Antwerpse haven geeft Saudische ‘mirakelfabriek’ nog twee maanden

 Leestijd: 2 minuten0

Op 4 mei 2015 kondigde het Antwerpse havenbestuur aan dat het onderhandelingen zou opstarten met het Saudische bedrijf ERS voor de ontwikkeling van een afvalverwerkingsfabriek aan het Delwaidedok. Deze volgens Vlaams minister-president Geert Bourgeois “unieke opportuniteit” zou de havenstad “nog beter op de kaart” zetten, meende burgemeester Bart De Wever. Twee jaar en een gedwongen verhuis naar de Opel-site later is er nu grote onzekerheid over de “mirakelfabriek”. ERS krijgt nog tot 8 mei de tijd om het dossier te finaliseren. Het havenbestuur bereidt alvast een nieuwe marktbevraging voor.

De Saudische investering ter waarde van 3,7 miljard euro zou 900 jobs opleveren. Antwerps Havenschepen Marc Van Peel, Bart De Wever en Geert Bourgeois klopten zich al triomfantelijk op de borst. De Morgen kopte onder een foto van Saleh Kamel, één van de sterke mannen achter ERS: “De man die Bart De Wever kan doen lachen”. Twee jaar later legt het havenbestuur ERS een ultieme deadline op en bereidt het een nieuwe marktbevraging voor, en is het dus nu al op zoek naar potentiële vervangers voor ERS.

Antwerps Havenschepen Marc Van Peel (CD&V) (Foto: Belga © Dirk Waem)
Hoewel op heel wat punten vooruitgang werd geboekt door ERS, zijn er nog steeds een aantal van de milestones die in gemeenschappelijk overleg werden bepaald, niet gerealiseerd

“ERS moet tegen de zomer van dit jaar een sluitende business case voorleggen wil het aanspraak kunnen maken op het verkrijgen van een concessie voor de uitbouw van zijn waste-to-chemicals installatie”, meldt het havenbestuur in een persbericht. “Hoewel op heel wat punten vooruitgang werd geboekt door ERS, zijn er nog steeds een aantal van de milestones die in gemeenschappelijk overleg werden bepaald, niet gerealiseerd. Zo werd er bijvoorbeeld nog geen Belgische vennootschap opgericht.”

Kamel

Daags na de voorstelling van de plannen van ERS berichtte Apache over de relatie tussen Saleh Kamel en al-Qaida. Kamel vergaarde zijn fortuin in de wereld van het islamitische bankieren en dook ook op in een lijst van vermoedelijke financiers van al-Qaida.

In de weken en maanden na de triomfantelijke aankondiging bleken zowel de financiering als de technische haalbaarheid problematisch

Via een van zijn banken – waarin ook Osama Bin Laden investeerde – werden bovendien stortingen gedaan aan de terroristische groepering, al besliste een Amerikaanse rechtbank wel dat Kamel voor deze “onconventionele stortingen” niet persoonlijk verantwoordelijk kon worden gesteld.

Hoewel Kamel aanvankelijk werd vernoemd, ontkende het bedrijf na de berichtgeving op Apache dat hij bij het project betrokken was.

Afval

Niet enkel bij het financiële plaatje kunnen vragen worden gesteld, ook de technische haalbaarheid van de “mirakelfabriek” blijkt niet vanzelfsprekend. Het project werd verkocht als uniek, en dat bleek het ook effectief te zijn. Verschillende gelijkaardige fabrieken moesten sluiten omdat ze op lange termijn niet rendabel bleken te zijn.

Om de afvalwerkingsfabriek te “voeden” zijn ook enorme hoeveelheden afval nodig: 3,5 miljoen ton afval per jaar om precies te zijn of iets meer dan 14% van het jaarlijks geproduceerde plastic afval in alle EU-landen, Noorwegen en Zwitserland samen.

Obstakels

In de weken en maanden na de triomfantelijke aankondiging botste het havenbestuur op een aantal obstakels. Zowel de financiering als de technische haalbaarheid bleken inderdaad problematisch. De deadline werd steeds verder verschoven. Wat aanvankelijk in najaar 2015 beklonken moest zijn, is tot vandaag nog steeds niet in kannen en kruiken.

Op 18 mei 2016, iets meer dan een jaar na de aankondiging, besloot het havenbestuur om het project van ERS van het Delwaidedok naar de Opel-site te verhuizen. De Saudi’s kregen een optie en een jaar de tijd om het dossier helemaal op punt te zetten. Het havenbestuur nam die beslissing bovendien op basis van een onafgewerkte studie ontdekte Apache:

 

Volgens het Havenbedrijf bevestigde de PwC-studie de “intrinsieke waarde” van het project. Dat was voldoende om het Saudische bedrijf ERS een optie aan te bieden om zijn omstreden project te ontwikkelen op de voormalige Opel-site. Hoewel ook PwC in de onvoltooide studie nogmaals aangaf dat er nog steeds onduidelijkheden bestaan omtrent onder meer de financiering en milieu-impact van de fabriek.

kaderstuk

Lees hier het volledige dossier over de Saudische mirakelfabriek.

Auteur: Jan Walraven

Jan Walraven studeerde af als master journalistiek (2010) en master internationale politiek (2012) aan de universiteit van Gent. Sinds april 2015 schrijft hij voor Apache. Daarvoor werkte hij als freelancer in Israël en de Palestijnse Gebieden. Hij tweet af en toe als @jnwlrvn.

Word nu lid van Apache en geniet van deze voordelen:

  • Toegang tot alle ruim 4.000 artikels
  • Deel de artikels gratis met je vrienden
  • Toegang tot alle dossiers en het volledige archief
  • Treed in discussie met journalisten en andere lezers
  • Korting op events en andere journalistieke producten, zoals e-books