Een hete winter in Sicilië

0

In Sicilië kwamen sinds half januari 2012 meer dan een half miljoen manifestanten op straat. Havens en spoorwegen zijn versperd, autostrades geblokkeerd door misnoegde vrachtwagenchauffeurs, de rekken van nagenoeg elke supermarkt zijn leeg en tankstations hebben geen druppel benzine meer. In de hoop nog brandstof te kunnen bemachtigen slapen mensen op straat. Zo ver het oog reikt zit het verkeer vast, zelfs wie niet mee staakt, geraakt vaak niet op het werk.

Sicililë wordt zwaar geraakt door de economische maatregelen van premier Mario Monti (Foto: FriendsofEurope)

Sicililë wordt zwaar geraakt door de economische maatregelen van premier Mario Monti (Foto: FriendsofEurope)

De brandstofprijzen klommen op korte tijd naar een historisch hoogtepunt door torenhoge taxaties, een stijging van 50 eurocent zorgde ervoor dat de Siciliaan momenteel zo’n 1,72 euro per liter betaalt, een onmogelijke uitgave voor het merendeel van de arme bevolking. Samen met de draconische maatregelen die Mario Monti, de kersverse eerste minister van Italië, doorvoert, was dat de druppel die de emmer deed overlopen voor een groot deel van de bevolking.

Wurggreep

Die maatregelen bestaan onder andere uit dereguleringen van beschermde sectoren. Taxidiensten, apothekers en advocaten vrezen een vermindering van hun welvaart door de opkomende privatisering en de toename van het aantal vrijgegeven vergunningen.

Sicilië staat garant voor 50 procent van de olieraffinaderijen in Italië, maar de lokale brandstofprijzen liggen hoger dan die op het vasteland. De situatie is zo nefast dat de transportkosten de verkoopprijzen overstijgen. Het vervoer van een product dat in de winkel voor 1 euro wordt verkocht, heeft gemakkelijk een prijskaartje van 1,20 euro: een wurggreep voor het hele eiland. Vissers zitten zonder werk, omdat het niet langer rendabel is de zee op te gaan. Ze verliezen meer geld aan brandstofkosten dan ze uit het water kunnen opvissen. Daarbij komen ook de striktere Europese reguleringen en de liberale marktontwikkelingen. Het leven ligt nagenoeg stil.

Sicilië heeft het grootste aantal winkelketens in heel Italië, waardoor de lokale economie ontwricht is. Kleinhandelaars gaan failliet en boeren krijgen hun waren niet verkocht. De jongere generaties trekken weg, bijvoorbeeld naar het buitenland en de fabrieken in het noorden van het land, waar ook de oorspronkelijke Siciliaanse industrie haar heil heeft gezocht.

Ten opzichte van de economische boom van de jaren 60 is Sicilië volledig verpauperd. De werkloosheid bedraagt ongeveer 40 procent bij jongeren onder de 30 jaar en daarboven zo’n 24 procent. Dat is een werkloosheidsgraad van 28,42 procent over de gehele actieve bevolking. Volgens velen is dat het gevolg van de immigratie uit de Arabische wereld, de verouderde actieve bevolking en de liberalisering van een voormalig communistische landbouwregio, wat voor spanningen zorgt.

The Sicilian Dream

De instroom van vluchtelingen vanuit de Arabische wereld zorgt ervoor dat de werkende bevolking niet langer kan concurreren met de lage lonen van de inwijkelingen. Immigranten werken vaak voor een hongerloon van minder dan 1 euro per uur. In Lampedusa, een eilandje dat als één van de belangrijkste poorten van Europa wordt beschouwd, stroomden de voorbije maanden zo’n 40.000 vluchtelingen toe. Ondertussen krijgen ze steun van ngo’s en de VN, maar de 6.000 plaatselijke inwoners zien de vluchtelingen liever verdwijnen.

Op hun beurt dromen veel Sicilianen ervan naar het economisch aantrekkelijke Malta te trekken, in de hoop op werk en een beter leven. Het rijkste deel van de bevolking slaagt daarin, maar het merendeel wordt geweigerd.

De Maltese economie is afhankelijk van het Siciliaans goederentransport. Sommige transportdiensten wisten op voorhand dat de stakingen zouden plaatsvinden en namen de nodige maatregelen, maar niet alle bedrijven waren ervan op de hoogte. Door de versperringen in Pozzallo, een zuidelijk gelegen haven, werd de gebruikelijke boottocht van 90 minuten er één van 2 dagen naar Civitavecchia, ten noorden van Rome. De staking had dus ook gevolgen voor de omliggende economieën.

De berichtgeving van de Italiaanse media over het hele gebeuren is opvallend. Terwijl Maltese kranten er al over rapporteerden, werd het in Italië nog nationaal verzwegen

De berichtgeving van de Italiaanse media over het hele gebeuren is opvallend. Terwijl Maltese kranten er al over rapporteerden, werd het in Italië nog nationaal verzwegen. De verslaggeving, waarin de kwestie vrijwel volledig werd geminimaliseerd, kwam pas na enkele dagen op gang. Ondertussen broeide er iets in heel Italië. De staking verspreidde zich over de andere regio’s en er kwamen sympathisanten toegestroomd vanuit Calabrië.

Opstand en schaduweconomie

Op 16 januari staakte AIAS (Associazione Imprese Autotrasportatori Sicilia), een verbond van transportbedrijven, gesteund door de beweging Forza d’urto en de Movimento dei Forconi (MF), een coalitie van boeren.

Een staking legt  Sicilië lam

Sinds 16 januari legt een staking van AIAS (Associazione Imprese Autotrasportatori Sicilia), een verbond van transportbedrijven, gesteund door de beweging Forza d'urto en de Movimento dei Forconi (MF), een coalitie van boeren Sicilië plat.

De staking die in de eerste plaats Sicilië en bij uitbreiding de rest van het land platlegde, zou tot 20 januari duren, maar officieus is ze nog steeds aan de gang. “De staking in Sicilië is momenteel opgeheven, maar het protest gaat door”, zegt Mariano Ferro, de leider van MF. “We trekken nu naar Rome.” Hij vermeldt ook het protest tegen de alomtegenwoordige invloed van de maffia. De demonstranten eisen onder andere een verlaging van de brandstof- en energieprijzen.

Het uitzichtloze werkloosheidspercentage, de kritiek op de aanpak van de crisis van de overheid, het bezetten van openbare plaatsen – al deze zaken doen sterk denken aan de indignados- en occupy-bewegingen. Demonstranten maken zelf de vergelijking met de Siciliaanse Vespers, een geslaagde volksopstand anno 1282. De anti-Italiaanse gevoelens van een deel van de bevolking spelen daarbij mee.

De Italiaanse economie kan men namelijk opdelen in noord en zuid. Het noorden staat bekend om haar grote toeristische steden, mode-ontwerpers en multinationals, terwijl het zuiden voornamelijk overleeft van landbouw en kleine zelfstandige ondernemingen. De maatregelen die het politiek beleid sinds 1990 heeft doorgevoerd zijn ten voordele van het liberale noorden, waardoor de kloof tussen de landbouwsamenleving en de industrie-in-ontwikkeling groeide. Naast de reguliere economie bestaat er ook een omvangrijke schaduweconomie. Daardoor leven er onafhankelijkheidsgevoelens bij Siciliaanse inwoners.

Sicilië heeft een geschiedenis van protest, die zich vandaag herhaalt. Zelfs in Rome staakten de taxidiensten. Welke invloed dat op lokale en nationale politiek heeft, is af te wachten, maar dat er iets broeit is duidelijk.

StampMedia

Dit artikel is het gevolg van een samenwerking tussen Apache en StampMedia.

Auteur: Nick Lodewyckx

De biografie van deze auteur is niet beschikbaar.

Auteur: Willem De Rycker

De biografie van deze auteur is niet beschikbaar.

Auteur: Tom Van Alphen

De biografie van deze auteur is niet beschikbaar.

Word lid

Lees direct verder en steun onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Nu nog aan 6,66 euro per maand.


Ja, ik word lid