Kieslijsten

17

Ah, de kieslijsten zijn zo goed als opgesteld. De moeder van de verkiezingen mag in de keuken visjes bakken terwijl in smoke-filled rooms de democratie vakkundig de nek wordt omgewrongen. Voor de media valt er steeds wat bloed uit open ruggetjes op te tekenen. Dat lezen de mensen graag. Wat minder aan bod komt, is dat de verkiezingen in België uiteindelijk door een honderdtal mensen worden beslist: de leden van de partijbureaus. Wat u en ik – vooral u, want ik stem niet – in de pap te brokken hebben, is schone schijn. Verplichte schone schijn zelfs.

Herman LoosWas politiek de koers, dan waren verkiezingen het equivalent van de kattensprong op de meet. In die laatste lendenrukken wordt weliswaar beslist over winst en verlies, wat voor koersleken vast voldoende is, maar voor de wielerliefhebber is wat voorafgaat een stuk interessanter. Dit gezegd zijnde, beken ik dat het beste wat ik het afgelopen decennium op televisie heb gezien het bonusmateriaal van de uitmuntende reeks De Ronde is: 110 minuten in het hart van de koers, namelijk de volgwagen van Fitte Peeters.

Wie de politiek volgt, en dat heb ik gedurende de periode dat ik kiesgerechtigd inwoner van België was ten gronde gedaan, kan zich onmogelijk tevreden stellen met wat op 25 mei wordt voorgeschoteld. De verkiezingen als hoogtepunt van burgerinspraak zijn nauwelijks een vorm van inspraak te noemen. Zoals in België de kaarten liggen, is de term zelfs beledigend. Het ontbreken van een federale kieskring, de verdubbeling van de ideologische strekkingen aan weerszijden van de taalgrens, het opvolgingssysteem op de kieslijsten, de nuttige volgorde, voorakkoorden, de zoektocht naar gelijke coalities op de verschillende niveaus: wat blijft nog aan de kiezer?

Niet-verkozen partijbestuur

De grootte van onze politieke entiteiten maakt dat de burgerinspraak per definitie eerder beperkt is. Op zich is dat geen probleem, ware het niet dat politieke partijen, en meer bepaald het bestuur van die partijen, gigantisch veel macht naar zich toe trekken. Het partijbestuur heeft met democratische besluitvorming even veel te maken als Wim Vansevenant met de gele trui. Dat wordt nog het meest duidelijk wanneer dat niet-verkozen partijbestuur haar kaarten op tafel legt: bij de voorstelling van de kieslijsten. Wie voor de lol eens een sociologische studie maakt van de kandidaten op verkiesbare plaatsen, is klaar voor Iljo Keisse een baanronde in ’t Kuipke kan rijden.

Wie voor de lol eens een sociologische studie maakt van de kandidaten op verkiesbare plaatsen, is klaar voor Iljo Keisse een baanronde in ’t Kuipke kan rijden

Net zoals in de koers, zijn in verkiezingen winnaars nooit winnaars. Daarvoor is er onderweg te veel gekonkelfoesd, er zijn kwakjes uitgedeeld, beloftes uitgesproken, bankrekeningen zijn aangesterkt, waterdragers hebben plaats moeten ruimen voor kopmannen. De koers wordt gewonnen op de meet maar ze wordt verloren onderweg. Een groot verschil is echter dat men van een ezel geen koerspaard maakt, dat krijgt geen old boys‘ netwerk nog bedisseld. In de politiek had men van Axel Merckx vast een kopman gemaakt. Misschien is dat wel wat mij aan verkiezingen het meeste tegensteekt.

Auteur: Herman Loos

Herman Loos is auteur van Menselijke grondstof. Over leven op de bodem van de Europese arbeidsmarkt (Uitgeverij EPO), docent filosofie en ethiek aan hogeschool Odisee (Brussel) en docent sociologie aan AP Hogeschool (Antwerpen). Hij schreef columns voor Apache en publiceert ongeregeld opiniestukken en gastbijdragen bij uiteenlopende media.

Word lid

Lees direct verder en steun onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Nu nog aan 6,66 euro per maand.


Ja, ik word lid