Afstand

21

Met zijn allen zijn we gigantisch bedrijvig geworden in de trappen van emotionele verongelijking: zich gekwetst voelen, zich bedreigd voelen, zich aangevallen voelen,… Aan elke organisatie, persoon of andere identiteitsdrager maak ik de plechtige belofte dat ik in ruil voor een minimumloon wekelijks de media zal uitspellen en er minstens een bewering uit elk van deze categorieën in vind, meer dan voldoende om er een opiniestuk uit te puren.

Herman LoosAls je maar hard genoeg je best doet, kan je overal door gekwetst zijn. Een leraar die zijn geaardheid verbergt is net zo kwetsend als een leraar die dat niet doet. Een moslim die openlijk afstand neemt van religieuze waanzin is net zo bedreigend als een moslim die er het zwijgen toe doet. Een burgemeester die vindt dat een geloofsgemeenschap in zijn stad zich openbaar moet uitspreken over uitwassen in naam van haar religie is net zo aanvallend als een burgemeester die vindt dat een geloofsgemeenschap in openbare functies haar religie moet wegmoffelen onder het mom van een non-begrip als neutraliteit.

Inlevingsvermogen

Neutraliteit ligt niet binnen de menselijke mogelijkheden. Op zijn best zijn we sociaal wenselijk, volgen we een heersende norm en vergeten we dat die norm een deel van de gemeenschap uitsluit, een deel dat net zoveel recht heeft om zich gekwetst te voelen als elk ander. Het vult ook zo mooi de opiniepagina’s, al die kwetserij en dat gezeur om genoegdoening. Maar hoe mooi zou het zijn als we een mening nemen als mening, een min of meer persoonlijke manier om zin te geven aan fenomenen die ons zijdelings raken of vol in het gezicht treffen in die korte periode dat we hier tegen wil en dank het ondermaanse delen.

Neutraliteit ligt niet binnen de menselijke mogelijkheden

We hebben nood aan afstand. Niet enkel fysiek maar vooral ook mentaal. Afstand is een noodzakelijk voorwaarde voor inlevingsvermogen zonder de troebele blik van degene die er met zijn neus op zit. Afstand laat ons ook toe om kleur te zien, om in te zien dat de leerkracht die openlijk voor zijn homoseksuele geaardheid uitkomt net zoveel gelijk heeft als de inrichtende macht die vindt dat privéleven op het werk niet thuishoort. Meer dan om een meningsverschil gaat het om een verschil in machtspositie.

Eenmansminderheid

Dat machtsverschil zou minder schadelijk zijn zonder onze tomeloze regeldrift. Niet enkel is het volgens sommige machtsdragers onwenselijk dat we verschillend zijn en er uiteenlopende visies op nahouden, het is ook steeds vaker gewoonweg verboden. Om te kwetsen, om te dreigen, om aan te vallen. Het wordt andersdenkenden liefst onmogelijk gemaakt door zij die de macht uitoefenen, door zij die bepalen wanneer iets kwetsend is of niet, wanneer iets bedreigend is of niet, wanneer iets aanvallend is of niet. Ik zou me daar als lid van een eenmansminderheid, moest ik niet wat meer afstand genomen hebben, behoorlijk door gekwetst, bedreigd of aangevallen voelen.

Auteur: Herman Loos

Herman Loos is auteur van Menselijke grondstof: over leven op de bodem van de Europese arbeidsmarkt (EPO). Hij is docent filosofie en ethiek aan hogeschool Odisee (Brussel) en docent sociologie aan AP Hogeschool (Antwerpen). Hij schreef columns voor Apache en publiceert ongeregeld opiniestukken en gastbijdragen bij uiteenlopende media.

Word lid

Word jij lid van Apache? Lees direct verder en steun onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Nu al vanaf 6,25 euro per maand.


Ja, ik word lid