‘Nieuwssites niets meer dan een verzameling losse artikels’

‘De afwezigheid van vervolgverhalen is een bewijs voor de vluchtigheid van onlinenieuwsberichtgeving’, besluit Kristof Vanderhoeven in zijn scriptie voor de Antwerpse Lessius Hogeschool. ‘Nieuwssites zijn niets meer dan een verzameling van op zichzelf staande artikels’, is het harde verdict.

Door Bram Souffreau

“Door hun omgang met nieuws maken krantenwebsites het cliché van de vluchtige, weinig diepgravende berichtgeving op het internet zélf waar”, zegt Vanderhoeven. “In mijn onderzoek naar de onlineartikels van De Standaard Online, De Morgen, Gazet van Antwerpen en HLN.be stelde ik vast dat in minder dan één op tien gevallen (8,5%) plaats is voor een vervolgverhaal. Erg weinig artikels op de onderzochte websites bouwen dus voort op eerdere berichtgeving. Het gros van de nieuwssites snijdt een specifiek onderwerp slechts één keer aan.”

Vanderhoeven vindt dit een gemiste kans. “De internetsites halen niet het onderste uit de kan”, zegt hij. “Vooral in combinatie met de directheid, is coherentie toch de grote troef van het medium internet.” Volgens Vanderhoeven kunnen vervolgverhalen en een minder chaotische lay-out een nieuwssite als een coherent geheel laten overkomen. In tegenstelling tot dat ideaal, heeft hij nu de indruk dat een nieuwssite bovenal een verzameling losse items is.

Er was eens…

“Ook de vermelding van het tijdstip van de gebeurtenis en van de berichtgeving erover, is opvallend afwezig in onlinenieuwsberichten”, gaat Vanderhoeven verder. In zijn analyse van 1.945 artikels uit de periode december 2008-januari 2009 zag hij opvallend weinig aandacht voor de tijdsaanduiding. “Bij Gazet van Antwerpen en De Standaard Online werd toen niet aangegeven op welk tijdstip het artikel online verscheen. Intussen is dat euvel bij de Antwerpse nieuwssite verholpen. Bij De Standaard Online staat het publicatie-uur enkel bij de telexberichten”, legt hij uit.

“Daarnaast vermeldden de vier onderzochte Vlaamse digitale kranten in hun inleiding niet duidelijk wanneer een gebeurtenis plaatsvond. Voor Gazet van Antwerpen en HLN.be was dat in 66% van de berichten het geval. Bij De Morgen werd in 64% van de artikels de ‘wanneervraag’ niet beantwoord. De Standaard Online scoort het minst slecht met 53%.”

“Als lezer kan je soms onmogelijk weten of je nu oud nieuws aan het lezen bent of niet”, besluit Vanderhoeven. Hij beveelt daarom een consequente vermelding van het tijdstip van de publicatie én van het tijdstip van het event aan.

Kristof Vanderhoeven:
‘Als lezer kan je soms onmogelijk weten of je nu oud nieuws aan het lezen bent of niet’

‘Permanente deadline’

In zijn onderzoek ging Vanderhoeven ook dieper op de deadline in. Een webpublicatie heeft een zogenaamde ‘permanente deadline’. “De deadline voor onlinejournalisten is altijd ‘nu’. Televisiejournaals worden op vaste tijdstippen uitgezonden en kranten verschijnen een keer per dag, maar bij nieuwssites is er helemaal geen sprake van een afsluitingsuur”, aldus Vanderhoeven.

Toch zorgt die ‘permanente deadline’ niet voor een permanente stroom aan nieuws. ‘s Nachts is logischerwijs een dalmoment, maar de piek van publicaties blijkt tussen 18 en 21 uur te liggen. Een vreemde vaststelling, want nieuwswebsites krijgen toch vooral tijdens de kantooruren bezoekers over de vloer.

De sportcultuur

Ook wordt niet elk onderwerp even snel online geplaatst. Vanderhoeven noteert vier onderwerpen waarover sneller bericht wordt: sport, politiek, economie en justitie. “In de categorie sport verschijnt 79% van de artikels binnen de 24 uur na de gebeurtenis. Voor cultuur is dat slechts in de helft van de items het geval.” Gemiddeld wordt 71% van de content op Vlaamse websites binnen de dag online geplaatst.

De titel van de scriptie van Kristof Vanderhoeven luidt ‘De directheid van het online nieuws: inhoudsanalyse van vier Vlaamse en twee Spaanse digitale kranten’. U kunt de scriptie hieronder raadplegen: