Journalisten met een scherpe pen en een weerbarstig karakter schrijven over wat er echt toe doet. Nieuws, analyse, opinie en satire. Kritisch en ongebonden. Omdat het nodig is.

‘Klimaatverandering bron van conflicten’

‘De klimaatverandering leidt tot conflicten en oorlogen’, stelt de Duitse socioloog Harald Welzer. ‘De mens tracht zich eerst aan een gewijzigde situatie aan te passen, maar hij sluit andere opties niet uit. Ook geweld niet.’ Welzer vreest daarom dat de klimaatverandering voor sommige mensen zo ingrijpend zal zijn dat ze hun toevlucht zullen zoeken in oorlog.

Door Bram Souffreau

“De voorbije eeuw werden oorlogen gevoerd vanuit een ideologische invalshoek. Het ging over ideëen, wereldbeelden en politieke systemen. Maar deze eeuw zullen vooral conflicten ontstaan over de toegang tot essentiële grondstoffen als water of vruchtbaar land. Eigenlijk krijgen we de conflictredenen terug die de meeste oorlogen in de geschiedenis hebben bepaald”, weet Welzer.

Jamie Shea luistert aandachtig naar Harald Welzer (foto: Jurgen Willocx)

Jamie Shea luistert aandachtig naar Harald Welzer. (Foto: Jurgen Willocx)

De Duitse socioloog en auteur van het boek De Klimaatoorlogen voorspelde die grimmige toekomst tijdens een Mo-lezing in het Zuiderpershuis aan de hand van onze bloedige geschiedenis. Het drama van het Paaseiland is in zijn ogen een typevoorbeeld van hoe een veranderend milieu leidt tot oorlogen en uiteindelijk uitroeiing. De Vikingen zijn een ander voorbeeld, zegt hij.

Desolaat vulkaaneiland

“De maatschappij op het Paaseiland was duurzaam. Ze bestond ruim 800 jaar, groeide gestaag en ontwikkelde zich. De samenleving bestond uit een twaalftal clans, was gestructureerd en had grote aandacht voor cultuur. De enorme beelden op het eiland zijn daar nog steeds de stille getuigen van”, vertelt Welzer.

“Maar die beelden vertellen ons ook iets over hoe het eiland er toen uitzag. Vandaag is het een desolaat vulkaaneiland, maar ooit was het een bosrijk gebied. De bomen werden gekapt om huizen te bouwen, om plaats te maken voor landbouwgronden en om de enorme beelden te transporteren. Maar de bewoners bleven maar bomen omhakken. En dat is net hun grote fout geweest. Ze misten het kantelpunt, het ogenblik waarop je niet meer terug kunt keren.”

“De bomen verdwenen en erosie tastte de landbouwopbrengsten aan. Nieuwe bossen kwamen er niet. Door het nijpend tekort aan hout konden geen kano’s of huizen gebouwd worden. De kolossale beelden, een belangrijk onderdeel van hun cultuur, konden niet opgericht worden. Uiteindelijk belandde de beschaving van het Paaseiland in een neerwaartse spiraal. De hiërarchie werd simpeler. Slechts twee clans schoten over en zij voerden continu oorlog met elkaar. De ontwikkeling valt op zo’n ogenblik stil. Kenschetsend is de belangrijkste innovatie in de laatste jaren van hun beschaving: de speer. Alle aandacht ging naar geweld, maar winnaars waren er uiteindelijk niet.”

Mislukte staat

Welzer destilleert twee belangrijke punten uit het Paaseilandvoorbeeld. “Iedereen werkte er hard en stond niet stil bij het kantelmoment. Bovendien ging de verandering zeer geleidelijk, waardoor niemand wist wat ooit fout ging gaan. Ze werden gewoon aan het minder bosrijke gebied. Een tweede punt is de intensivering van de handelingen die net tot destructie leiden. In plaats van de gronden rust te gunnen of minder bomen om te hakken, werd de landbouw geïntensifieerd om dezelfde opbrengsten te bereiken en werd een groter deel van de overblijvende bossen neergehaald. Dat versterkte alleen maar de neergang.”

Harald Welzer:
‘Klimaatveranderingen liggen vaak aan de grondslag van migratiestromen. Waar de vluchtelingen terechtkomen, dreigen conflicten’

Het gebrek aan hout, landbouwgewassen en voedsel en het niet meer kunnen beleven van hun eigen cultuur (de standbeelden) vormden op het Paaseiland de voedingsbodem voor conflicten en uiteindelijk een oorlog. Geschiedschrijvers schatten de bevolking op het toppunt op vijftienduizend, terwijl er bij het eerste Europees contact slechts tweeduizend meer over waren. “Ze wisten niet dat ze een mislukte staat waren en hebben zichzelf in de vernieling gereden”, besluit Welzer.

Impact vandaag

Maar zulke drama’s gebeuren ook vandaag. Volgens Welzer passen heel wat Afrikaanse conflicten, waaronder Darfoer, perfect in dit plaatje. “Landbouwgrond is uitgeput, overheden zijn afwezig en verschillende bevolkingsgroepen azen op hetzelfde stukje land: de perfecte cocktail voor een gewapend conflict”, zegt Welzer. “En je kunt de redenen van de conflicten, zoals verwoestijning, overstromingen of mislukte oogsten, altijd in direct verband leggen met klimaatverandering.”

Welzer ziet ook een indirecte impact van klimaatverandering op conflicten. “Migratie wordt een steeds grotere uitdaging”, zegt Welzer. “De klimaatveranderingen liggen vaak aan de grondslag van migratiestromen. Waar de vluchtelingen terecht komen, dreigen conflicten. Dat kan binnenin een bepaald land zijn, langs landsgrenzen of in de toevluchtslanden.”

Een andere conflicthaard zijn de klassieke milieuproblemen. “De klimaatverandering maakt voedselschaarste en watertekorten extremer. Ironisch genoeg zijn het vooral de arme landen die weinig CO2 uitstoten die het belangrijkste slachtoffer worden. Dat wordt door hen ook als argument tegen klimaatakkoorden gebruikt”, zegt Welzer.

“En dan zorgen de veranderingen ook voor nieuwe situaties die vandaag nog niet wettelijk geregeld zijn”, stipt Welzer de derde groep conflicthaarden aan. “Het gaat dan om bijvoorbeeld nieuwe scheepvaartroutes door het smelten van de ijskappen of nieuwe ontdekkingen van mineralen, grondstoffen of fossiele brandstoffen op plaatsen waarvan het niet duidelijk is van wie ze nu eigenlijk zijn. Rond de Noordpool zijn vandaag al een aantal conflictdossiers waarin Canada, de Verenigde Staten, Noorwegen en Rusland een rol spelen.”

“Klimaatverandering zorgt duidelijk voor meer conflictstof”, besluit Welzer. Maar hij is geen zwartkijker: “Dat wil evenwel niet zeggen dat er ook meer conflicten zullen zijn.”

Enkele quotes uit de lezingen van Jamie Shea en Harald Welzer.

Groene businessmodellen

Het maandblad Mo had op de Mo-lezing ook de Brit Jamie Shea uitgenodigd. De voormalige woordvoerder van de NAVO en de directeur beleidsplanning van het kabinet van de secretaris-generaal van de NAVO, Anders Fogh Rasmussen, keek via een militair-strategische bril naar de klimaatverandering. Interessante toevoegingen aan de kijk van Welzer waren zijn drie geopolitieke implicaties en de drie vlakken waarop de NAVO een rol kan spelen.

Shea kon zich helemaal terugvinden in de theorie van Welzer. Hij borduurde daarop voort door concreet naar de toekomst te kijken. Volgens Shea zal de wereld zich beetje bij beetje moeten afkeren van de klassieke fossiele brandstoffen zoals olie, steenkool of aardgas. “We moeten op zoek naar nieuwe, groene businessmodellen. Ook de olie-exporterende landen zullen dat moeten doen. Paradoxaal genoeg denk ik dat de financiële en politieke problemen waarmee die landen, zoals Rusland, Saudi-Arabië of Venezuela, in de toekomst geconfronteerd zullen worden een katalysator kunnen zijn voor een democratiseringsproces.”

De NAVO-strateeg voorspelt ook een opleving van de nucleaire energie. “Maar dat verplicht ons om er eveneens voor te zorgen dat risicolanden zoals Iran of Noord-Korea nucleaire energie kunnen opwekken zonder dat ze een kernmacht worden.” Shea ziet voorts een steeds groter wordende kloof tussen de arme en rijke landen. “En dat zal gepaard gaan met voedseltekorten en waterschaarste. Daarenboven vinden heel wat arme landen dat ze de prijs betalen voor de opwarming van de aarde, die vooral door het Westen wordt veroorzaakt.”

Jamie Shea (foto: Jurgen Willocx)

Jamie Shea (foto: Jurgen Willocx)

Rol voor het leger

“Eerst en vooral moeten de advocaten aan het werk gezet worden”, noemt Shea de belangrijkste prioriteit. Alle twistpunten die de klimaatverandering met zich mee brengt, moeten worden opgelost. En zo zijn er heel wat”, zegt Shea. “Wat met landen die kopje onder gaan? Blijven die bestaan of verdwijnen ze? Kunnen de Malediven zodra ze verdwijnen aanspraak maken op de grondstoffen die op hun grondgebied, intussen onder water, worden gevonden? En wat met hun bevolking? Ook de wetgeving inzake territoriale wateren zal moeten worden herzien, net als het opstellen van duidelijke regels voor het beheer van rivieren die door verschillende landen lopen.”

Shea vindt ook dat het leger zich anders moet uitrusten. “Natuurrampen zullen steeds vaker ‘het strijdtoneel’ vormen”, denkt Shea. “Katrina was een eerste voorbeeld. Het Amerikaanse leger werd grootschalig ingezet. Maar ook met de tsunami in Azië of, onlangs nog, met de aardbeving in Haïti zagen we een grote rol weggelegd voor het leger. Bij dergelijke operaties hebben we evenwel geen nood aan tanks en machinegeweren, maar aan goed uitgeruste genietroepen, aan performante helikopters en snelle boten met een platte bodem. Die zijn er vandaag onvoldoende. Dat heeft natuurlijk zijn implicaties voor de steeds kleiner wordende defensiebudgetten. Moeten we wel nog investeren in een Eurofighter?”

Een laatste rol die Shea voor de NAVO ziet, is die van humanitaire hulpverlener. “Soldaten moeten nauwer gaan samenwerken met niet-gouvernementele organisaties, met de Wereldbank en het Internationaal Muntfonds en andere burgerinstellingen.” Een controversieel standpunt in de humanitaire wereld. Maar volgens Shea bezit de NAVO een aantal interessante troeven inzake IT, kennisbeheer of planning die dergelijke organisaties zeker kunnen interesseren. “En onderschat ook niet het diplomatieke platform dat de NAVO is”, besluit hij.

Mo magazine heeft een online Mo Paper (.pdf) gepubliceerd waarin de volledige lezing van Jamie Shea is opgenomen en een tekst van Harald Welzer.

Tags: , , , , , , , , ,

Mijn morele steun heeft dit project al. Hoe kan ik ook financieel bijdragen?

40 Reacties

  1. “De klimaatveranderingen liggen vaak aan de grondslag van migratiestromen.” Ik veronderstel dat hier effectief bewijs voor is?

  2. Het Pentagon is hier al jaren mee bezig:

    “Climate change over the next 20 years could result in a global catastrophe costing millions of lives in wars and natural disasters..

    A secret report, suppressed by US defence chiefs and obtained by The Observer, warns that major European cities will be sunk beneath rising seas as Britain is plunged into a ‘Siberian’ climate by 2020. Nuclear conflict, mega-droughts, famine and widespread rioting will erupt across the world. ”

    http://www.guardian.co.uk/environment/2004/feb/22/usnews.theobserver

    http://en.wikipedia.org/wiki/Joint_Vision_2020

    Ook nog deze:

    http://www.greenpeace.org/raw/content/international/press/reports/an-abrupt-climate-change-scena.pdf

    Bovenstaande link dus:

    http://www.gbn.com/consulting/article_details.php?id=53

  3. Samenvatting: het “bewijs” bestaat uit ongesubstantieerde toekomstvoorspellingen, waarvan akte.

  4. Beste Steven,

    Eigenlijk zou er moeten staan ‘liggen vaker’. Daar hebt u een punt. Bovendien hebben Shea en Welzer het vooral over (tijdelijke of permanente) migratiestromen binnen een land of naar naburige landen. De migratie naar het Westen vormt slechts een heel kleine fractie van de migratiestromingen. Welzer noemt ze de ‘elite’ omdat ze het geld hebben om tot hier te geraken. Maar de meeste bewegingen doen zich in eigen land voor (vooral naar de stad).

    Shea en Welzer gaven recente voorbeelden zoals Darfoer, Bangladesh of New Orleans na de doorgang van Katrina. De klimaatmigranten van deze drama’s bleven dus meestal in eigen land (1 miljoen na Katrina) of trokken naar de grensregio’s. Andere cases vindt u in deze samenvatting: http://ciesin.columbia.edu/binaries/web/global/news/2009/climmigr-rpt-june09.pdf (PDF). Mexico en Centraal-Amerika is ook een voorbeeld waar verandering van omgeving (door klimaat, uitputting van gronden, orkanen etc) mensen uiteindelijk verplicht om elders hun geluk te beproeven.

    In 1990 gaf het Intergovernmental Panel on Climate Change aan dat het aantal vluchtelingen vanwege klimaatverandering in 2050 200 miljoen kon bedragen. Intussen gaan de schattingen voor 2050 van 25 miljoen tot 1 miljard.

    Het International Organization for Migration (waar België ook lid van is) ziet relaties tussen migratie, klimaatverandering en de aftakeling van het milieu in bepaalde gebieden. Ook andere factoren, zoals veiligheid, handel, economische ontwikkeling, etc, spelen uiteraard een rol. Ze hebben er een uitgebreid hoofdstuk over op hun website: http://www.iom.int/jahia/Jahia/pid/2068

  5. Beste Steven,

    Natuurlijk bestaat er bewijs voor dat klimaatsverranderingen leiden tot migratiestromen.

    Er zijn genoeg voorbeelden vanuit de geschiedenis: van de Völkerwanderung (de invasies van de barbaren in West-Europa op het einde van het romeinse rijk) tot indianen in Noord-Amerika. Hier speelden (natuurlijke) klimaatsveranderingen een grote rol. Lees bv. eens het boek ‘ondergang’ van Jared Diamond. Ook moderne voorbeelden bv. bij desertificatie in Afrika zijn gekend. Eigelijk kun je dit inzien met een beetje logisch nadenken. Of wat denk je dat mensen zullen doen als landbouwgrond afneemt door verdroging en als oogsten mislukken…

    Of betwijfel je de klimaatsverandering die nu, door ons toedoen, plaatsvind? Dan raad ik je aan om eens wat artikels uit peer-reviewed journals zoals nature en science te lezen.

    Vriendelijke groeten

  6. Ha, logisch nadenken, daar ben ik goed in! De vraag die meteen in mij opkomt is: in hoeverre hebben deze migratiestromen te maken met door de mens uitgestootte CO2?

    Bovendien, de exodus ten gevolge van Katrina klimaatmigratie noemen is, jawel, demagogie.

  7. Welzers exposé over het Paaseiland komt rechtstreeks uit het boek ‘Ondergang’ (Collapse) van Jared Diamond. (zie o.a. http://www.humo.be/tws/boeken-reviews/2601/jared-diamond-ondergang.html )
    Ben momenteel in zijn ‘Paarden, zwaarden en ziektekiemen’ bezig.
    Ongelooflijk leerrijk, zou eigenlijk verplichte lectuur moeten zijn voor elke aardbewoner.

  8. Ik onderschrijf de uiteenzetting over het Paaseiland. Er zijn trouwens veel oudere gevallen van collapse bekend. Tulaylat al-Ghassul bijvoorbeeld verviel omstreeks 3000 vChr. Wat mij helemaal ontgaat is het verband tussen klimaatverandering en het Paaseiland.

  9. Misschien ook nog eens de rapportenvan de Club van Rome herlezen?

  10. De club van Rome, dat is toch die wetenschappelijke organisatie, niet?

  11. u beroept zich toch ook op wetenschap? en over rapport Pentagon bent u muisstil.

    Maar eigenlijk:

    “Bovendien, de exodus ten gevolge van Katrina klimaatmigratie noemen is, jawel, demagogie.”

    u snapt er weinig van.

  12. Uiteraard beroep ik mij op wetenschap. Wat staat er dan aan wetenschappelijk informatie in het “rapport Pentagon”?

    Ik snap evenmin waar ik volgens u weinig van snap.

  13. hebt u dat rapport dan al gelezen? als u dat op dertien minuten hebt gelezen dan kan u best gaan solliciteren bij de Mensa-groep

  14. Waarom zou ik dat rapport in hemelsnaam lezen? Als er relevante wetenschappelijk informatie in zou staan zou dit rapport mij bekend zijn. Ik kan mij uiteraard vergissen, ik reken er danook op dat indien er relevante wetenschappelijke informatie instaat u mij hierover inlicht.

  15. das meer dan wetenschapplijk, een rapport beoordelen zonder het gelezen te hebben.

  16. Btw,

    “Als er relevante wetenschappelijk informatie in zou staan zou dit rapport mij bekend zijn. ”

    Dus u beweert met deze in dat u alle wetenschappelijke stellingen kent, ik ga u in uw geloof laten dat u God of een Einstein bent.

  17. Als u deze bent, dan wil ik wel eens praten met u:

    • Communicatie tussen Vlamingen, Brusselaars en Walen bevorderen
    • Mistoestanden klein en groot in kaart brengen
    • Opvolging van politieke actie mogelijk maken

    http://lvb.net/item/4394

    Mar misschien best in uw eigen water blijven varen?

    http://devijvers.vox.com/ (als u deze bent natuurlijk)

  18. U bent onredelijk. Waarom zou ik in mijn commentaren wetenschappelijk moeten zijn? Wetenschap is onderzoek voeren over de realiteit, de commentaarsectie van de Werktitel valt niet onder dit soort onderzoek.

    Ik ben vertrouwd met alle wetenschappelijk rapporten over klimaatverandering en voor zover mij bekend heeft het Pentagon nog nooit zo’n rapport gepubliceerd. Opnieuw, ik kan mij vergissen en diengevallend reken ik erop dat u mij hierop zal wijzen.

  19. Steven,

    1; u gaat voorbij aan vragen

    2. http://www.guardian.co.uk/environment/2004/feb/22/usnews.theobserver

    3. als u vind dat u in uw commentaren niet wetenschappelijk zouden moeten zijn dan houd u best ook uw mond over dat rapport pentagon niet wetenschappelijk is.

    Misschien beter nog eens bovenstaande lezen, das waar u ook op reageerde.

  20. Steben, mocht je een voetballer zijn, je hebt ondertussen al drie keer in je eigen doel geschopt

  21. Ik neem uw aantijgingen uiteraard niet ernstig. Wetenschap heeft niets te maken met wie wat leest of wie welke commentaar schrijft. U verkoopt dus onzin, en ik ga niet verder meewerken aan uw pogingen tot karaktermoord. Niet omdat ik daar iets op tegen heb – verre van, ik hou van discussies met intellectuelen zoals uzelf – maar omdat het nergens toe kan leiden, noch voor u, noch voor mij, noch voor iemand anders.

    Wetenschap gaat over observaties die pertinent waar zijn. “God bestaat” is dus waar indien er observaties bestaan die pertinent waar zijn. Noch u noch mezelf dragen hieraan bij door heen en weer te schrijven. Indien u van mening bent dat deze of gene rapport wetenschappelijk van aard is dan ben ik blij van u, dat is dan bovendien zeer postmodernistisch van u.

  22. Nou ja, met mensen die geen rapporten lezen maar toch weten dat ze op wetenschappelijke irrevelante wijze zijn gebaseerd, das gelijk discussiëren met met nen VTM kijker of HLN nieuwslezer, geen één keer bent u hier op argumenten ingegaan, alleen uw eigen geloof promoten, het ga u goed.

  23. U geeft niet op. Kan u tonen waar deze argumenten waar ik “geen één keer” op ben ingegaan vermeld werden? Trouwens, argumenten om wat aan te tonen? U bent hoogst onduidelijk in uw uitlatingen.

  24. Om het kort samen te vatten, De werktitel publiceert een artikel over:

    ‘Klimaatverandering bron van conflicten’

    Ik ken een rapport van het Pentagon daarover dat jaren gelezen is gelekt in The Observer/Guardian en dan komt u even schrijven dat die niet wetenschappelijk onderbouwd zijn zonder dat u die gelezen hebt. Wie heeft zichzelf nu in de voet geschoten en belachelijk gemaakt hier?

  25. Maar uiteraard is dat rapport niet wetenschappelijk onderbouwd. Het enige dat dit rapport doet is voorspellen dat er conflicten zullen ontstaan door het stijgen van de zeespiegel en andere catastrofes. Wat er in dat rapport staat doet er niet toe. Mijn vraag is simpel: waar is het bewijs voor gelijk welke stellingen in dat rapport? Als er bewijs is, prachtig! Maar er bestaat natuurlijk geen bewijs voor. Trouwens, als dat bewijs het wel is dan levert u het toch gewoon.

    U begint vervolgens de fulmineren over mijn leesgedrag en te fantaseren over hoe ik een vuurwapen hanteer. Fijn voor u, maar ik begrijp ondertussen helemaal niet meer waar u het over heeft.

  26. Zie Haïti oa

  27. “te fantaseren over hoe ik een vuurwapen hanteer. “,

    schiet uzelf in de voet is spreekwoordelijk, begin te denken dat u even veel van wetenschap weet als spreekwoordelijkeheden, en dan doet u zichzelf voor als een intellectueel

  28. Ik ben helemaal geen intellectueel. Zoals Deleuze zei over zichzelf: ik heb geen reserves. Het is ondertussen meer dan duidelijk dat u enorme aanstoot neemt aan mijn bijdragen.

  29. Tja, gezien uw bijdragen de mist ingaan :-)

  30. ga het laten voor nu, ga uw bijdragen morgen nog eens samenvatten

  31. We gingen juist vragen of er koffie moest zijn.

  32. beste Steven, u regaeert niet op het artikel, enkel op mijn reacties met rapport Pentagon, geen argumenten, u hebt u ondertussen al meerdere malen tegengesproken, reageer eerst eens op het artikel aub, het zegt niet meer of minder dan dat Penagonrapport, ik gaf een aanvulling, U reageert nergens op, behalve op wat ik mededeeelde, het ga u ok Steven, qua uzelf belachelijk maken op een forum, u hebt alles overtroffen, nog veel succes met ITC

  33. om te weten dat klimaatveranderingen – van welke aard ook – migraties kunnen veroorzaken en migraties tot oorlogen kunnen leiden, heb ik niet echt wetenschap nodig, alleen inzicht in de menselijke drang naar zelfbehoud: als je land verzuipt of verhongert, heb je – als doorsnee burger die het zelf niet kan verhelpen – maar twee mogelijke opties: mee verzuipen/verhongeren of gaan lopen. en als dat gaan lopen massaal gebeurt, verstoort dat een andere samenleving, die ook tekorten gaan vertonen. en dat kan de eerste stap naar een oorlog zijn. duidelijk?

  34. De klimaatverandering wordt vandaag inderdaad op dezelfde (en vaak dubieuze) manier als ‘ideale vijand’ gemarket als indertijd de sovjetunie en daarna de islam. Vertrouwd terrein dus voor Shea en de NATO. Alleen zijn de industrieën, bevolkingsgroepen en sociale klassen wiens belangen de NAVO dient, net diegenen die de meeste verantwoordelijkheid voor de negatieve gevolgen van de klimaatverandering dragen. Het is dus bijzonder wrang om Shea te horen beweren dat de waterdragers van zij die ons ecosysteem vernietigen ten behoeve van hun eigen belangen, nu plots een rol zouden moeten gaan spelen om dat ecosysteem te vrijwaren. De vos verliest zijn haren, maar niet zijn streken: ten tijde van de Balkanoorlogen publiceerde een Britse krant een cartoon van Shea met een tekstballon waarin stond te lezen: “I don’t know about you, but these days, I can’t believe a word I say”. Voor meer over de marketing van bedreigingen als politieke strategie beveel ik iedereen trouwens de BBC-reeks “The power of nightmares” aan.

  35. Mag ik de habitués van LVB, Vrij Van Zegel en dergelijke meer overigens vragen om, als ze dan toch per se ook hier willen meepraten, een minimum aan retorische zindelijkheid te hanteren? Niet enkel voor de moderatoren en de goedmenende bezoekers, maar ook om uzelf gezichtsverlies te besparen. Dat iemand “enorme aanstoot neemt aan (uw) bijdragen” is namelijk geen criterium voor de validiteit ervan, maar eerder een aanwijzing voor het tegendeel.

  36. De karaktermoord lijkt voltooid edoch niet geslaagd. Laat ons onthouden dat het fameuze Pentagon rapport geen wetenschappelijke basis heeft, hetgeen de karaktermoord eventueel moet maskeren. U wijst erop dat ik niet in ga op argumenten, ik vraag u: welke argumenten bedoelt u? Het is niet moeilijk om uit te maken of iets wetenschappelijk is gestoeld is of niet, edoch u stelt dat zoiets onmogelijk kan uitgemaakt worden. Fair enough, ik ben niet geïnteresseerd om andere mensen waarden of normen op leggen. Evenmin interesseert het mij of ik mezelf al dan niet belachelijk maak op een forum in andermans ogen. Merk echter wel op dat deze karaktermoord erom draait – zoals altijd – om mijn waarden en normen te ridiculiseren. Veel success daarmee, echter u blijft me lege handen achter. Het fameuze rapport blijft even onwetenschappelijk en men heeft heus wel door wat er hier aan de hand is: u wil uw eigen mening opdringen aan anderen, ik meen te weten dat de engelse taal daar een woord voor heeft. Gegroet.

  37. Het nederlandse woord ‘huilebalk’ dekt anders ook prima de lading. Dit debat gaat niet over “normen en waarden” – die overigens te allen tijde geridiculiseerd mogen worden in een vrije samenleving – , noch is hier sprake van het opdringen van meningen. Opnieuw: wie het oneens is met de artikels op De Werktitel, hoeft ze niet te lezen. Maar wie kritiek wil leveren op de inhoud van die artikels, dient deze kritiek met valide argumenten te onderbouwen. Als je éérst roept dat iets niet deugt, maar verzuimt die mening te staven, zal die kritiek op zijn beurt bekritiseerd worden, zoals het in een degelijk debat past. Als u op die kritiek reageert door op hoge poten te blazen dat “uw normen en waarden” niet “geridiculiseerd” mogen worden, en u eerlijke kritiek op uw standpunt interpreteert als het “opdringen” van een “mening”, kan u hier volgens mij zeer weinig komen doen. Maar à la, ik ben al blij dat u geen zaag over “op de man spelen” spant.

    En om mijn eigen preek gestand te doen, – eindelijk – mijn inhoudelijke bijdrage aan het debat: inspelen op de angst voor een “worst case scenario” is een klassieke tactiek om sensibilisering / draagvlak voor een agenda te creëren (zie opnieuw ‘The power of nightmares’). Ze wordt ook in de klimaatdiscussies gretig gebruikt (zie Al Gore). Het is dus gepast om de informatie hierover zéér kritisch te bekijken. Kritisch bekijken betekent echter niet categoriek afwijzen, of je kop in het zand steken, of blind zijn voor evidenties. Als we zien in welke mate de (ongelijke) verdeling van de beschikbare hoeveelheid land, drinkwater en bodemschatten, in combinatie met onze demografische evolutie, nu al voor conflicten zorgt, is het volgens mij aannemelijk dat een klimaatverandering die deze beschikbaarheid vermindert, bij een ongewijzigde demografische trend een stijging van het aantal conflicten tot gevolg zal hebben. Ook zonder ’smoking gun’ kan je deze hypothese aannemen, omdat ze steunt op een logische deductie (een soort omgekeerd Ockhams scheermes: het meest logische gevolg van een oorzaak is ook het meest waarschijnlijke). Zo zie ik het tenminste.

  38. http://www.econ.kuleuven.be/public/N05024/documenten/Article%202008%20%27miliieuvluchtelingen%27%20%5BNeuteleers%5D.pdf

    probeer dat Pentagon-rapport toch eens te lezen, daar in staat wat in bovenstaande pdf staat en in het artikel bovenaan.

  39. Ik heb nergens gezegd dat mijn waarden en normen niet mogen bekritiseerd worden, wat zou er zo speciaal aan zijn?

    De test die moet uitgevoerd worden om te bepalen of het Pentagon rapport al dan niet wetenschappelijk is is heel eenvoudig: zou een klimaatwetenschapper het rapport gebruiken als referentie in een wetenschappelijke paper? Het antwoord daarop kan alleen maar neen zijn. Kijk wat er aan de gang is met de IPCC rapporten, er gaat tegenwoordig geen week voorbij of er sneuvelt wel een paragraaf door toedoen van het gebruik van niet-wetenschappelijke bronnen a la WWF en Oxfam. Een klimaatwetenschapper zal eveneens nooit een publicatie van het faculteit economie en bedrijfswetenschappen van de KUL gebruiken als referentie.

    Ik wil best geloven dat deze of gene redenering aannemelijk is maar daar gaat het niet over. Wetenschap neemt aannemelijke redeneringen – deze worden hypotheses genoemd – en onderzoeken deze met de bedoeling objectieve en deterministische observaties te doen. Voor sommige redeneringen is het niet mogelijk om wetenschappelijk onderzoek uit te voeren aangezien ze niet deterministisch kunnen benaderd worden. Niet-deterministische vaststellingen behoren tot het domein van de ideologieën en dus tot het domein van de politiek.

    Indien u hiermee of een gedeelte hiervan niet kan akkoord gaan wordt de essentie van onze onenigheid meteen duidelijk.

  40. Ik versta er niks van. Steven vraagt om aan te tonendat migratiestromen vaak met klimaat te maken hebben. Krijg je die voorbeelden van enkele lezers, en dan moet moeten we plots weer aantonen dat klimaatveranderingen met CO2 te maken kunnen hebben. Lichtjes onzin natuurlijk, want het verband tussen ons gedrag en de klimaatopwarming wordt nog enkel ontkend door enkele pseudowetenschappers. Zelfs de gebuisde en dus maar weerman geworden kandidatuurstudenten zijn ondertussen al bijgedraaid.

    En eigenlijk gaat het artikel daar niet over. Wel over het verband tussen milieu en (het einde van) een beschaving.