Station Brussel Noord: jarenlang vingerwijzen zonder oplossingen

 Leestijd: 4 minuten3

De situatie in Brussel Noord zorgt opnieuw voor veel ophef. Mensen op de vlucht en andere thuislozen zoeken er onderdak. Buschauffeurs van De Lijn voelen zich onveilig en willen niet meer met hun bus stoppen in het station, waar een groot gebrek aan hygiëne heerst. Hoe kon de situatie zo escaleren en wat zijn de feiten? Een reconstructie.

Om een duidelijk beeld te schetsen van de situatie in het Brusselse Noordstation moeten we terug in de tijd. Sinds 2017 is De Lijn vragende partij voor een nieuw busstation. Dat ligt nu ondergronds, in een donkere tunnel. Al twee jaar klagen de vakbonden over een onveiligheidsgevoel. De Lijn is daarom vragende partij voor een nieuw, bovengronds busstation. Om dat mogelijk te maken moet het Brussels Gewest bouwvergunningen toekennen.

Station Brussel Noord in maart 2019 (Foto: Paul-Henri Verlooy)

Niet afgeleverde bouwvergunning

“In de zomer van 2017 heeft De Lijn een vergunningsaanvraag ingediend bij het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Het is een aanvraag voor de uitbouw van het busstation aan de Zuidzijde (aan de kant van het Noordplein en de Vooruitgangsstraat) en een heropwaardering van het busstation”, zegt Tom Van De Vreken, communicatieverantwoordelijke van De Lijn. Maar die bouwvergunningen laten nog steeds op zich wachten.

In december 2018 zegt Paul Delva (Cd&V) in het Brussels Parlement dat de Lijn al een budget had vrijgemaakt in juli 2017, maar dat de bouwvergunningen niet werden afgeleverd.

In mei 2018 vroeg de directie van de Lijn per brief waarom de aanvragen voor die vergunningen nog niet beantwoord werden.

In zijn antwoord op een mondelinge vraag van Cd&V-parlementslid Paul Delva liet Pascal Smet (sp.a), de Brusselse minister van Mobiliteit, in januari 2019 echter weten dat de vergunningen eraan zouden komen in februari 2019. Maar dat bleek ook niet het geval. Michael Devoldere, woordvoerder van Ben Weyts, zegt dat men tot op heden nog geen schriftelijke reactie gekregen heeft. “De minister en De Lijn hebben hier nochtans al verschillende keren op aangedrongen”.

Ben Weyts zegt nog steeds geen schriftelijke reactie te hebben gekregen van het Brussels Gewest over bouwaanvraag van De Lijn

Plots leek De Lijn echter genoegen te nemen met kleine werken waarvoor geen vergunning nodig is. Vorige maand nog communiceerde De Lijn daarover in een officieel persbericht. Ze waren tot een akkoord gekomen om het te houden op enkele kleine verfraaiingen. Zo dacht men aan een verfbeurt en betere verlichting, maar dus geen grote werken.

“De werken van de ingediende bouwaanvraag blijven de bedoeling, maar we komen nu tot een tussenoplossing omdat de huidige situatie niet houdbaar is voor reizigers en chauffeurs. We willen op korte termijn toch stappen zetten via een kwaliteitsvolle toegankelijkheid. Op 4 april hebben we hierover een constructief overleg gehad met Urban.brussels.” Zei De Lijn een maand geleden aan Apache.

De hele situatie zou bemoeilijkt worden door de mogelijke verkoop van het CCN-gebouw (Communicatiecentrum Noord), dat in het station ligt en de werkplek is voor Brusselse ambtenaren. Grote investeringen zouden daarom niet meer aan de orde te zijn. “Zodra het CCN verkocht is, bespreken we verdere aanpassingen, met het oog op een comfortabel en veilig busstation, de hoofdstad waardig. Dit gebeurt samen met de MIVB en de nieuwe eigenaar”, aldus Tom Van Der Veken van De Lijn.

Wirwar van bevoegdheden

Het Brussels Noordstation ligt op een plek waar verschillende bevoegdheden samenkomen. De hele hetze rond de vergunningen en bouwplannen zorgt voor vingerwijzen. Pascal Smet, Brussels minister van mobiliteit (sp.a), zei eerder al in een parlementaire tussenkomst dat “het busstation valt onder de bevoegdheid van het Facilitaire Bedrijf van het Brussels hoofdstedelijk Gewest, dat is de bevoegdheid van Rudi Vervoort“.

Op 19 april 2019 wordt nogmaals duidelijk dat men naar elkaar blijft wijzen. In een bericht van Knack staat te lezen dat Ben Weyts, de Vlaams minister van Mobiliteit, de bushaltes zélf wilde verplaatsen. Burgemeester van Schaarbeek Bernard Clerfayt (DéFI) zei daarop: “Hij mag dit niet eenzijdig beslissen en moet contact opnemen met het Gewest, dat dit in het verleden al geweigerd heeft.” Bij het kabinet van minister-president Rudi Vervoort (PS) werd er toen vooral gekeken naar Brussels minister van Mobiliteit Pascal Smet (sp.a). Die onthield zich volgens de berichtgeving van Knack van commentaar, omdat de situatie in het CCN-gebouw, volgens hem, een bevoegdheid is van Vervoort en “de oorzaak is van het probleem”.

Vluchtelingen

Er wordt niet enkel naar elkaar gewezen maar ook naar mensen op de vlucht en naar de Federale regering. Op 23 december 2018 bericht het Laatste Nieuws dat volgens de Schaarbeeks burgemeester Bernard Clerfayt (DéFI), N-VA ‘bewust’ geen oplossingen biedt voor mensen op de vlucht in het station. Ook het Brussels Gewest reageerde toen: “We begrijpen niet goed wat De Lijn bezielt, want aan de basis ligt een falen van het federale beleid rond transmigratie.”

Dat men mensen op de vlucht of daklozen inzet in dit politieke verhaal is niet nieuw. In 2011 berichtte het Nieuwsblad al dat “het oorlog is tussen Schaarbeek en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest”. Schaarbeek eiste toen dat een deel van het station ‘schoongemaakt’ zou worden n.a.v. dakloze mensen die in het station verbleven. Het Brussels Gewest, dat de werken moest uitvoeren, reageerde toen woest.

Volgens Schaarbeeks burgemeester Bernard Clerfayt (DéFI) biedt N-VA ‘bewust’ geen oplossingen voor mensen op de vlucht in het station

Vrijwilligers

Waar politici al jaren naar elkaar blijven wijzen, blijken het vooral vrijwilligers en ngo’s te zijn die met duurzame oplossingen komen. Het Burgerplatform voor Steun aan de Vluchtelingen is al een tijdlang vragende partij voor een open onthaalcentrum waar mensen terecht kunnen. Mehdi Kassou, mede-oprichter van het Burgerplatform, organiseert samen met een team niet enkel de opvang van mensen op de vlucht in vrijwillige gastgezinnen, maar ook de werking van een humanitaire hub, met andere organisaties aan Brussel Noord.

Vorige maand bevestigde Mehdi Kassou nog aan Apache dat er gesprekken liepen over een onthaalcentrum met huidig minister voor Asiel en Migratie, Maggie De Block (Open VLD). Ook Vluchtelingenwerk Vlaanderen en Dokters van de Wereld zijn al langer vragende partij voor een open onthaalcentrum. Uit twee eerder verschenen rapporten van hulporganisaties werkzaam in de humanitaire hub, bleek dat mensen op de vlucht geen asiel en bescherming durven aanvragen in België. Vluchtelingenwerk Vlaanderen heeft daarover bericht in januari 2019.

“Deze mensen hebben nood aan duidelijke informatie op maat die in alle rust en vertrouwen gegeven wordt. Een onthaal- en oriëntatiecentrum waar overheid en hulporganisaties samen werken en alle diensten aanbieden die zij nodig hebben, is de oplossing”, klonk het bij de organisaties die werkzaam zijn in de humanitaire hub sinds september 2017.

Voor beide partijen, zowel voor mensen op de vlucht als voor de chauffeurs die stoppen in het Noordstation, zijn echter tot op vandaag nog geen concrete oplossingen gevonden.

Auteur: Samira Atillah

Samira Atillah werkte in het Genkse jeugdwerk en vervolgens als medewerkster in het Federaal Parlement. In 2018 verscheen van haar ‘Zijn naam was Youssef,’ (Houtekiet-2018). Het boek legt de situatie bloot van vluchtelingen die van Calais naar Engeland trekken.

Haar bijzondere interesse gaat uit naar socio-economische thema’s en migratie. In het verleden schreef ze geregeld opinies voor Vlaamse media over deze onderwerpen.

Word lid

Word jij lid van Apache? Lees direct verder en steun onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Nu al vanaf 6,25 euro per maand.


Ja, ik word lid

Word nu lid van Apache en geniet van deze voordelen:

  • Toegang tot alle ruim 4.000 artikels
  • Deel de artikels gratis met je vrienden
  • Toegang tot alle dossiers en het volledige archief
  • Treed in discussie met journalisten en andere lezers
  • Korting op events en andere journalistieke producten, zoals e-books