‘IAIOFLAUTAS’: indignados van oma’s en opa’s

0

In Barcelona en enkele andere Spaanse steden bestaat er een merkwaardige variant van de indignado-beweging: de ‘Iaioflautas’. Een tweehonderdtal zestig-, zeventig- en tachtigers komen maandelijks op straat om hun protest te uiten tegen de regering van premier Rajoy en de repressie, corruptie en bezuinigingen. Soms met wandelstok en stoel om uit te rusten, zetten deze dappere bejaarden spontaan de straten af in Barcelona terwijl voorbijgangers verbaasd en enthousiast reageren. De politie kijkt vanop een afstand toe.

Betoging Iaioflautas (Foto: Bart Grugeon Plana)

Betoging Iaioflautas (Foto: Bart Grugeon Plana)

“We ijveren niet voor ons pensioen,”  vertelt Rosario, de woordvoerster van de Iaioflautas. “We vechten voor de toekomst, voor onze kinderen en kleinkinderen. We zien dat er overal bezuinigingen zijn en dat de toekomstige generatie niets meer zal hebben”. Als voorbeeld stelt ze de steeds verdere inkrimping van de openbare gezondheidszorg die in Spanje tot enorme wachtlijsten leidt, ook bij dringende situaties. “Wat zullen de jongeren nog hebben? Ze zullen in slavernij leven. Hun lonen zijn gekrompen, ze moeten naar het buitenland gaan om werk te zoeken. We begrijpen niet dat onze regeerders ons land in de miserie storten”.

Muilkorfwet

Vorige week was er in Barcelona een spontane optocht van de Iaioflautas tegen de nieuwe repressieve wetten van premier Rajoy, die sinds deze zomer van kracht zijn. Deze wetten worden door de oppositie bestempeld als “Ley Mordaza” of muilkorfwet, die de burgers monddood wil maken. “Met deze actie willen we aanklagen dat de huidige Spaanse regering het de rechters bemoeilijkt om corrupte politici te vervolgen”, legt woordvoerder Rosario uit, in allusie naar de nieuwe wet voor criminele vervolging van de regerende Partido Popular. “En langs de andere kant stuurt de nieuwe wet de gewone mensen, die voor het parlement durven te betogen om hun rechten te verdedigen, meteen naar de gevangenis”.

Betoging Iaioflautas (Foto: Bart Grugeon Plana)

Betoging Iaioflautas (Foto: Bart Grugeon Plana)

In de nieuwe reeks wetten van premier Rajoy wordt een spontane concentratie tegenover het parlement bestraft met een boete tot 30.000 euro als een “ernstige bedreiding voor de veiligheid van de burgers”. Anderzijds wordt de tijd van onderzoek voor de onderzoeksrechters beperkt tot 6 maanden, zonder dat de onderzoeksrechter zelf de autoriteit heeft om die periode te verlengen. Dit maakt dat zaken makkelijker verjaren en speelt in het voordeel van de beschuldigden van corruptie , want onderzoek naar corruptie is vaak erg complex en vraagt veel onderzoekstijd. Ook het publiceren van foto’s van politieagenten wordt streng bestraft en dit maakt het erg moeilijk om excessief politiegeweld aan te klagen.

De nieuwe wetten van premier Rajoy spelen in het voordeel van beschuldigden van corruptie en maken het moeilijker om politiegeweld aan te kaarten

Het zijn een paar van de meest in het oog springende vernieuwingen van deze nieuwe wetten die volgens verschillende juristen “buiten alle internationale standaarden” staan. Professor Bondia bijvoorbeeld, specialist internationaal recht van de Universiteit van Barcelona, argumenteert dat deze wet “een reactie is van de regering om de vrijheid van meningsuiting aan banden te leggen omdat het aantal politieke acties toeneemt sinds het uitbreken van de crisis van 2008”. De bevolking komt vaker op straat als reactie op de politiek van bezuinigingen en het bekendmaken van verschillende corruptieschandalen. Professor Bondia vindt het verdacht dat “deze wetten sinds 1992 niet werden veranderd, en nu plots wel. De vraag is of dit nodig was. Is de aanpassing van de wet op deze manier verantwoord?”

Indignados

De groep van “Iaioflautas” telt in Barcelona ongeveer 200 leden en is spontaan ontstaan in 2011 uit sympathie met de jongerenbeweging de “Indignados”, die het internationale nieuws haalden omdat ze maandenlang kampeerden op de centrale pleinen van Madrid en Barcelona. Ze zijn nu al vier jaar actief en plannen geregeld een politiek actie. “Kattenkwaad”, zoals ze het zelf graag noemen. Het is merkwaardig om dit sterke sociale engagement te zien bij deze oudjes. Tijdens hun zingende tocht door de straten van Barcelona kunnen ze rekenen op veel sympathie. Woordvoerster Rosario bevestigt dat ze “vaak heel veel steun krijgen van de mensen, van jong en oud. We zouden graag hebben dat de jongeren met ons zouden meedoen, maar spijtig genoeg gebeurt dit niet. Wij, de opa’s en oma’s, zetten ons in, maar in het algemeen blijft de bevolking erg onbewogen bij zoveel corruptie in dit land. Het is geen verwijt, het is gewoon een vaststelling”.

Betoging Iaioflautas (Foto: Bart Grugeon Plana)

Betoging Iaioflautas (Foto: Bart Grugeon Plana)

Wellicht heeft het activisme van deze generatie ook veel te maken met het verleden van bijna alle leden van de “Iaioflautas” tijdens de protestjaren tegen dictatuur van generaal Franco, die tot 1975 heeft geduurd. Zo getuigen Lola en Manel, die al een paar jaar meedoen met de organisatie en hun kleinkinderen soms meenemen naar betogingen: ” Tijdens de dictatuur van Franco hebben we moeten vechten voor onze basisrechten en democratie. Nu is het anders, maar we moeten nog altijd vechten. Je kan nooit bij de pakken blijven neerzitten. Weet je, het is een probleem van sociale klasse. Wij behoren tot een sociale klasse en als we onze rechten willen behouden, dan moeten we ervoor blijven vechten”.

Verkiezingen Zondag

De generatie van deze grootouders heeft moeten vechten voor een democratisch systeem in Spanje, maar stelt nu tot hun frustratie vast dat het resultaat ervan niet is zoals verwacht. De corruptie en repressie, typerend voor de dictatuur van Franco, lijken na bijna 40 jaar democratie nog steeds te zijn ingeburgerd. In hun manifest geven de “Iaioflautas” te kennen dat ze verontwaardigd zijn dat “corruptie de Spaanse politiek heeft gekenmerkt sinds de instelling van de democratie in 1978. Politieke partijen hebben openbare instellingen ten dienste gesteld van persoonlijke interesses en hebben zichzelf ermee verrijkt, in plaats van het algemene belang te dienen. De corruptie moet stoppen, de verantwoordelijken moeten gestraft worden. Het is genoeg geweest”.

Deze generatie heeft onder Franco moeten vechten voor democratie, maar stelt nu vast dat het resultaat ervan niet is zoals verwacht

De oplossing is heel duidelijk voor Maria, een van de oma’s die moeilijk stapt en haar stoeltje meeneemt om af toe te kunnen zitten: “Alle politici moeten opstappen, zowel van de PP als de PSOE. En er moeten andere partijen komen. Zo slecht als zij het gedaan hebben, kan niemand het doen”. De meerderheid van de Spanjaarden die zondag gaan stemmen oordelen blijkbaar milder. Ondanks corruptieschandalen, zware bezuinigingen en blijvende werkloosheid, blijven de meeste Spanjaarden volgens de laatste peilingen trouw aan de twee traditionele partijen van links en rechts. De nieuwe partijen aan linker- en rechterzijde, Podemos en Ciudadanos,  groeien wel sterk, maar wellicht zullen PP en PSOE samen een meerderheid behalen in het Spaanse parlement.

Auteur: Bart Grugeon Plana

Bart Grugeon is historicus en werkt als journalist voor La Directa in Barcelona en ook voor andere internationale nieuwssites. Hij schrijft over culturele en maatschappelijke thema’s en heeft een bijzondere interesse voor de deeleconomie en nieuwe vormen van “commons based peer production”. Zijn publicaties kan je vinden op zijn website: www.contributing2commons.org

Word lid

Steun onze advertentievrije onderzoeksjournalistiek en mis geen enkele onthulling. Ja, ik word lid

Word nu lid van Apache en geniet van deze voordelen:

  • Toegang tot alle ruim 4.000 artikels
  • Deel de artikels gratis met je vrienden
  • Toegang tot alle dossiers en het volledige archief
  • Treed in discussie met journalisten en andere lezers
  • Korting op events en andere journalistieke producten, zoals e-books