De keuze van Apache #24

 Leestijd: 3 minuten0

Mythische mannelijkheid, Hondurezen op de vlucht voor het klimaat en de vermarkting van het dak boven ons hoofd: dat en nog veel meer in de wekelijkse keuze van Apache, onze selectie van de artikels, reportages en podcasts die je moet gelezen, gezien of gehoord hebben, uit binnen- en buitenlandse media.

Daar zijn de klimaatvluchtelingen

Een onderbelichte oorzaak zette de karavaans van Hondurese vluchtelingen in beweging richting VS: het klimaat.
In Centraal-Amerika is ongeveer een derde van de tewerkstelling verbonden aan landbouw. Opeenvolgende zomers zonder regen, temperaturen die ook ‘s nachts niet dalen waardoor schimmels overwinteren en de oogst aantasten en de constante dreiging van honger doen mensen vertrekken. Meestal proberen ze eerst in eigen land opnieuw te beginnen in een stad, maar daar wacht hen niet zelden een andere rauwe werkelijkheid, die van het geweld, dat hen uiteindelijk naar het buitenland jaagt.
De Wereldbank schat dat tegen 2050 zo’n 3,9 miljoen Centraal-Amerikaanse klimaatvluchtelingen noordwaarts zullen trekken.


Een echte vent gelooft in mythes

De collega’s van de Groene Amsterdammer haalden dit artikel van stal n.a.v. de verkiezing van de Braziliaanse president Bolsonaro.
Er is iets loos met de mannelijkheid. De huidige zogenaamde ‘hypermasculiniteit’ manifesteert zich voornamelijk door vrouwenhaat, homohaat en/of islamhaat, kortom: haat voor en spot met alles dat niet lijkt op een heteroseksuele, blanke mens van het mannelijke geslacht. Waar komen deze retro-ideeën vandaan? Auteur Pankaj Mishra zoekt naar de oorzaak in de wereldgeschiedenis en vindt er de angst voor ontmanning door ondoorzichtige economische, politieke en sociale krachten als terugkerende aanleiding. 
Nog een component van dat – dan toch niet zo nieuwe – machismo is het ophemelen van de eigen (mythische) mannelijkheid en daarom zien we Poetin geregeld zijn torso ontbloten en horen we Trump opscheppen over zijn lichaamsdelen. Evenmin lollig is dat het leiders in het zadel hijst als Duterte (zie verder), die zich al liet ontvallen dat hij vrouwelijke rebellen “in de vagina zal schieten”. En toch zijn de eerste slachtoffers van het najagen van een mythische mannelijke potentie de mannen zelf. Het is namelijk een onbereikbaar ideaal.

Mythische mannelijkheid, Trump Foto (c) Power of Art House

Mythische mannelijkheid, Trump Foto (c) Power of Art House


Hoe Facebook een dictator aan de macht hielp

In 2013 besloot Facebook om zijn gebruikersbestand te spekken via subsidies voor internettoegang in landen waar die minder evident is. Als testcase koos Facebook de Filipijnen. Van de 69 miljoen Filipijnen met een toegang tot het internet heeft vandaag net geen 100% een Facebookprofiel. Door het algoritme waarop de newsfeed draait, worden posts met veel likes nog vaker getoond. En inhoud die een beetje aangebrand is, trekt nu eenmaal veel kijklustigen. Zo ging een fake filmpje waarin een politieke rivale van Duterte in de wagen seks heeft met haar chauffeur viraal. De kans is groot dat Duterte sowieso aan de macht was gekomen, maar het algoritme van Facebook is gebaseerd op aandacht. Uiteraard werkt dat in het voordeel van demagogen en populisten.
Facebook probeerde ook nog een ander experiment, waarbij het een deel van de gebruikers alleen nog posts van hun vrienden toonde, een ander deel alleen gesponsorde posts. Het resultaat was dat mensen moeilijker aan correcte informatie geraakten en fake news welig tierde. Het experiment werd na een paar weken stilgelegd en dat is maar goed ook, want Facebook probeerde het uit op alle gebruikers in zes landen tegelijk.


De Tsjechische premier en zijn zorgwekkende substantie

Van elektronische naar chemische vuiligheid: DEHP is een zachtmaker voor plastic. In 2008 werd het goedje opgenomen in de lijst van “erg zorgwekkende substanties”, wat meestal betekent dat de EU zinnens is om het te verbieden. Vijf jaar later mocht het alleen nog met toelating worden geproduceerd. En vandaag is er nog één bedrijf dat het maakt en verkoopt: DEZA, dochterfirma van Agrofert. DEZA sleepte ECHA (European Chemicals Agency) al zes keer voor de rechter als reactie op de beoordeling van de EU-instantie. Ook vandaag zit het in een procedure, zodat de licentie voor de productie van DEHP intussen verder loopt. Verschillende ngo’s hameren erop dat DEHP ontzettend vervuilend is en bovendien ongezond voor de mens. Nu is dit gedrag niet zo opmerkelijk in de bedrijfswereld, ware het niet dat de oprichter en voormalig eigenaar van Agrofert de vorig jaar verkozen Tsjechische eerste minister Andrej Babiš is. En dat voor de 300 aanvragen bij REACH, waar de Europese eindbeslissing ligt voor de autorisatie van DEHP, nog nooit één negatief antwoord kwam.


Stort Trump de wereld terug in een Koude Oorlog?

Jon Wolfsthal, consultant voor onder meer Barack Obama en (nucleaire)wapenexpert, maakt zich op foreignpolicy.com grote zorgen nu Donald Trump dreigt uit het INF-verdrag te stappen. Die overeenkomst verbood voor de partijen nucleaire en conventionele raketten en kruisraketten met een bereik van 500 tot 5500 kilometer. Ze werd in 1987 getekend door Reagan en Gorbatsjov en betekende een grote opluchting voor de hele wereld.
De vraag rijst of hij het hierbij laat en als dat niet het geval is, hoe het zit met de andere wapenverdragen tussen Rusland en de VS zoals New START. Wolfsthal merkt daarbij op dat Trump niet noodzakelijk rekening houdt met de gevolgen van zijn stoere uitspraken voor de Amerikanen en de bondgenoten van de VS, maar wel gedreven is door een competitieve drang naar erkenning (zie hoger). Voor zover geweten heeft Trump nog geen enkele meeting gehad over een eventuele opschorting van het verdrag en is zijn uitspraak dus niet gebaseerd op weldoordachte redenen daarvoor.
De wapenverdragen, zo merkt de auteur op, zijn geen relieken uit de Koude Oorlog, maar waren en zijn broodnodig en luidden het einde in van een ijzingwekkend tijdperk waar niemand terug naartoe wil.


Te arm voor je eigen huis

Fredrik Gertten, Zweeds documentaireprijzenbeest, volgt in zijn film ‘Push’ Speciale VN-Rapporteur voor Degelijke Huisvesting Leilani Farha. Samen zoeken ze een antwoord op de vraag: waarom kunnen we het ons niet meer veroorloven om in onze eigen stad te wonen? Een evidente reden is de gentrificatie, maar er is meer aan de hand. De huizenmarkt is een financiële speeltuin geworden. Woningen zijn het nieuwe goud en er wordt duchtig mee gespeculeerd, maar, zoals Leilani zegt: goud is geen mensenrecht. Een dak boven je hoofd is dat wel. Mensen worden uit hun huizen geduwd en het is tijd om terug te duwen.
Bekijk hier de trailer van ‘Push’.

Auteur: Jan Walraven

Jan Walraven schrijft sinds april 2015 voor Apache. Zijn boek, ‘De diefstal van de eeuw’, over privacy en de tentakels van technologie, is sinds 10 september te koop. Hij tweet af en toe als @jnwlrvn.

Word lid

Steun onze advertentievrije onderzoeksjournalistiek en mis geen enkele onthulling. Ja, ik word lid