Prognose

3

Op vijftien oktober 2011 demonstreerden de Indignado’s met duizenden Belgen in de straten van Brussel. Ze waren te voet vanuit Madrid gekomen en het was sinds het andersglobalistisch protest eind jaren negentig dat onze hoofdstad zo’n talrijk en kleurrijk verzet had gezien.

Jeroen OlyslaegersUw dienaar liep mee die dag. Mijn vrienden en ik maakten ons wat vrolijk over sommige journalisten en commentatoren die niet goed hadden begrepen waar het protest nu juist over ging. Verzet tegen wat? Wat zijn de programmapunten? Waar zijn de leiders? Een ervaren betoger knikte bij mijn enthousiasme over de hoeveelheid mensen die zich bij de begroting had aangesloten. Maar belangrijker waren de mensen die vanop de terrasjes naar ons keken, vertrouwde hij me toe. Kijk naar de blik in hun ogen.

Op straat wist iedereen perfect waarom we betoogden. Vlak aan de Munt klampte een bevriend schrijfbroer me aan met de woorden: “Dit is het begin”. Het was de eerste grote, internationale verzetsuiting in dit land sinds de schande van 2008 waar een kortzichtig en vooral hebzuchtig banksysteem, geholpen door het onvermogen of de onverschilligheid van een overheid, een wereldwijde crisis veroorzaakt had die we nu nog steeds aan het afbetalen zijn. Het was een directe roep om meer rechtvaardigheid, een Europa waar de burger weer centraal zou staan, een middenvinger naar een systeem dat zich niet meer in staat achtte om een toekomst te garanderen voor diezelfde burger en over dat onvermogen openlijk loog.

Korte termijn

We werden gegijzeld door banken, bezet door onmacht, gechanteerd om een verhaal te accepteren waar immense bankfraude niet kon worden berecht en banken moesten worden overeind gehouden, omdat ze allemaal samen te groot waren en dus ontheven van rechtvaardigheid, ook al waren zij de oplichters. Dat bankverhaal is nog steeds aan het lopen, geen idee waar dat zal eindigen. Maar het verzet in 2011 eindigde volgens een paar journalisten wel abrupt, namelijk vlak voor het jaaroverzicht.

Ik diende een keer of twee aan een radiozender en een tijdschrift uit te leggen waarom de Indignado’s niét op sterven na dood waren en dat het verzet gewoon verder ging. Sommige mediamensen leken echt aan te nemen dat de revolutie tijdens het laatste kwartaal van 2011 had moeten plaatsvinden, netjes binnen de deadline van de terugblik op dat jaar. Hoe leg je een verzet dat zich richt tegen kortetermijndenken uit aan mensen die binnen datzelfde paradigma hun job en die beperkte horizon, van tweet naar tweet, nooit in vraag stellen?

Hoe leg je een verzet dat zich richt tegen kortetermijndenken uit aan mensen die binnen datzelfde paradigma hun job en die beperkte horizon, van tweet naar tweet, nooit in vraag stellen?

Toen we elkaar dan toch enigszins begonnen te begrijpen, vroeg zo’n journalist: “Goed, het heeft blijkbaar tijd nodig. Maar wat is dan jouw prognose?” Daar stond ik met mijn mond vol tanden. Via blogs had ik enkele Indignado’s gevolgd en ik wist dat een deel van de beweging zich klaar aan het maken was om ‘off the grid’ te gaan leven, zo autonoom mogelijk, met eigen groenten te kweken en een groep zo te organiseren dat ze zich konden afsluiten van een corrupt, mensonwaardig systeem. Sommigen hadden Griekenland al bereikt en waren zich op die manier aan het installeren. Niettemin waren er toen al stevige discussies in de groep over een mogelijke overstap naar de politiek. In 2011 kon het nog alle kanten uit. Het enige wat je kon doen, was zeggen dat de zaadjes gezaaid waren en dat we wel zouden zien.

Extreemlinks

Vandaag, nauwelijks vier jaar later, hebben de mensen van Podemos in Spanje een grote overwinning gehaald op de beleidspartijen die zij corrupt achten, een grote overwinning op “het” systeem dus. In sommige kranten kan je nu lezen dat dit een doorbraak betekent voor “extreemlinks”, alsof een partij die ontstaan is uit Indignado-beweging zonder enig probleem in dat vakje kan worden gesitueerd.

Podemos is in de eerste plaats een beweging die de vorm van een partij heeft aangenomen zodanig dat het politieke spel op een klassieke manier kan worden gespeeld. Als je de berichten wat volgt en hier en daar een blog leest, merk je dat zeer diverse mensen deze partij vorm geven. AdaColau, de vrouw die nu misschien wel burgemeester van Barcelona zal worden, is gekend vanwege haar verzet tegen de staat en deurwaarders die mensen vanwege schulden uit hun huis zetten. Nauwelijks een jaar geleden heeft ze besloten om in de politiek te stappen. Geen idee of zij vier jaar geleden mee door de straten van Brussel liep. Geen idee wat er nu gaat gebeuren in Spanje. Het lijkt niet zo simpel om de burger meer macht te geven in een Europa dat diezelfde burger het liefst ver weg van de beslissingen houdt en daar steeds driester in wordt. Maar de strijd is noodzakelijk en voor zoveel Europese burgers zeer belangrijk, ook in ons land. Het geeft tevens de hoop van zaden die ontkiemd zijn, een grond getooid met krachtige planten. Wilt u mijn prognose? Dit is het einde van het begin.

Auteur: Jeroen Olyslaegers

Jeroen Olyslaegers (°1967) schrijft romans, theaterstukken en columns. Zijn nieuwste roman Wil komt in augustus uit bij de Bezige Bij. Hij werkte samen met Occupy Antwerp voor acties rond armoede in de stad en richtte met vrienden de zogenaamde ‘geefpleinen’ op. In 2014 kreeg hij de Edmond Hustinx-prijs voor zijn theateroeuvre en de Ark-prijs van het Vrije Woord.

Word lid

Lees direct verder en steun onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Nu nog aan 6,66 euro per maand.


Ja, ik word lid