De Dansaertstraat over Molenbeek

7

Het debat over Brusselse criminaliteit wordt niet enkel bijzonder emotioneel gevoerd, het wordt vooral door een heel particulier clubje mensen gevoerd. Net zoals wanneer het gaat over de scholenproblematiek -oei, geen plaats voor witte kindjes in Borgerhout!- gaat het nu quasi uitsluitend over hoe sommige Vlaamse Brusselaars zich bij de stad voelen. In opiniestukken, maar ook in reportages.

De Brusselse Dansaertstraat (Foto asw909)

De Brusselse Dansaertstraat (Foto asw909)

Vandaag laat De Standaard twee Molenbekenaren aan het woord over hun leven in Molenbeek. Het zijn twee blanke Vlamingen. Ze hebben best interessante meningen en ze werden netjes genoteerd. Niets op aan te merken. Maandag bracht De Morgen een reportage over Molenbeek. Even gedegen vakwerk. In de reportage lazen we quotes van Arno, David, Gertjan, Sacha, Goedele en Johan. Die laatste is de woordvoerder van de lokale politiezone. La Flandre profonde in hartje Brussel. Ja, er is een zinnetje van ene Achmed  (14 jaar): “Je moet wel oppassen. Na een bepaald uur zijn er meer mensen met slechte bedoelingen op straat.”

Dansaert

Over naar de opiniestukken. Toegegeven, we hebben ze de voorbije dagen niet allemaal gelezen. Het waren er dan ook héél veel. In het gros ervan werden vooral veel open deuren ingetrapt en onderlinge ruzietjes uitgevochten. Links en rechts werd er een punt gemaakt, maar wat ook hier opviel: ze werden nagenoeg allemaal geschreven door een wel heel particulier gezelschap van Vlaamse Brusselaars. Mochten we ons niet zo tegen stereotypering verzetten, we zouden ze Dansaert-Vlamigen kunnen noemen.

Zijn er dan geen andere? Exact een jaar geleden pakte De Morgen nog uit met ‘Brieven uit Brussel’ waarin jonge Brusselaars schreven over hun stad. Waar zijn die jongeren plots gebleven? Het was in de krant met een vergrootglas zoeken naar andere dan de obligate meningen van de vaste rist Brusselse inwijkelingen. Blijkbaar liever een opiniestuk van iemand die nog maar vier maanden in Brussel woont en alweer weg wil uit het ‘monster Brussel’ dat bevolkt wordt door ‘nachtroofdieren’. Links en rechts werden woorden neergepend en uitgesproken die, mochten ze door Bart De Wever in Antwerpen worden gebruikt, door dezelfde mensen te vuur en te zwaard bestreden zouden worden.

Exact een jaar geleden pakte De Morgen nog uit met ‘Brieven uit Brussel’ waarin jonge Brusselaars schreven over hun stad. Waar zijn die jongeren plots gebleven?

Maar goed, we hebben hier al vaker geschreven dat kranten als De Morgen en De Standaard schrijven voor de blanke middenklasser van middelbare leeftijd. Toen de Antwerpse scholenproblematiek eind april vorig jaar opnieuw aan de orde was, kopte De Standaard ‘Geen plek voor ‘witte’ kinderen’. Een dag eerder zette De Morgen zeven blanke kindergezichtjes op pagina een onder de kop ‘deze kinderen hebben nog geen school’. Die artikels gingen over Borgerhout waar het overgrote deel van de kinderen (die geen school vonden) gekleurd is.

Poetsvrouw

Die keuze van kranten om voor de blanke middenklasser van middelbare leeftijd te schrijven, weerspiegelt zich trouwens op tal van manieren. Soms lijkt het onschuldig, maar vaak is het stereotyperend. Een paar maanden geleden bracht De Standaard een stukje over poetsvrouwen. Op pagina een stond een promobox. Het opschrift was iets als  ‘waarom we zoveel last hebben van onze poetsvrouw’. Die ‘we’ maakt alles duidelijk: De Standaard wordt gemaakt voor mensen die een poetsvrouw hebben., niet voor poetsvrouwen. Het stuk binnenin werd ook helemaal vanuit die premisse geschreven.

We mogen aannemen dat zoiets niet met slechte bedoelingen gebeurt. Het is gewoon zo dat kranten schrijven voor ‘hun’ lezers en dat journalisten terugvallen op ‘hun’ bronnenkader. Als het over onderwijs in Borgerhout gaat, dan zijn dat de ouders van de witte kindjes. Gaat het over poetsvrouwen, dan zijn dat mensen met een poetsvrouw. En als het over Molenbeek gaat, dan zijn dat de vlotte stedelijke jongens en meisjes die elkaar kennen vanuit het dorpje in de stad dat de wijde omgeving van de Dansaertstraat in Brussel nu eenmaal is.

De vertaling daarvan in de krant  – maar bijvoorbeeld ook in een programma als Reyers Laat – levert in het beste geval aardige bedenkingen en voorstellen op, maar geeft vooral ook een heel particuliere en bijgevolg verwrongen kijk op de realiteit. Een gevaarlijke en impliciet cliché-bevestigende kijk ook, waarin ‘wij’ diegenen zijn die last hebben van de criminaliteit, het vuilnis en de kots op straat. ‘Zij’ zijn dan diegenen die er verantwoordelijk voor zijn.

Auteur: Tom Cochez

Licentiaat criminologie. Werkte van 1997 tot 2008 voor De Morgen. Hij volgde er vooral gezondheidszorg, sociale zaken en milieu en verdiepte zich in de politieke partijen Vlaams Belang en Groen. In 2008 koos hij ervoor om opnieuw op freelance basis te werken onder meer ook voor Knack en Humo. Een jaar later stond hij mee aan de wieg van De Werktitel, het latere Apache.be. Vandaag werkt hij als redacteur en coördinator.

Word lid

Word jij lid van Apache? Lees direct verder en steun onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Nu al vanaf 6,25 euro per maand.


Ja, ik word lid