Geert Wilders, dat lossen we zo op

6

Nederland staat in rep en roer. Niet omdat de zetelende regeringspartijen bij de gemeenteraadsverkiezingen een dreun vanjewelste hebben gekregen, wel omdat Geert Wilders nodig even zijn diepste gedachten moest ventileren. Het doet denken aan de hoogdagen van het VB in Vlaanderen en de discussie wat je aanmoet met zo’n maatschappijvervuilend racistisch discours.

wilders“Wij zeggen wat u denkt”. Het was een van die talloze slogans die het Vlaams Blok, later het Vlaams Belang mee groot hebben gemaakt. Dat is precies wat Geert Wilders woensdagavond ook deed: zeggen wat zijn achterban denkt. Zijn achterban wil ‘minder Marokkanen’ in Nederland. Net zoals nogal wat Duitsers (en andere Europeanen) in de jaren ’30 minder Joden wilden. Al mag die logische vergelijking volgens sommigen vooral niet gemaakt worden.

Dat mocht ook niet toen het Vlaams Blok zich jarenlang bezondigde aan ordinair racisme en het aanzetten tot haat. Het discours van die partij kon bijgevolg ongestraft een maatschappij vervuilen, het integratieproces verzieken en mensen tegen elkaar opzetten. Daar dragen we tot op de dag van vandaag de gevolgen van, maar we mochten er vooral niet over spreken, laat staan schrijven. Want, zo wilde de redenering, de partij werd er enkel groter door.

Dat gebeurde ook verkiezing na verkiezing. En hoe groter de partij werd, hoe meer werd verteld dat er toch beter niet teveel negatief over moest geschreven worden. Het Vlaams Blok kreeg van Peter Vandermeersch, huidig hoofdredacteur van het Nederlandse NRC, maar toen nog hoofdredacteur van De Standaard, nota bene een dag na de veroordeling voor racisme officieel de status van ‘partij zoals alle anderen’. Dat was de Vlaamse strategie tien jaar terug: maak er een normale partij van. Normaliseer en banaliseer racisme.

Proces

Gelukkig stond niet iedereen die aanpak voor. Het Centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding trok, samen met de Liga voor Mensenrechten naar de rechter. Die veroordeelde het Vlaams Blok voor racisme. Het gros van de politieke partijen reageerde niet, of negatief op de veroordeling. Idem voor de media. Steeds met dezelfde logica: het VB zou er alleen maar groter door worden.

Zo geschiedde ook. Eventjes nog. Na de veroordeling voor racisme boekte het VB haar spectaculairste maar voorlopig ook laatste verkiezingsoverwinning: bijna een kwart van de Vlamingen stemde op een partij die net veroordeeld werd voor racisme. Ook toen mocht geen vergelijking gemaakt worden met de jaren ’30. Die heette niet alleen grotesk, maar vooral ook contraproductief te zijn.

Na de veroordeling voor racisme boekte het VB haar spectaculairste maar voorlopig ook laatste verkiezingsoverwinning

Hetzelfde werd gezegd van het cordon sanitaire: de afspraak onder democratische politieke partijen om niet samen te werken met het VB. Ook dat cordon zou de racistische partij enkel groter maken. Slapend rijk. Journalistiek gold dezelfde redenering: niet teveel slecht schrijven over het VB. Geen ‘baseballjournalistiek’ bedrijven. Hun racistisch gelaat vooral niet teveel tonen. In de ogen van velen was Tom Barman, die in 2006 samen met Arno en Frederik Sioen de 01/10 concerten voor verdraagzaamheid organiseerde de man die met zijn ‘negatieve aanpak’ van het VB zowat eigenhandig hun weg naar de macht plaveide.

Pragmatisme

In essentie ging de discussie in Vlaanderen over de vraag of je het VB ‘ethisch’ moest benaderen dan wel ‘pragmatisch’. De voorstanders van het cordon sanitaire, van het proces voor racisme, de 01/10 concerten en de harde journalistieke aanpak stonden die eerste optie voor. Het gros van Vlaanderen de andere. Gek genoeg bleek die ‘ethische’ aanpak – haaks op de roep uit de media werd de partij wél veroordeeld voor racisme en bleef het cordon sanitaire overeind – uiteindelijk ook ‘pragmatisch’ succesvol.

Het politiek isolement van het VB deed de partij uit elkaar spatten. Dat kon ook niet anders: zo groot en toch geen macht. Wie blijft er tegen beter weten in stemmen op een partij die er nooit aan te pas komt? Uiteindelijk vloog het deksel van de pot en de eerste jaren komt het er niet meer op. Op 25 mei mag het VB blij zijn als ze nog een kwart van haar aanhang uit 2004 weet te overtuigen.

Hopelijk trekt Nederland lessen uit de Vlaamse geschiedenis. Pak Wilders en zijn partij aan met alle rechtsmiddelen die er bestaan. Maak van de PVV geen normale partij zoals alle anderen in de ijdele hoop dat het zo wel overwaait. Aanvaard niet dat het gif van zijn racisme verder wordt verspreid. Geef tegengas. Misschien levert dat Wilders nog een of twee verkiezingsoverwinningen op. Daarna komt onvermijdelijk de barst.

Auteur: Tom Cochez

Licentiaat criminologie. Werkte van 1997 tot 2008 voor De Morgen. Hij volgde er vooral gezondheidszorg, sociale zaken en milieu en verdiepte zich in de politieke partijen Vlaams Belang en Groen. In 2008 koos hij ervoor om opnieuw op freelance basis te werken onder meer ook voor Knack en Humo. Een jaar later stond hij mee aan de wieg van De Werktitel, het latere Apache.be. Vandaag werkt hij als redacteur en coördinator.

Word lid

Lees direct verder en steun onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Nu nog aan 6,66 euro per maand.


Ja, ik word lid