Weekendje weg, huis gekraakt. Of toch niet?

 Leestijd: 4 minuten13

Er zit ruis op het verhaal van het Gentse koppel dat “na een weekendje zee hun huurwoning niet meer binnen kon” omdat het werd gekraakt door Roma. Het verhaal ging de voorbije dagen als een steekvlam de lucht in, nadat Het Laatste Nieuws er mee uitpakte.

De mediastorm zorgde ervoor dat hooligans beslisten om het gekraakte pand te bestormen. Het twitterpotje kookte helemaal over toen politici het verhaal gebruikten om de antikraakwet te promoten.

Apache brengt in kaart hoe een flinterdun verhaal op de regiopagina’s van een krant volstaat om een spiraal vol politieke profileringsdrang, halfslachtige waarheden en uiteindelijk ook geweld op gang te brengen.

Leegstaand café

Donderdag 2 november vertelt de partner van een vrouw die een pand huurt op het Stapelplein, in Het Laatste Nieuws hoe ze op 30 oktober, na een weekendje zee, machteloos voor haar deur stonden. Het leegstaand café bleek gekraakt door Roma.

Politie en parket verklaarden die dag echter dat het pand onbewoond is. Tegelijk werd meegegeven dat de huurster sinds 1997 weliswaar ingeschreven staat op het adres, maar in de feitelijk verblijft in Evergem. Er werd een PV opgemaakt wegens “beschadiging van afsluitingen” en “diefstal zonder verzwarende omstandigheden”.

Voor een mogelijk onderzoek naar domiciliefraude, want wie ergens gedomicilieerd staat maar er uiteindelijk niet woont, wacht de politie op een opdracht van het parket, zo wordt nog gezegd. “Uit de elementen die we nu kennen in het dossier, kunnen we zeker zijn dat het pand onbewoond is”, herhaalt de politie aan Apache.

De journalist van het artikel in Het Laatste Nieuws verduidelijkt dat zowel de huurder als de verhuurder hem hetzelfde verhaal vertelden. Zelfs al had politie of parket de bewoning ontkend voor publicatie, dan nog zou het volgens hem woord tegen woord blijven. 

In een Facebookpost van 7 november legt de partner van de huurster uit dat het bewuste café in het najaar van 2016 verkocht werd en tegen 1 november 2018 volledig leeggemaakt moet zijn. Intussen zouden al meubels verhuisd zijn. De man beweert op Facebook verder dat zijn vriendin nog drie keer per week daar sliep en voor de rest bij hem woont.

Speculanten op het Stapelplein

Nazicht van kadastergegevens leert dat het gekraakte pand in 2016 werd aangekocht door de zaakvoerder van een ingenieursbureau dat in het pand ernaast is gehuisvest. De nieuwe eigenaar kocht het pand van de huidige huurster.

Twee aanpalende panden zijn sinds 1999 ook in het bezit van dezelfde koper. De vennootschap achter die drie panden bezit enkele percelen verder nog een vierde pand.

De buurt van het Stapelplein maakt deel uit van het stadsvernieuwingsproject Oude Dokken. De komende vijftien tot twintig jaar worden in het gebied tussen de Dampoort en de Muide zowat 1.500 nieuwe woningen gebouwd.

Niet-bewoond

Het verhaal staat op donderdagochtend op de regionale pagina’s van Het Laatste Nieuws. Enkele uren later staat bij de Gentse politie de telefoon roodgloeiend. Zeven media bellen om de feiten bevestigd te krijgen, en krijgen allemaal de essentiële nuance: het pand is niet bewoond.

Een krant die hetzelfde verhaal eerder op de week kreeg aangeboden, besliste na een telefoongesprek met de klagers om over het voorval niet te berichten.

Nuance

Ondanks de duidelijke taal van de politie, blijft het frame van ‘een koppel dat na een weekendje zee hun woning niet binnen kan’ hangen. Of beter, het wordt verder opgeklopt. Gazet van Antwerpen voegde donderdag online toe: “Totale ontnuchtering: eigenaars treffen 13 Roma zigeuners aan in hun huis na weekendje weg”. 

Andere media houden een slag om de arm. Het Nieuwsblad bijvoorbeeld stelde meteen bij ‘dat al snel signalen opgevangen werd dat het pand in feite leeg stond’.

De nuance belet niet dat politici die de nieuwe antikraakwet schreven, meesurfen op de aandacht die het voorval genereert. Dat er ruis zit op het verhaal, belet een reeks politici niet om er hun standpunt rond kraken aan vast te haken. De timing zit immers goed: de antikraakwet werd op 5 oktober gestemd. Publicatie in het Belgisch Staatsblad was nakend.

N-VA-kamerlid Sophie De Wit liet in de voormiddag al via een persbericht weten dat de Gentse burgemeester Daniël Termont “heel wat pro-actiever kan zijn” zij om krakers uit zijn stad te houden.

Haar collega Volksvertegenwoordiger Egbert Lachaert (Open VLD) bedankt dan weer een twitteraar die hoopt dat de wet tegen het kraken snel gepubliceerd wordt. 

En ook N-VA haakt haar wagonnetje aan ‘altijd weer in Gent’

Kamerlid en Gents gemeenteraadslid Veli Yüksel promoot het verhaal donderdagavond nog eens op Facebook. “Wet kraken komt niet te vroeg. Burgemeester Termont zal ons dankbaar moeten zijn.”

Manipulatie

Stadsonderzoeker Pascal Debruyne, zelf actief in basisbewegingen, ergert zich aan wat hij ‘manipulatie’ noemt. “Men kon gewoon vanaf dag één via buurtbewoners, of een gesprek met parket en politie, achterhalen dat er een zeer redelijke twijfel was,” zegt hij. “Ik wist behoorlijk vlug dat dit niet klopte.”

“Er wordt rond het Stapelplein en Dok Noord ook druk gespeculeerd door kleine en grote projectontwikkelaars. Roma verbergen zich net onder de radar om gerust gelaten te worden, en doen actieve prospectie om een bewoond pand te vermijden.”

Of ze komen in een circuit terecht komen waarbij sleutels van leegstaande panden ‘verkocht’ worden. 

Olie op het vuur

Een VRT-ploeg die donderdagmiddag ter plaatse kwam, werd in de wagen ter hoogte van het kraakpand klem gereden door een tegenligger. Met obscene gebaren werd duidelijk gemaakt dat journalisten niet welkom waren. De VRT gaf de beelden vrij en het parket reageerde met een onderzoek naar de daders.

Volksvertegenwoordiger Egbert Lachaert, vond het belangrijk om de reactie van een ondernemer te bevestigen die Termont ‘dankte’ na het bericht van de intimidatie.

Het beletten van de doorgang van een ploeg van de VRT-ploeg, bleek olie op het vuur van de (allicht) harde kern van AA Gent-supporters. Dat vertelde althans de advocaat van een aangehouden man die deel uitmaakte van een knokploeg van 20 tot 25 heethoofden. Vrijdagavond drongen die op hun beurt, gewapend met stokken, ‘geïmproviseerde slagwapens’ en bengaals vuur rond middernacht de gekraakte woning binnen.

Ze werden echter al snel tegengehouden door ‘aanwezige politiediensten’. Bij risicomatchen is er een verhoogd politietoezicht. Over het waarom van die quasi onmiddellijke aanwezigheid van politiemensen op de plaats van de raid zegt de Gentse politie: “Het is niet onlogisch dat de politie in de buurt is waar de risicosupporters zich ophouden.”

De communitywerking van KAA Gent reageerde daarop duidelijk: als blijkt dat supporters over de schreef gingen, dan beraadt de club zich over verdere acties. Tegelijk werd het geweld ‘ondubbelzinning’ en ‘met de hoogst mogelijke afschuw’ veroordeeld.

Recuperatie gaat door

Niet alleen sociale media en fora van krantensites puilden vervolgens uit van racistische commentaren en opruiende taal, ook politici stortten zich verder op de zaak. Kamerlid Peter Dedecker vond de raid van de hooligans onaanvaardbaar, maar vond het tegelijk wel “begrijpelijk dat mensen het recht in eigen handen nemen”. De feiten: een burgemeester die “faalt in zijn kerntaken”.

Wouter De Vriendt (Groen) verweet hem daarop ‘de pedalen kwijt te zijn’, maar Dedecker deelde zijn mogelijke oplossing voor het concrete probleem. 

Ook Vlaams Belang gaf thuis.

Rode lijn

Het verhaal van een koppel dat hun huis gekraakt ziet, doet denken aan een geval uit de Gentse Holstraat van maart dit jaar. Ook toen verklaarden eigenaars via een emotionele facebookpost dat hun huis gekraakt werd toen ze op reis waren, terwijl het pand uiteindelijk onbewoond bleek in afwachting van een verbouwing.

Ook die kraak werd sterk gemediatiseerd en lag mee aan de basis van de verstrenging van de nieuwe antikraakwet. Toen bij die kraak op sociale media werd opgeroepen tot geweld, vroegen de eigenaars de politie om de krakers te beschermen. De lokale politie zette vervolgens extra patrouilles in.

Leeg

Terug naar het gekraakte lege café. Op zaterdag brengt Het Laatste Nieuws verslag uit van het kraakpand: “Wat meteen opvalt in het pand: op enkele matrassen en stoeltjes na is er niets. De dertien Roemenen leven op een kleine ruimte en met kaarslicht. Het is één grote familie, met vijf jonge kinderen, een bejaarde vrouw en een hoogzwangere dame.”

Het citaat is tekenend voor het non-verhaal en het schijndebat dat daarop volgde.

Auteur: Steven Vanden Bussche

Steven Vanden Bussche studeerde geschiedenis aan de UGent en mag ook lesgeven aan het secundair onderwijs. Sinds 2005 werkt Steven als journalist. Eerst als regiocorrespondent voor Het Laatste Nieuws en de VRT, daarna zeven jaar voor het persagentschap Belga. Sinds augustus 2017 schrijft Steven voltijds voor Apache.

Auteur: Tom Cochez

Licentiaat criminologie. Werkte van 1997 tot 2008 voor De Morgen. Hij volgde er vooral gezondheidszorg, sociale zaken en milieu en verdiepte zich in de politieke partijen Vlaams Belang en Groen. In 2008 koos hij ervoor om opnieuw op freelance basis te werken onder meer ook voor Knack en Humo. Een jaar later stond hij mee aan de wieg van De Werktitel, het latere Apache.be. Vandaag werkt hij als redacteur en coördinator.

Word nu lid van Apache en geniet van deze voordelen:

  • Toegang tot alle ruim 4.000 artikels
  • Deel de artikels gratis met je vrienden
  • Toegang tot alle dossiers en het volledige archief
  • Treed in discussie met journalisten en andere lezers
  • Korting op events en andere journalistieke producten, zoals e-books