. In 2014 stampte hij samen met onder meer Jan De Backer – op dat moment praeses van het Gentse KVHV – een loodgietersbedrijf uit de grond. Hij raadde KVHV-leden vervolgens aan om een curusus loodgieterij te volgen.

“Ik had loodgieters nodig”, vertelde Vandendriessche daarover aan de Krant Van West-Vlaanderen. “Aan KVHV-leden vroeg ik om loodgieterij te volgen, een cursus die ik zelf ook nog heb gedaan. Dat werkte inspirerend voor nieuwe leden. Waarom denk je dat ook een Dries Van Langenhove het diploma van loodgieter heeft?”

Maar het netwerk werkt toch vooral politiek. Wanneer Vandendriessche eind 2016 aan de slag gaat als medewerker van de Europese fractie waartoe ook het Vlaams Belang behoort, werkt hij gelijk ook als “politiek analist” voor de extreemrechtse propagandasite Sceptr. Behalve hoofdredacteur Jonas Naeyaert – intussen officieel woordvoerder van het Vlaams Belang geworden – vindt hij er onder meer ook Dries Van Langenhove terug, die op dat moment aan het neofascistische clubje Schild & Vrienden bouwt.

‘Hoofdredacteur’ Jonas Naeyaert, ‘politiek analist’ Tom Vandendriessche en ‘redacteur’ Dries Van Langenhove werkten allemaal voor de extreemrechtse propagandasite Sceptr

Sceptr kan worden gezien als een propagandaluik van het traditionalistisch netwerk dat in de schoot van het KVHV werd geweven en vandaag niet langer achter, maar voor de schermen doorstroomt naar het Vlaams Belang. Jonas Naeyaert werd als hoofdredacteur voorlopig ad-interim opgevolgd door Carl Deconinck die op de zomeruniversiteit van Schild & Vrienden de les zelfverdediging op zich nam.

Net als Michel Cardon was Carl Deconinck ook actief bij N-VA. Dat was ook het geval voor heel wat andere leden van Schild & Vrienden.

Verenigde Vlaamse krachten

Die techniek om via minder controversiële (partij)politieke organisaties zoals KVHV en N-VA, maar bijvoorbeeld ook via VOS Vlaamse Vredesvereniging extreemrechtse pionnen te plaatsen en denkbeelden te verspreiden, werd de voorbije jaren met succes beoefend. Tot de eindigheid ervan bleek, onder meer na ontluisterende reportages zoals die van Pano over Schild & Vrienden, de verhalen over het klooster in Maleizen, en over de extreemrechtse infiltratie van VOS Vlaamse Vredesvereniging.

De overstap van Dries Van Langenhove als “onafhankelijke” lijsttrekker voor het Vlaams Belang in Vlaams-Brabant werd door Van Grieken verwelkomd als “de start van het verenigen van de rechtse Vlaamse krachten”.

In een eerste reactie op de Pano-reportage hekelde Van Grieken nog de “wansmakelijke beelden” die leden van Schild & Vrienden hadden gepost, maar als snel veranderde hij het geweer van schouder en hekelde hij vooral de “heksenjacht” op leden van Schild & Vrienden. Een beetje later werd Dries Van Langenhove, de zelfverklaarde eindbaas en verantwoordelijke van de groep waar de “wansmakelijke beelden” werden gepost, triomfantelijk binnengehaald door Van Grieken.

In het kielzog van Van Langenhove kregen belangrijke pionnen uit het KVHV-netwerk machtsposities binnen het Vlaams Belang.

In het kielzog van Van Langenhove kregen belangrijke pionnen uit het KVHV-netwerk belangrijke machtsposities binnen het Vlaams Belang.

Volgens woordvoerder Jonas Naeyaert moeten we er echter allemaal niet te veel achter zoeken. “Je kan dat inderdaad vaststellen, maar er zit geen structuur achter en al helemaal geen complot. In de kleine wereld die de Vlaamse Beweging is kom je mekaar tegen, dus ook het KVHV waar veel studenten actief zijn met een sterk politiek engagement en bewustzijn.”

Dat vroeger NSV hofleverancier was van het kader van Vlaams Belang, terwijl die rol vandaag lijkt overgenomen door het KVHV, is volgens Naeyaert eerder toeval. “Er zijn altijd KVHV’ers actief geweest bij het Vlaams Belang. Denk maar aan Gerolf Annemans of aan Barbara Pas. Maar het klopt dat de tijden zijn veranderd. De vorige politieke generatie van KVHV trok naar N-VA. De cohorte die vandaag partijpolitiek actief wordt, vindt makkelijker de weg naar het Vlaams Belang.”

Dat die beweging naar het Belang een logisch gevolg is van de verrechtsing van het KVHV onder invloed van traditionalistische geestelijken en mensen als Tom Vandendriessche, wil Naeyaert niet gezegd hebben. “Elke afdeling van het KVHV legt haar eigen accenten. Of het KVHV een grote inhoudelijke bocht heeft gemaakt, durf ik te betwijfelen. Zelf werd ik er pas actief in 2007. Vergelijken met hoe het vroeger was, kan ik dus niet.”

Auteur: Tom Cochez

Licentiaat criminologie. Werkte van 1997 tot 2008 voor De Morgen. Hij volgde er vooral gezondheidszorg, sociale zaken en milieu en verdiepte zich in de politieke partijen Vlaams Belang en Groen. In 2008 koos hij ervoor om opnieuw op freelance basis te werken onder meer ook voor Knack en Humo. Een jaar later stond hij mee aan de wieg van De Werktitel, het latere Apache.be. Vandaag werkt hij als redacteur en coördinator.

Word lid

Word jij lid van Apache? Lees direct verder en steun onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Nu al vanaf 6,25 euro per maand.


Ja, ik word lid

Word nu lid van Apache en geniet van deze voordelen:

  • Toegang tot alle ruim 4.000 artikels
  • Deel de artikels gratis met je vrienden
  • Toegang tot alle dossiers en het volledige archief
  • Treed in discussie met journalisten en andere lezers
  • Korting op events en andere journalistieke producten, zoals e-books