Francken gaf onjuiste informatie over kandidaten humanitaire visa

 Leestijd: 2 minuten2

Melikan Kucam droeg veel meer kandidaten aan voor een humanitair visum dan Theo Francken beweerde. Bovendien hebben 22 van hen hun humanitaire visum laten verlopen, zonder asiel aan te vragen. Dat blijkt uit een reconstructie van minister De Block, en bijkomende cijfers die Apache in handen kreeg.

De cijfers die Theo Francken in januari publiceerde over zijn afgeleverde humanitaire visa, kloppen niet met wat Maggie De Block (Open Vld) terugvond in de administratie van de Dienst Vreemdelingenzaken.

Deze week stelde minister Maggie De Block, bevoegd voor Asiel en Migratie, een onderzoeksrapport voor met daarin een reconstructie van de manier waarop oud-staatssecretaris Theo Francken (N-VA) humanitaire visa afleverde. Daarvoor baseerde ze zich op de administratie van de Dienst Vreemdelingenzaken.

Uit het rapport van De Block komt een heel ander beeld naar boven van de kandidatenlijsten die Francken door tussenpersonen liet opstellen. Met name het aantal mensen dat Melikan Kucam aandroeg blijkt veel hoger te liggen dan in de cijfers die Francken zelf publiceerde. Bovendien hebben op dit moment 28 mensen de termijn om asiel aan te vragen laten verstrijken – in tegenstelling tot wat de oud-staatssecretaris eerder beweerde. Hun visum is nu verlopen.

‘Opgekuiste’ en onjuiste cijfers

Een week nadat VRT-onderzoeksmagazine Pano aan het licht bracht dat Francken voor het verstrekken van humanitaire visa een beroep deed op schimmige tussenpersonen, publiceerde de oud-staatssecretaris een tabel met ‘de 7 organisaties en 16 tussenpersonen’ met wie hij in de periode 2015–2018 samenwerkte.

Melikan Kucam, verdacht van mensensmokkel, afpersing en omkoping, selecteerde volgens Francken 219 mensen voor een humanitair visum. Hij werkte in totaal samen met 7 organisaties, en schakelde daarvoor 16 tussenpersonen in, zo beweerde hij in een tabel die hij op sociale media verspreidde.

In de tabel met kandidatenlijsten die Francken publiceerde, staan veel minder kandidaten bij Melikan Kucam dan in de informatie van de Dienst Vreemdelingenzaken. (Tabel: Stef Arends (C) Apache)

In de tabel met kandidatenlijsten die Francken publiceerde, staan veel minder kandidaten bij Melikan Kucam dan in de informatie van de Dienst Vreemdelingenzaken. (Tabel: Stef Arends (C) Apache)

Die cijfers komen niet overeen met de kandidatenlijsten die Maggie De Block terugvond in de administratie van de Dienst Vreemdelingenzaken. De Block vond 326 visumgoedkeuringen via Melikan Kucam terug: 107 meer dan dat Francken beweerde.

Bovendien blijken de 18 lijsten die bij de DVZ bekend waren een stuk slordiger opgesteld dan de 8 lijsten die Francken publiceerde. Van het merendeel van de kandidatenlijsten is geen informatie beschikbaar over wie de lijst heeft opgesteld, en in sommige gevallen is de datum van goedkeuring zelfs niet bekend.

De lijsten werden teruggevonden onder namen als ‘Groep 11’, ‘Jour 1’, ‘HC’ of simpelweg ‘Vervangers’. De Block benadrukte dan ook dat het vrijwel onmogelijk is om een goed overzicht te krijgen van de herkomst van de kandidatenlijsten.

Maggie De Block vond lijsten terug in de administratie van de Dienst Vreemdelingenzaken, die niet overeenkomen met de informatie van Francken. (Tabel: Stef Arends (c) Apache)

Van de mensen waarvoor een visum werd afgeleverd, haalden er 176 het visum uiteindelijk niet op. Zij zijn dus niet naar België gekomen, ondanks dat daar wel officiële toestemming voor was. Het is mogelijk dat sommige van hen er uiteindelijk niet in geslaagd zijn om de Syrische grens over te steken. Toch is het vreemd dat bijna de helft van die ‘no-shows’ op de lijst van Kucam stonden.

Asiel niet aangevraagd of geweigerd als vluchteling

Zeer opmerkelijk is dat van de mensen die een humanitair visum hebben opgehaald, er 186 geen asiel aanvroegen en dat van 28 mensen de termijn om dat te doen inmiddels verlopen is. Ook werd het verzoek om bescherming van 10 van de mensen die met een humanitair visum zijn overgekomen, geweigerd.

Dat staat in schril contrast met eerdere uitspraken van Francken. In januari liet hij in een interview met VTM weten dat ‘alle mensen die toegekomen zijn met een humanitair visum erkend zijn als vluchteling’. Toen hij vorige maand in De Standaard geconfronteerd werd met het feit dat meer dan honderd van hen nog niet eens asiel hadden aangevraagd, gaf hij aan ‘dat hij dat al wist’ en benadrukte hij ‘dat ze een jaar tijd hebben’.

Dat jaar blijkt voor een aanzienlijk deel dus al voorbij te zijn. Zij zijn te laat met hun aanvraag.

Wederom valt de lijst van Melikan Kucam op in de statistieken. Van de 28 mensen die hun visum hebben laten verlopen, stonden er 22 op de lijst van Kucam. De overige 6 stonden op de lijst lijst ‘Dibo’ (4) en op de lijst ‘diversen’ (2), zo blijkt uit cijfers die Apache in handen kreeg.

Het kabinet van minister De Block laat weten geen verklaring te hebben voor de discrepantie tussen de cijfers van de Dienst Vreemdelingenzaken en die die Francken publiceerde. Theo Francken zelf was niet bereikbaar voor commentaar.

Auteur: Stef Arends

Stef Arends volgde de bachelor Industrial Design aan de Technische Universiteit Eindhoven en de master Journalistiek en Nieuwe Media aan de Universiteit Leiden. Hij maakt verhalen met tekst en video, waarvan er een aantal te zien zijn op vimeo.com/stefarends.

Word lid

Lees direct verder en steun onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Nu nog aan 6,66 euro per maand.


Ja, ik word lid

Word nu lid van Apache en geniet van deze voordelen:

  • Toegang tot alle ruim 4.000 artikels
  • Deel de artikels gratis met je vrienden
  • Toegang tot alle dossiers en het volledige archief
  • Treed in discussie met journalisten en andere lezers
  • Korting op events en andere journalistieke producten, zoals e-books