Klein duimpje

27

Soms voelen we ons als Klein Duimpje in het land van de reuzen. Wij, dat is het zeskoppige oprichtersteam van De Werktitel en de reuzen zijn de grote mediagroepen met hun commerciële geweld. Letterlijk aan het hoekje van onze keukentafel maken we met veel enthousiasme en met zeer beperkte middelen iets totaal nieuws: de eerste groepsblog van professionele journalisten in Vlaanderen. In geen tijd is De Werktitel uitgegroeid tot een begrip en tot een geloofwaardige aanzet voor de oprichting van een professionele internetkrant, een nieuwe en de eerste écht onafhankelijke nieuwssite in het Vlaamse medialandschap.

Kluitjesvoetbal

Gelukkig voor ons zijn de reuzen log, traag en een beetje bijziend. In hun onstuitbare honger naar meer lezers en meer kijkers hollen ze zichzelf voorbij. Er gaat geen week voorbij of de reuzen vinden weer een ander fait divers dat ze gezamenlijk bombarderen tot Groot Nieuws. Alle middelen worden dan ingezet om zoveel mogelijk pagina’s en zendminuten te vullen over dat onderwerp, bij voorkeur met veel emotionele getuigenissen en sensationele (nep)onthullingen. Voor dat fenomeen, een combinatie van steekvlamjournalistiek en kluitjesvoetbal, moet een slimme meneer eens een naam bedenken.

We wagen de sprong en beginnen binnen enkele weken met de stapsgewijze professionalisering van deze nieuwssite, eventueel met een verlengstuk in de vorm van drukwerk

Hoe meer de klassieke media die toer opgaan, hoe meer kansen er liggen voor ons. De ploeg van De Werktitel gelooft dat de redding van de journalistiek alleen het werk kan zijn van de journalisten zelf. Met moderne internetmiddelen gaan we terug naar de corebusiness van het journalistieke metier. De belangrijkste taak van journalisten is nog altijd: proberen de waarheid te vinden – en dus niet om zoveel mogelijk kranten te verkopen of zoveel mogelijk kijkers te halen. Terug naar de basis betekent dat we de marktlogica weer ondergeschikt willen maken aan journalistieke criteria. Wij gaan voor slow journalism. We maken nieuws dat de reguliere media links laten liggen, omdat ze dit soort berichtgeving niet meer willen, kunnen, durven of mogen maken.

Mond-tot-mondreclame

Zijn we dromers of naïeve idealisten? Ik dacht het niet. Ondertussen hebben we, met de hulp van een aangroeiende schare medewerkers, meer dan 130 volstrekt originele en exclusieve verhalen gepubliceerd, grotendeels over onderwerpen die de reuzen hebben laten liggen omdat ze zogenaamd ‘niet interessant’ waren. Onze lezers denken daar nochtans anders over, want zij hebben in groten getale de weg gevonden naar onze website. Wekelijks registreren we nu 20.000 pageviews en vijfduizend unieke bezoekers en hun aantal groeit nog elke week aan. De groep Facebookvrienden van De Werktitel klimt gestadig naar de drieduizend. Dat alles zonder enige vorm van marketing, louter op basis van mond-tot-mondreclame.

Toen we met ons journalistiek laboratorium begonnen, hadden we eerlijk gezegd geen idee hoe dit  experiment zou verlopen. Maar de afgelopen vier maanden heeft De Werktitel zijn bestaansrecht bewezen. Spraakmakende artikels en primeurs van onze nieuwssite werden tientallen keren opgepikt door de reguliere media, al dan niet met bronvermelding. Een van onze artikels werd zelfs integraal overgenomen door een Duitse krant. In zijn kerstessay in De Standaard over de problemen van de media noemde Geert Buelens De Werktitel “een van de weinige lichtpunten van het mediajaar 2009”, een compliment dat we nederig aanvaarden.

Op kruissnelheid

We denken dat er behoefte is aan kritische, gezagsonvriendelijke journalistiek. We denken dat er een groeiende vraag is naar onderzoeksjournalistiek, geloofwaardige mediakritiek en eigen nieuwsgaring, dat wil zeggen berichten die niet afkomstig zijn van persagentschappen of buitenlandse kranten. We denken dat er in het overaanbod aan pulp en infotainment nood is aan gespecialiseerde journalistieke expertise. We denken dat een goed nieuwsmedium opnieuw een kenniscentrum moet worden, een rol die de traditionele media helaas hebben opgegeven, waarbij informatie niet fragmentarisch wordt gegeven maar in een betekenisvolle context wordt geplaatst. We denken voorts dat de internettechnologie fantastische en nog onvermoede journalistieke mogelijkheden biedt die door een kleine en flexibele nieuwssite zoals de onze maximaal kunnen worden geëxploiteerd. We denken ook dat we zoveel mogelijk moeten samenwerken met gelijkgezinde media. De samenwerking met rekto:verso is daarvan een voorbeeld en er zijn nog andere redactionele synergieën in de maak.

De Werktitel werd met veel goodwill en belangstelling ontvangen, zowel bij het lezerspubliek als bij collega-journalisten. Onze nieuwssite heeft verrassend snel naambekendheid gekregen en geniet nu al de reputatie van een betrouwbare nieuwsbron. De verwachtingen zijn hoog en we doen ons best om die verwachtingen zo goed mogelijk waar te maken. Kennelijk is er nood aan een dergelijk initiatief, dat merken we aan de vele reacties die we binnenkrijgen. In het mediadebat, dat nu volop op kruissnelheid zit, gaan steeds meer gezaghebbende stemmen op die pleiten voor de oprichting van een alternatief voor de overgecommercialiseerde klassieke media.

Het moment is bijgevolg gunstig om een tandje bij te steken. We wagen de sprong en beginnen binnen enkele weken met de stapsgewijze professionalisering van deze nieuwssite, eventueel met een verlengstuk in de vorm van drukwerk. Alle journalisten, fotografen, tekenaars, webmasters en eindredacteurs hebben tot nog toe gratis gewerkt. Onze artikels worden ook gratis aangeboden aan het lezerspubliek. Sommigen hebben ons daarom voor gek verklaard. Maar we denken dat we dit moesten doen, al was het maar om een signaal van hoop en inspiratie te geven, en om duidelijk te maken dat het mogelijk is om zelfs als kleine speler toch kwalitatief nieuws te maken. We beseffen natuurlijk ook dat het op deze manier niet eeuwig kan blijven duren.

Interne zaken

Daarom heeft het oprichtersteam een businessmodel uitgetekend dat van ons experiment een economisch leefbare onderneming moet maken. Voor de financiering van dit project hebben we een stoutmoedig en geheel nieuw model voor ogen, gesteund op vier pijlers. Allereerst willen we via crowdfunding een beroep doen op de lezers die vinden dat dit initiatief moet blijven bestaan. Daarnaast willen we op een creatieve manier eigen inkomsten genereren. Voorts hebben we een subsidieaanvraag ingediend bij de Vlaamse Gemeenschap. Ten slotte doen we een beroep op externe financiers uit de privésector. Omdat we transparant willen werken, starten we vanaf vandaag met ‘Interne zaken‘, een aparte weblog waarop u het verloop van dit proces in detail kunt volgen. Die weblog is ook een instrument om de lezers actief te betrekken bij de discussie over de professionalisering van de nieuwssite.

Het is natuurlijk ook mogelijk dat we grandioos op onze bek gaan. In dat geval hebben we ten minste geprobeerd en zullen we waardig sneuvelen, rechtop en met onze botten aan.

Een nieuw onafhankelijk journalistiek product lanceren op de Vlaamse markt is een spannend en zelfs gevaarlijk avontuur. Wij geloven dat het kan. Het zal niet gemakkelijk zijn, maar ook niet onmogelijk. Zoals bekend heeft Klein Duimpje uiteindelijk de zevenmijlslaarzen van de reus gepikt. Als we genoeg steun vinden, kan het sprookje realiteit worden.

Georges Timmerman, hoofdredacteur

Auteur: Georges Timmerman

Georges Timmerman werkte vijftien jaar als freelancer voor onder meer Knack, Trends, VRT-radio, Belgian Business Magazine en Markant. Van 1992 tot 2009 was hij redacteur bij De Morgen. Hij verzorgde de economische, politieke en algemene berichtgeving. Georges is gespecialiseerd in onderzoeksjournalistiek, fraude- en corruptiezaken, georganiseerde misdaad en inlichtingendiensten. Hij was bij De Morgen voorzitter van de redactieraad en leidde de personeelsdelegatie tijdens het collectief ontslag 2009.

Word lid

Word jij lid van Apache? Lees direct verder en steun onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Nu al vanaf 6,25 euro per maand.


Ja, ik word lid