Jan Jambon zag eens pruimen hangen

0

Vicepremier Jan Jambon (N-VA) houdt van een minimalistische inrichting en van beeldspraak. Meer moeten we niet zoeken achter zijn beslissing om de Belgische vlaggen uit zijn kabinet te verwijderen en te vertellen dat er atoma-schriftjes bestaan met afspraken over een grondwetsherziening. Je zou er humor in kunnen zien, maar hoeveel zwarte humor kan Bart De Wever nog hebben van zijn sterke man in de federale regering?

Jan Jambon schudt koning Filip de hand, bij de eedaflegging (Foto Danny Gys - Reporters)

Jan Jambon schudt koning Filip de hand, bij de eedaflegging (Foto Danny Gys – Reporters)

Neen, het moet geen pretje zijn om als rabiate separatist deel uit te maken van de eerste federale regering sinds mensenheugenis die heeft afgesproken vijf jaar lang communautair geen deuk in een pakje boter te slaan. Het beeld van de ideologie die verzinkt in het Belgische pluche is immers snel gezet. Jan Jambon meende daarom wat klaarheid te moeten scheppen voor zijn studentenachterban en hield een lezing voor het Antwerpse KVHV.

Niemand betwist dat de communautaire spagaat die N-VA vandaag maakt verre van comfortabel is. Al helemaal niet wanneer je, zoals Jan Jambon, een wel heel knellende jeansbroek draagt. Hij verdedigde dinsdagavond de regeringsdeelname van zijn partij maar kon zich tegelijk niet laten om te tonen hoe een flinke separatist hij nog steeds is. Eerder deed hij dat al door dapper het V-teken te maken bij de eedaflegging voor de koning. Voor zijn achterban had hij wat anekdotes klaar over hoe hij alle Belgische vlaggen op zijn kabinet heeft laten verwijderen, met tegenzin de koning ontvangt en hoe hij eigenlijk helemaal geen Belgisch vice-premier wil zijn en zich dagelijks de vraag stelt of het sop de kool wel waard is. De politiek meest gevoelige uitspraak deed hij over atoma-schriftjes met daarin afspraken over grondswetsartikelen die voor herziening vatbaar verklaard zullen worden. De andere regeringspartijen kennen die schriftjes niet, Jambon wel.

Minimalisme

Of toch niet? In De Standaard bevestigt de woordvoerder van Jambon het verhaal dat we gisteren  brachten. Dat kon ook moeilijk anders met zoveel toeschouwers in de zaal. Maar we hadden toch wel wat een verkeerde indruk gewekt, alsof Jan Jambon ’s morgen niet graag naar zijn werk komt. Dat schijnt niet het geval. Een statement als  – “Ik ben nu een Belgische vicepremier: dat wil ik eigenlijk helemaal niet zijn. Is het dit allemaal dan wel waard? Die vraag houdt mij elke dag bezig”, lijkt daar wat haaks op te staan, maar goed.

N-VA wil niets liever dan het communautaire beest waar de partij jarenlang op rond reed op stal houden. Jambon zet telkens weer de deur open.

Ook voor de andere uitspraken kwam een uitleg. Die verwijderde Belgische vlaggen? Dat is “een kwestie van smaak”, zo blijkt: “Het ging over de inrichting van zijn kabinet. Dat is een kwestie van inrichting en smaak. De minister houdt nu eenmaal van een minimalistische stijl”. En ja, die uitspraak over de atoma-schriftjes die had de vicepremier inderdaad wel gedaan, maar dat was dan weer “pure beeldspraak”.

De coalitiepartners kunnen Jambons voorliefde voor minimalisme moeilijk pruimen, net als zijn pure beeldspraak. Vooral in Franstalig België galmen zijn uitspraken stevig na. Niet in het minst omdat het niet de eerste keer is dat Jambon uitglijdt. Wat Jambon in het verleden allemaal uitvrat – een afdeling van het Vlaams Blok helpen oprichten in Brasschaat bijvoorbeeld, of de vrienden van het Sint-Maartensfonds toespreken – daar kan hij vandaag weinig aan doen. Maar sinds hij minister is, kwam hij al enkele keren in het oog van de storm te staan, telkens op een manier die zijn partij bijzonder slecht uitkomt. N-VA wil niets liever dan het communautaire beest waar de partij jarenlang op rond reed op stal houden. Jambon zet telkens weer de deur open. De coalitiepartners, in het bijzonder de MR, worden daar bijzonder zenuwachtig van.

Caractériel

Dat is een bedenking  die ook partijvoorzitter Bart De Wever zich ongetwijfeld maakt. We durven zelfs vermoeden dat de vraag of Jambon wel de juiste man op de juiste plek is, de sterke man van N-VA zo stilaan elke dag bezighoudt.

Ook al omdat er weinig hoop op verandering is. Jambon is zowat het schoolvoorbeeld van wat Karel De Gucht in het verleden een ‘caractériel’ placht te noemen. Niet enkel over het communautaire thema trouwens. Afgelopen zomer publiceerde het Vlaams-nationalistische Doorbraak een opiniestuk onder de kop ‘Het brokkenparcours van Jan Jambon‘. Daarin worden de politieke flaters van Jambon in de aanloop naar de verkiezingen opgesomd. Dat leverde een indrukwekkende waslijst op die de vraag in de openingsalinea meer dan rechtvaardigt:

Kan een politicus van zijn niveau zich dit zonder gevolgen permitteren? En nog belangrijker: kan de N-VA het zich, in het licht van haar ambities om zich te verankeren als een brede volkspartij, veroorloven?

Gelukkig moeten wij de vraag niet beantwoorden, maar het moet gezegd: van veel kracht van verandering gaf Jambon sinds zijn ministerschap nog geen blijk.

Auteur: Tom Cochez

Licentiaat criminologie. Werkte van 1997 tot 2008 voor De Morgen. Hij volgde er vooral gezondheidszorg, sociale zaken en milieu en verdiepte zich in de politieke partijen Vlaams Belang en Groen. In 2008 koos hij ervoor om opnieuw op freelance basis te werken onder meer ook voor Knack en Humo. Een jaar later stond hij mee aan de wieg van De Werktitel, het latere Apache.be. Vandaag werkt hij als redacteur en coördinator.

Word lid

Lees direct verder en steun onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Nu nog aan 6,66 euro per maand.


Ja, ik word lid