Financiering om M-decreet in de praktijk te brengen ontbreekt

21 juni 2017 Isabelle De Vos
BELGIUM POLITICS FLEMISH PARLIAMENT PLENARY SESSION
Hilde Crevits en Jo Vandeuren (Foto: Belga © Nicolas Maeterlinck)

Met een persoonlijk assistentiebudget (PAB) kunnen ouders persoonlijke begeleiding voor hun kind regelen zodat het ondanks zijn beperking toch naar school kan.

Sinds 2014 is het de bedoeling dat alle kinderen naar het regulier onderwijs gaan. In het kader van het zogenaamde M-decreet besloot minister Crevits dat meer kinderen naar een 'gewone' school moeten kunnen, maar zonder voldoende ondersteuning is dat voor kinderen met een mentale of met een fysieke beperking onmogelijk.

"Het M-decreet geeft kinderen met een beperking het recht op gewoon onderwijs, maar daarbij wordt de zorg voor die kinderen niet voldoende gefinancierd", zegt Koenraad Depauw, algemeen directeur van Onafhankelijk Leven vzw. De Vlaamse overheid moet meer PAB's toekennen zodat kinderen met een handicap op hun weg naar school kunnen worden begeleid, vindt Onafhankelijk Leven vzw, een organisatie die opkomt voor de belangen van mensen met een beperking. Daarvoor is er ook een betere afstemming nodig tussen overheidsdepartementen Onderwijs en Welzijn, zegt Koenraad Depauw.

BELGIUM POLITICS FLEMISH PARLIAMENT PLENARY SESSION
Hilde Crevits en Jo Vandeuren (Foto: Belga © Nicolas Maeterlinck)

Onvoldoende middelen

Volgens Bart Van Malderen, Vlaams volksvertegenwoordiger voor de sp.a, is er een jaarlijkse aangroei van 250 minderjarigen die een PAB nodig hebben. "In 2016 werden er 702 dringende aanvragen ingediend om een PAB te kunnen bekomen. Daarvan heeft slechts een kwart uiteindelijk een PAB gekregen", stelt Van Malderen. In 2016 werd er in het totaal zeven miljoen euro vrijgemaakt om 200 kinderen met een zorgnood een PAB toe te kennen, maar de wachtlijsten blijven lang. "Wat men doet is eigenlijk de jaarlijkse aangroei wat afremmen", zegt Van Malderen.

Volgens Depauw van Onafhankelijk Leven vzw kunnen ouders die misgrijpen nog wel beroep doen op zogenaamde GON- of ION-begeleiding, voor kinderen met een handicap, leer- en opvoedingsmoeilijkheden of een verstandelijke beperking. Maar dat is vaak veel te weinig, zegt Depauw. "Kinderen met een beperking krijgen zo'n vier à acht uur per week begeleiding, maar dat volstaat niet voor kinderen die constant één op één begeleiding nodig hebben", zegt Depauw. Volgens Depauw gaan sommige ouders zelf mee in de klas zitten om hun kind individueel te begeleiden.

Depauw: "Ik ken ouders die mee in de klas zitten om hun kind te ondersteunen, omwille van het gebrek aan middelen"

Impact op gezinnen

Bij veel gezinnen geeft zelfs één van de ouders zijn job op wanneer de zorg van hun kind te zwaar wordt, ziet Depauw. "Dat heeft natuurlijk effect op het gezinsinkomen. Ouders kunnen wel een zorgtijdskrediet aanvragen, maar die premie is eigenlijk bedoeld voor kinderen die tijdelijk ziek zijn. Een gehandicapt persoon kan natuurlijk niet meer genezen waardoor ouders na verloop van tijd dat krediet verliezen en geen extra inkomen hebben. Ook ouders die een werkloosheidsuitkering krijgen, verliezen die na verloop van tijd, omdat zij zich niet ter beschikking kunnen stellen van de arbeidsmarkt."

Kim Van Lancker, moeder van een tiener met een verstandelijke beperking, wacht intussen al vijf jaar op een PAB. Haar zoon zit fulltime thuis en krijgt drie uur per week thuisonderwijs. Dat komt doordat het buitengewoon onderwijs ook te weinig middelen heeft om hem de nodige ondersteuning te bieden.

Momenteel staan Kim en haar man voornamelijk in voor de zorg van hun zoon. "Ik moet mijn zaak twee dagen per week sluiten om voor mijn zoon te kunnen zorgen. Daarnaast neemt ook mijn man elke donderdagnamiddag en vrijdag vrij om de zorg op zich te nemen." Kinderen zoals haar zoon hebben niet alleen veel zorg maar ook veel aandacht nodig en dat kost veel tijd en energie, zegt ze. "We zijn eigenlijk constant bezig met de zorg van ons kind en dat heeft niet alleen effect op het gezinsinkomen, maar dat brengt ook spanningen met zich mee. Met een PAB zouden we ook overdag thuis meer ondersteuning kunnen krijgen en ook onderwijs op maat kunnen voorzien. Overheidsdepartementen Onderwijs en Welzijn zouden daarvoor meer moeten samenwerken. Pas dan krijg je inclusie", vertelt Kim.

Kim Van Lancker: "Ik moet mijn zaak twee dagen per week sluiten en ook op dinsdag en donderdag sluit ik mijn zaak vroeger om voor mijn zoon te kunnen zorgen"

Extra middelen vanaf september

Volgens minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin, Jo Vandeurzen, wordt bekeken hoe de gezinnen die dit jaar geen PAB konden krijgen op een andere manier ondersteund kunnen worden. "Vanaf september gaat ook voor minderjarigen het basisondersteuningsbudget (BOB) in", stelt Jo Vandeurzen. Dat is een maandelijks bedrag van 300 euro om gezinnen met een handicap te ondersteunen." Volgens zijn woordvoerder, Nico Krols, kan dit maandelijkse bedrag voor veel gezinnen het verschil maken.

"Als je extra assistentie wil inzetten om je kind naar school te begeleiden en om thuis voor hem te zorgen, dan kom je met 300 euro niet toe"

Volgens Kim Van Lancker is dat veel te weinig. Het is enkel genoeg wanneer een van de ouders de zorg dagelijks op zich neemt. "Als je extra assistentie wil kunnen inzetten om je kind naar school te begeleiden en om thuis voor hem te zorgen, dan kom je met 300 euro niet toe. Zo'n assistent kost ongeveer 25 euro per uur, dat betekent dat je met 300 euro 10 uur assistentie per maand zou kunnen krijgen en dat is te weinig voor een kind dat constant één op één begeleiding nodig heeft."

Woordvoerder Krols stelt dat de ouders ook nog thuisbegeleiding kunnen aanvragen. Tenslotte heeft Overheidsdepartement Welzijn ook een taskforce opgericht om tegen 2019 ook een persoonsvolgende financiering voor minderjarige personen met een handicap te kunnen voorzien. Dat is een budget waarbij ouders met een zorgnood zelf kunnen bepalen hoe ze het besteden om de nodige zorg voor hun kind te voorzien. Deze financiering wordt toegekend naargelang de zwaarte van de handicap.

De aanpassingen in het M-decreet zijn een initiatief van Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits en zullen stapsgewijs worden ingevoerd. Volgens Katrien Rosseel, woordvoerder van de minister van Onderwijs, heeft het nieuwe model als doel meer leraren en leerlingen te begeleiden en de begeleiding nog meer op de klasvloer te brengen. Alles samen wordt er 107 miljoen euro in de begeleiding van de leerlingen met zorg in het gewoon onderwijs geïnvesteerd. "Vanaf volgend schooljaar is er elk schooljaar 15 miljoen euro extra voor de begeleiding van leerlingen met specifieke zorgbehoeften in het onderwijs. Met die extra middelen kunnen 300 extra personeelsleden in de scholen in Vlaanderen worden ingezet", zegt Rosseel.

In totaal zijn er dan 2.150 personeelsleden, waaronder kinesisten, logopedisten, leerkrachten...enz, om de kinderen in het gewoon onderwijs in Vlaanderen te ondersteunen. Vlaanderen telt in totaal 3.395 scholen in het regulier onderwijs.

LEES OOK