Optima: de Antwerpse connectie

 Leestijd: 4 minuten6

Luc Van den Bossche en Geert Versnick, de twee (ex-)politici die momenteel in het oog van de Optima-storm staan, zijn ook allebei bestuurder bij de vooral in Antwerpen opererende vastgoedontwikkelaar Land Invest Group. Met geld van het door de Luikse PS gedomineerde pensioenfonds Ogeo, en met opmerkelijke hulp vanuit de directe entourage van Bart De Wever, slaagde Land Invest erin een omstreden hoogbouwproject met een voorgeschiedenis van duistere financiële transacties door het Antwerps college te duwen, tegen alle adviezen van de administratie in. De verkoop van de appartementen en studentenkamers in die ‘Lins Tower’ wordt, net als bij andere projecten van Land Invest, verzorgd door… Optima.

Optima blijkt meer dan een louter Gents verhaal vol oude socialistische krokodillen en liberale machtsspelers. In Antwerpen werkt de vastgoedafdeling van Optima zeer nauw samen met projectontwikkelaar Land Invest Group. Daarbij komt ook Antwerps burgemeester Bart De Wever (N-VA) prominent in beeld.

We spoelen even terug naar oktober 2012. De N-VA heeft in Vlaanderen op overtuigende wijze de gemeenteraadsverkiezingen gewonnen en Antwerpen is de kers op de taart. Bart De Wever verslaat er Patrick Janssens en maakt zo een einde aan de decennialange suprematie van de socialistische partij. Aan de Antwerpse onderhandelingstafel verschijnt Bart De Wever samen met twee getrouwen: Liesbeth Homans en Joeri Dillen. Die laatste is bij het grote publiek totaal onbekend en een complete verrassing. Korte tijd later zal hij kabinetschef worden van Bart De Wever.

Land Invest Group

Maar wie is Joeri Dillen? Een jaar voor de gemeenteraadsverkiezingen was hij nog aan de slag als adviseur bij toenmalig schepen voor Ruimtelijke Ordening Ludo Van Campenhout (N-VA), maar in het voorjaar van 2012 vertrok hij er om operationeel directeur te worden bij de Société d’Investissement Foncière (SIF) en directeur-generaal van de nv Kattendijkdok. Dat zijn allebei dochtervennootschappen van Land Invest Group, een projectontwikkelaar van de Nederlanders Paul en Marc Schaling die intussen al enkele jaren hun geluk in Antwerpen beproeven, nadat ze in eigen land het nieuws haalden met belangenvermenging, creatief boekhouden, vriendjespolitiek en slecht risicobeheer.

Minstens even interessant is de discrete, want op papier onzichtbare, partner van de Schalings: Eric Van der Paal. Hij is de zoon van wijlen Rudi Van der Paal, medestichter van de Volksunie en moneyman van het Vlaams-nationalisme. De intussen overleden Rudi Van der Paal, die aan het hoofd stond van vastgoedgroep Amber, was de belangrijkste financier van de Volksunie en later van het Vlaams Blok/Vlaams Belang en van N-VA. Bart De Wever raakte in het kader van zijn proefschrift goed bevriend met Rudi Van der Paal en later ook met Eric Van der Paal. Hij hield ook een grafrede bij de begrafenis van Rudi Van der Paal.

Van meet af aan stelde Apache vragen bij het gegeven dat iemand die cruciale posities bekleedde bij een vastgoedfirma van de ene dag op de andere kabinetschef werd van de burgemeester

Van meet af aan stelde Apache vragen bij het gegeven dat iemand die cruciale posities bekleedde bij een vastgoedfirma van de ene dag op de andere kabinetschef werd van de burgemeester. Eind augustus 2013 werd duidelijk dat die vragen niet zonder grond waren. Verkoopaktes leren immers dat Land Invest Group via haar dochtervennootschap Tunnelplaats op een toch wel bijzondere wijze de oude Renaultsite aan de Tunnelplaats kocht: de Renaulsite werd twee keer op één dag verkocht. Het terrein werd door Renault verkocht aan een vennootschap van Maurice De Velder en de Gentse zakenman Tom De Wilde voor 5,82 miljoen euro. Zij verkochten de terreinen dezelfde dag nog door aan de dochtervennootschap van Land Invest Group voor 9,09 miljoen euro. Een bedrag dat volgens specialisten veel te hoog lag voor het aantal bouwlagen dat daar bij wet mag neergezet worden.

Goedgekeurd door het college

Maar een jaar later kwam de aap uit de mouw. Ondanks een hele reeks overduidelijke en extra juridisch onderbouwde negatieve adviezen kreeg Land Invest Group van het college van Bart De Wever toch een bouwvergunning voor de bouw van wat later de ‘Lins Tower’ zal gaan heten: een hoge en vooral ook heel massieve toren met ruimte voor 276 studentenkamers, 74 appartementen, 12 studio’s en een aantal commerciële ruimtes en kantoren. Het is een geweldig cadeau voor de Land Invest Group. Momenteel ligt het terrein braak, maar de appartementen, studio’s en studentenkamers staan wel al “op plan” te koop voor een totaalbedrag van ongeveer 80 miljoen euro.

Land Invest Group en Optima sponsoren momenteel ook allebei voetbalclub KFCO Beerschot-Wilrijk

Net voor de omstreden bouwvergunning door het college van Bart De Wever werd goedgekeurd, verdween kabinetschef Joeri Dillen geruisloos uit het kabinet. In het volle besef dat zoiets niet fraai oogt: een kabinetschef die een jaar eerder nog topfuncties bekleedde bij een projectontwikkelaar die, tegen alle adviezen in, van het college een miljoenencadeau heeft gekregen.

De studentenkamers, appartementen en studio’s in de Lins Tower worden momenteel te koop aangeboden door Optima Global Estate, de vastgoedpoot van Optima Group en dat is geen toeval. Optima en Land Invest Group werkten ook al samen bij de verkoop van de appartementen in drie van de zes torens die werden gebouwd op het Antwerps Eilandje, ter hoogte van het Kattendijkdok. Ze sponsoren momenteel ook samen voetbalclub KFCO Beerschot-Wilrijk.

Verweven

Een blik op de samenstelling van de raad van bestuur van Land Invest Group maakt duidelijk hoe nauw verweven beide groepen zijn. Zowel Luc Van den Bossche als Geert Versnick zetelen via hun vennootschap in de raad van bestuur namens Optima. Land Invest Group heeft een “roll-overkrediet” lopen bij Optima Bank voor 2,75 miljoen euro en de recente jaarverslagen leren ook dat de grondrechten van de drie eerder vermelde Westkaai torens door Land Invest Group werden verkocht aan Optima.

Maar helemaal interessant is de vaststelling waar het geld vandaan komt waarmee Land Invest Group haar door de Antwerpse politieke overheid gefaciliteerde bouwprojecten financiert. Het overgrote deel is immers afkomstig van het Luiks pensioenfonds Ogeo Fund. Dat wordt gedomineerd door de (Luikse) PS. De van corruptie verdachte PS’ers Alain Mathot en Stéphane Morreau spelen er een belangrijke rol. Naast Geert Versnick, Luc Van den Bossche en vader en zoon Schaling wordt de rest van de zitjes in de raad van bestuur van Land Invest Group dan ook ingevuld door bestuurders van Ogeo Fund.

De plek waar straks de Lins Tower moet komen.

De plek waar straks de Lins Tower moet komen

Toeval of niet, met sp.a, Open VLD, N-VA en PS zijn in het Antwerpse luik van Optima alle politieke partijen genoemd die vorige maand in de Kamer nog tegen de opheffing van de politieke onschendbaarheid van Alain Mathot stemden. Het Luikse gerecht had om die opheffing gevraagd omdat het de politicus er onder meer van verdenkt 722.000 euro smeergeld te hebben ontvangen bij de bouw van een verbrandingsoven.

Ideologie

Onderstaande vragen worden mogelijk voer voor de parlementaire onderzoekscommissie die rond het dossier Optima in de maak lijkt. Waarom stopt het door de PS gedomineerde Ogeo Fund tientallen miljoenen in speculatieve projecten van de Land Invest Group? Projecten die door N-VA politiek worden doorgeduwd en vervolgens voor een forse meerprijs ten gelde worden gemaakt door Optima? Feit is dat in dit verhaal drie spelers – Ogeo Fund, Land Invest Group en Optima – opduiken met sterke politieke connecties die ideologisch tegengesteld lijken (PS, sp.a, Open VLD, N-VA) maar waarbij grote sommen geld omgaan en verdiend worden.

Intussen tracht Optima Global Estate de door Land Invest Group geplande Lins Tower aan de man te brengen bij haar cliënteel, maar of dat met de recente onthullingen nog mogelijk zal zijn, blijft afwachten. Het is intussen ook niet duidelijk welke contracten of afspraken er precies bestaan tussen Optima, Land Invest en Ogeo Fund wat de kamers en appartementen in de Lins Tower betreft. Heeft Optima de grondrechten (al)? Dreigt Land Invest plots zonder afnemer te vallen? Of komt de hete aardappel uiteindelijk bij Ogeo Fund terecht dat als pensioenfonds niet geacht wordt speculatief te beleggen met pensioengelden? Dat de kamers, appartementen en studio’s te koop staan op de site van Optima Globale Estate terwijl de commerciële ruimtes worden aangeboden via andere immokantoren (Reds, Anker 18) lijkt er op te wijzen dat die laatste, in tegenstelling tot de appartementen, studio’s en kamers, nog in handen zijn van Land Invest Group.

Bij Optima Global Estate was er vandaag alvast niemand te vinden die een antwoord kon geven op de simpele vraag of, en zo ja onder welke condities, Optima de grondrechten van de Lins Tower heeft gekocht. Wat stilaan wel duidelijk wordt is dat ook bij de aanpak van Optima Global Estate vragen kunnen worden gesteld. Insiders schetsen een aanpak waarbij wordt gemikt op kleine zelfstandigen met meer geld dan kennis van de financiële wereld. Daarbij wordt dan kennelijk meermaals langs de kassa gepasseerd: een eerste keer als verkoper van het gebouw, een tweede keer als makelaar die koper en verkoper samenbrengt, een derde keer als verhuurder van het appartement dat vaak als belegging wordt gekocht en een vierde keer als rentmeester en/of syndicus van het gebouw.

Auteur: Tom Cochez

Licentiaat criminologie. Werkte van 1997 tot 2008 voor De Morgen. Hij volgde er vooral gezondheidszorg, sociale zaken en milieu en verdiepte zich in de politieke partijen Vlaams Belang en Groen. In 2008 koos hij ervoor om opnieuw op freelance basis te werken onder meer ook voor Knack en Humo. Een jaar later stond hij mee aan de wieg van De Werktitel, het latere Apache.be. Vandaag werkt hij als redacteur en coördinator.

Word nu lid van Apache en geniet van deze voordelen:

  • Toegang tot alle ruim 4.000 artikels
  • Deel de artikels gratis met je vrienden
  • Toegang tot alle dossiers en het volledige archief
  • Treed in discussie met journalisten en andere lezers
  • Korting op events en andere journalistieke producten, zoals e-books