Klein duimpje
Soms voelen we ons als Klein Duimpje in het land van de reuzen. Wij, dat is het zeskoppige oprichtersteam van De Werktitel en de reuzen zijn de grote mediagroepen met hun commerciële geweld. Letterlijk aan het hoekje van onze keukentafel maken we met veel enthousiasme en met zeer beperkte middelen iets totaal nieuws: de eerste groepsblog van professionele journalisten in Vlaanderen. In geen tijd is De Werktitel uitgegroeid tot een begrip en tot een geloofwaardige aanzet voor de oprichting van een professionele internetkrant, een nieuwe en de eerste écht onafhankelijke nieuwssite in het Vlaamse medialandschap.
Kluitjesvoetbal
Gelukkig voor ons zijn de reuzen log, traag en een beetje bijziend. In hun onstuitbare honger naar meer lezers en meer kijkers hollen ze zichzelf voorbij. Er gaat geen week voorbij of de reuzen vinden weer een ander fait divers dat ze gezamenlijk bombarderen tot Groot Nieuws. Alle middelen worden dan ingezet om zoveel mogelijk pagina’s en zendminuten te vullen over dat onderwerp, bij voorkeur met veel emotionele getuigenissen en sensationele (nep)onthullingen. Voor dat fenomeen, een combinatie van steekvlamjournalistiek en kluitjesvoetbal, moet een slimme meneer eens een naam bedenken.
We wagen de sprong en beginnen binnen enkele weken met de stapsgewijze professionalisering van deze nieuwssite, eventueel met een verlengstuk in de vorm van drukwerk
Hoe meer de klassieke media die toer opgaan, hoe meer kansen er liggen voor ons. De ploeg van De Werktitel gelooft dat de redding van de journalistiek alleen het werk kan zijn van de journalisten zelf. Met moderne internetmiddelen gaan we terug naar de corebusiness van het journalistieke metier. De belangrijkste taak van journalisten is nog altijd: proberen de waarheid te vinden – en dus niet om zoveel mogelijk kranten te verkopen of zoveel mogelijk kijkers te halen. Terug naar de basis betekent dat we de marktlogica weer ondergeschikt willen maken aan journalistieke criteria. Wij gaan voor slow journalism. We maken nieuws dat de reguliere media links laten liggen, omdat ze dit soort berichtgeving niet meer willen, kunnen, durven of mogen maken.
Mond-tot-mondreclame
Zijn we dromers of naïeve idealisten? Ik dacht het niet. Ondertussen hebben we, met de hulp van een aangroeiende schare medewerkers, meer dan 130 volstrekt originele en exclusieve verhalen gepubliceerd, grotendeels over onderwerpen die de reuzen hebben laten liggen omdat ze zogenaamd ‘niet interessant’ waren. Onze lezers denken daar nochtans anders over, want zij hebben in groten getale de weg gevonden naar onze website. Wekelijks registreren we nu 20.000 pageviews en vijfduizend unieke bezoekers en hun aantal groeit nog elke week aan. De groep Facebookvrienden van De Werktitel klimt gestadig naar de drieduizend. Dat alles zonder enige vorm van marketing, louter op basis van mond-tot-mondreclame.
Toen we met ons journalistiek laboratorium begonnen, hadden we eerlijk gezegd geen idee hoe dit experiment zou verlopen. Maar de afgelopen vier maanden heeft De Werktitel zijn bestaansrecht bewezen. Spraakmakende artikels en primeurs van onze nieuwssite werden tientallen keren opgepikt door de reguliere media, al dan niet met bronvermelding. Een van onze artikels werd zelfs integraal overgenomen door een Duitse krant. In zijn kerstessay in De Standaard over de problemen van de media noemde Geert Buelens De Werktitel “een van de weinige lichtpunten van het mediajaar 2009″, een compliment dat we nederig aanvaarden.
Op kruissnelheid
We denken dat er behoefte is aan kritische, gezagsonvriendelijke journalistiek. We denken dat er een groeiende vraag is naar onderzoeksjournalistiek, geloofwaardige mediakritiek en eigen nieuwsgaring, dat wil zeggen berichten die niet afkomstig zijn van persagentschappen of buitenlandse kranten. We denken dat er in het overaanbod aan pulp en infotainment nood is aan gespecialiseerde journalistieke expertise. We denken dat een goed nieuwsmedium opnieuw een kenniscentrum moet worden, een rol die de traditionele media helaas hebben opgegeven, waarbij informatie niet fragmentarisch wordt gegeven maar in een betekenisvolle context wordt geplaatst. We denken voorts dat de internettechnologie fantastische en nog onvermoede journalistieke mogelijkheden biedt die door een kleine en flexibele nieuwssite zoals de onze maximaal kunnen worden geëxploiteerd. We denken ook dat we zoveel mogelijk moeten samenwerken met gelijkgezinde media. De samenwerking met rekto:verso is daarvan een voorbeeld en er zijn nog andere redactionele synergieën in de maak.
De Werktitel werd met veel goodwill en belangstelling ontvangen, zowel bij het lezerspubliek als bij collega-journalisten. Onze nieuwssite heeft verrassend snel naambekendheid gekregen en geniet nu al de reputatie van een betrouwbare nieuwsbron. De verwachtingen zijn hoog en we doen ons best om die verwachtingen zo goed mogelijk waar te maken. Kennelijk is er nood aan een dergelijk initiatief, dat merken we aan de vele reacties die we binnenkrijgen. In het mediadebat, dat nu volop op kruissnelheid zit, gaan steeds meer gezaghebbende stemmen op die pleiten voor de oprichting van een alternatief voor de overgecommercialiseerde klassieke media.
Het moment is bijgevolg gunstig om een tandje bij te steken. We wagen de sprong en beginnen binnen enkele weken met de stapsgewijze professionalisering van deze nieuwssite, eventueel met een verlengstuk in de vorm van drukwerk. Alle journalisten, fotografen, tekenaars, webmasters en eindredacteurs hebben tot nog toe gratis gewerkt. Onze artikels worden ook gratis aangeboden aan het lezerspubliek. Sommigen hebben ons daarom voor gek verklaard. Maar we denken dat we dit moesten doen, al was het maar om een signaal van hoop en inspiratie te geven, en om duidelijk te maken dat het mogelijk is om zelfs als kleine speler toch kwalitatief nieuws te maken. We beseffen natuurlijk ook dat het op deze manier niet eeuwig kan blijven duren.
Interne zaken
Daarom heeft het oprichtersteam een businessmodel uitgetekend dat van ons experiment een economisch leefbare onderneming moet maken. Voor de financiering van dit project hebben we een stoutmoedig en geheel nieuw model voor ogen, gesteund op vier pijlers. Allereerst willen we via crowdfunding een beroep doen op de lezers die vinden dat dit initiatief moet blijven bestaan. Daarnaast willen we op een creatieve manier eigen inkomsten genereren. Voorts hebben we een subsidieaanvraag ingediend bij de Vlaamse Gemeenschap. Ten slotte doen we een beroep op externe financiers uit de privésector. Omdat we transparant willen werken, starten we vanaf vandaag met ‘Interne zaken‘, een aparte weblog waarop u het verloop van dit proces in detail kunt volgen. Die weblog is ook een instrument om de lezers actief te betrekken bij de discussie over de professionalisering van de nieuwssite.
Het is natuurlijk ook mogelijk dat we grandioos op onze bek gaan. In dat geval hebben we ten minste geprobeerd en zullen we waardig sneuvelen, rechtop en met onze botten aan.
Een nieuw onafhankelijk journalistiek product lanceren op de Vlaamse markt is een spannend en zelfs gevaarlijk avontuur. Wij geloven dat het kan. Het zal niet gemakkelijk zijn, maar ook niet onmogelijk. Zoals bekend heeft Klein Duimpje uiteindelijk de zevenmijlslaarzen van de reus gepikt. Als we genoeg steun vinden, kan het sprookje realiteit worden.
Georges Timmerman, hoofdredacteur
Ik ben benieuwd wat jullie onder crowd funding verstaan.
Ter verduidelijking, er is crowd funding en crowd funding. In vele gevallen is ‘crowd funding’ modern nederlands voor donaties. Dit is het Greenpeace/WWF model: je geeft geld, wordt tot lid gebombardeerd maar krijgt buiten een goed gevoel of twijfels niets in ruil en zeker geen inspraak. Het andere uiterste is slicethepie.com waar fans beslissen over de kwaliteit van demo muziek alvorens te doneren. Muzikanten moeten dan proberen de opmerkingen van de fans te verwerken, eventueel door terug in de studio te kruipen. De werktitel is naar mijn gevoel conservatief ingesteld wat journalistieke bezigheden betreft, ik verwacht danook geen inspraak van betekenis. Dat is mijn buikgevoel, ik kan er helemaal naast zitten.
@ Steven: jouw reactie is precies het soort reactie dat we willen aantrekken met ‘Interne zaken‘, de blog over de bezigheden van De Werktitel waarmee we de lezer niet alleen inzicht maar ook inspraak willen bieden. Voel je vrij om een voorstel te formuleren voor een journalistieke manier van doorgedreven crowd funding.
> Voel je vrij om een voorstel te formuleren voor een journalistieke manier van doorgedreven crowd funding.
Dat zal ik zeker doen, bedankt voor de tip en verstrekken van motivatie!
Ons beider grote voorbeeld, wijlen onderzoeksjournalist Walter De Bock, noemde de mediareuzen mannen van “de fluitketeltjesjounalistiek”.
Snel aan de kook, maar ook net zo snel weer ijskoud en onbeduidend.
Laten we het vooral voor hem doen.
I am ready, nonkel Georges!
Succes ermee!
Eventueel in de vorm van drukwerk. Jiepiejajeeeeeeeeeeeeeeeeeeee!
Ik vind dit echt geweldig. Dit moest er uit voortvloeien op een dag.
Voila, mijn reactie op de mooie plannen van de Werktitel. Mijn antwoord is te lang om hier de publiceren, dus volg deze link: http://bit.ly/ciWFtN
Ik ben benieuwd naar jullie reacties.
@ Steven: inderdaad een hele boterham, maar vooral een interessante. Merci daarvoor!
Verschillende ideeën die je oppert, zijn de afgelopen maanden al ter sprake gekomen op onze vergaderingen. De vraag is nu welke de meest realistische zijn om uit te voeren…
Ik zet de link naar je tekst alvast ook onder het eerste artikel op ‘Interne zaken’, waar de eigenlijke discussie gevoerd kan worden.
Ik draag dewerktitel een warm hart toe, dat is gekend. Ik ben benieuwd naar wat volgt. En voor Georges en zijn team : ‘impossible n’est pas francais’ of vrij vertaald “op onze bek gaan is geen nederlands”. Overigens hoop ik dat jullie de Vlaamse gezagdragers en politici geen moment met rust laten als het over subsidies voor de media gaat die nog altijd hoofdzakelijk naar de “oude krokodillen”gaan. Het is onverantwoord en onaanvaardbaar dat belastinggeld gaat naar mediabedrijven die grote winsten maken , waardevolle en onafhankelijke journalisten wegzuiveren {omdat ze te duur zouden zijn wat natuurlijk niet het geval is voor de vazallen die in de plaats komen…?) en met dat geld rooftochten maken in de buurlanden om hun ego’s te voeden en diverse economische sectoren hebben recent tot hun schade en schande moeten ondervinden wat daarvan komt. Het is overigens onaanvaardbaar dat miljoenen euro’s belastinggeld gaan naar imitiatieven zoals ecodrukpersen, ondertiteling van programma’s voor de derde leeftijd en een jeugdjournaal {?] op commerciele tvzenders of zelfs de krant in de school. Is het niet de taak van moderne winstgevende bedrijven in het algemeen die duurzaamheid nastreven,dat ze , behalve mensen aan het werk houden in plaats van ze te ontslaan, hun maatschappelijke verantwoordelijkheid opnemen en zelf het geld ophoesten voor een gezondere omgeving , en voor de persbedrijven in het bijzonder voor een betere en kritischer geinformeerde samenleving ? De tijden dat de eigenaar/CEO doet met zijn “boite” wat hij wil zijn hopelijk voorgoed voorbij. Zoals wij niet langer aanvaarden dat [Chinese) bedrijven schadelijk spul in hun producten draaien om hun (westerse) klanten meer poen te laten pakken of de (Chinese) pers de informatieverstrekking censureert en/of manipuleert maar wel triviale noninformatie tolereert en zelfs propageert , al hebben onze media wat dat laatste betreft niemand nog lessen te geven.
Ik zie er naar uit en hoop dat het initiatief suksesvol wordt. Het pulpnieuws en de regimejournalistiek geserveerd door DS, DM, HLN, VRT enz. wordt onuitstaanbaar.
Bij het woord crowdfunding moest ik onmiddellijk aan de Nederlandse fotograaf Rob Hornstra denken. Samen met collega Arnold Van Bruggen werkt hij sinds begin 2009 met succes aan het ‘Sochi Project’. Een fotoproject rond de Olympische spelen van 2014 in het Russische plaatsje Sochi.
Naar eigen zeggen op hun site: http://www.thesochiproject.org/home/
‘-The Sochi Project is een uniek, diepgravend en daarom kostbaar project. Een project van zo’n grote schaal kan door Nederlandse kranten en tijdschriften niet worden gemaakt en bekostigd. Wij vinden het belangrijk dat er onafhankelijke, documentaire journalistiek blijft bestaan. Daarom doen wij het zelf. U kunt zelf een steentje bijdragen.-’
Het gaat mij hier niet om het desbetreffende project, al is het op zich wel interessant. Enkel als voorbeeld van een soortgelijk businessmodel dat succesvol is gebleken tot nog toe en misschien nog tot inspiratie kan dienen of werktips kan opleveren.
Meer info alsook de contactgegevens van beide heren kan je op hun site vinden.
nog eens: http://www.thesochiproject.org/home/
En nog meer info op Mediakritiek.be: http://www.mediakritiek.be/index.php?page=7&detail=559
Misschien kan het nog tips opleveren. Succes alleszins …
Kijk eens naar wat de mensen achter Linux Weekly News (lwn.net) doen en hoe. Het is een elektronische nichepublicatie (vrije en open source software), maar het is absoluut journalistieke topkwaliteit. En ze overleven er goed op.
Ze verkopen abonnementen voor de toegang tot de twee recentste weken aan artikels. Wel, de meeste. Sommige recente artikels bieden ze vrij aan, en alles van ouder dan twee weken. En abonnees kunnen ook vrije links doorgeven naar afgeschermde artikels.
Ze bieden ook groepsabonnementen aan. Zo betaalt Canonical bijvoorbeeld, het bedrijf achter Ubuntu Linux, een groepsabonnement voor alle verdienstelijke leden van de Ubuntu-gemeenschap, en HP een voor zijn geïnteresseerde werknemers.
De ontwikkelings- en beheerskosten voor het draaien van lwn.net zijn beperkt, dankzij de technische kennis die ze zelf in huis hebben.
Jullie grote probleem is jullie geografisch én qua bevolkingsaandeel zeer beperkte markt. De minderheid die zich aan degelijk nieuws interesseert is heel klein. Mogelijk kan je aan politieke partijen en journalisten abonnementen verkopen, en aan het kleine clubje mensen die graag goed geïnformeerd zijn.
Ook aan het buitenland (Nederland!) eigen werk over Vlaanderen, België en Brussel doorverkopen.
Online advertenties zijn ook een relatief makkelijke bron van een klein beetje inkomsten, maar rijk ga je er niet van worden.
Gust Verwerft was jullie weer lichtjaren voor. Die laat surfers al voor zijn online stukken betalen sinds voor De Standaard met hun e-abonnementen of dagkaarten afkwam. Ik denk zelfs dat Jos Ghysen de eerste betalende lezer van Verwerft was, toen nog via een centengleuf in de zijkant van zijn Commodore 64. Er pasten enkel tiencentiemstukken in.
http://flattr.com
Jullie publiek zal volgens mij groeien naarmate jullie minder over jezelf en meer over de rest van de kosmos schrijven.
@ BartH: Bedankt voor je inzicht. Het verklaart meteen waarom de dag waarop dit edito verscheen één van de absolute topdagen was voor De Werktitel qua bezoekersaantallen.
Alvast veel succes gewenst met jullie initiatief ‘De Werktitel’. Ik heb het pas sedert kort (gisteren!) ontdekt. Mogelijk is het de verademing, en het lichtpunt van hoop (inzake kwaliteitsvolle en onafhankelijke journalistiek) waar ik al een tijdje naar zoek. Hopelijk zullen jullie blijken te voldoen aan de verwachtingen van mij (en allicht vele anderen), en vinden jullie methodes om levensvatbaar te blijven en een zo groot mogelijk publiek te bereiken.
Het subsidiëren van deze titel zou een verplichting moeten zijn en niet alleen voor de Vlaamse gemeenschap.Wij betalen heel veel geld voor de politieke partijen – een percent daarvan zou naar
initiatieven moeten gaan om de politiek zijn meerwaarde ( terug) te geven : de veruiterlijking van wat de kiezer denkt en wil.Zonder een onafhankelijke pers is politiek business voor de bestuurders.
waarom geen wetgevend initiatief?
@T.F.VdM: dus de veelgehoorde kritiek van “zelfnieuws” door de huidige media van Bart H. pareer je door met hoge bezoekersaantallen te schermen? Ik mag hopen dat dit een wel zeer perfide sarcastische persiflage is op de mediamarketeers van ander media…
@Francis dit is dan ook geen nieuws, maar een dialoog die De Werktitel wil opstarten met zijn lezers. Of zo heb ik het toch geinterpreteerd.In die gedachte is het interessant om te horen dat er blijkbaar een grote interesse van de lezers is voor de toekomst van DW.
Maar het succes ervan wordt blijkbaar wel afgemeten adhv bezoekersaantallen door T.F.vdM. Waar ligt dan het verschil met kijk- en oplagecijfers van andere media die hun succes hiermee willen bewijzen? Ik wil hier niet de cynicus uithangen, maar ‘we geven wat het volk wilt’ als verantwoording is hier niet echt veraf niet? En ik wil ook niet elitair doen, want uiteindelijk is het de vraag of je het volk iets anders moet geven dan wat het wil.
En daar draait dit initiatief natuurlijk om, waarvoor hulde natuurlijk. En net omdat dit zo’n lovenswaardig initiatief is, had ik graag een iets inhoudelijker argument van T.F.vdM gezien…
‘t Was maar een kwinkslag, Francis, ik zou me er niet te druk in maken
Je kan er van op aan dat we onze eigenwaarde op andere plaatsen zoeken dan louter bij hoeveel bezoekers hier over de vloer komen, maar het blijft toch belangrijk om niet te verglijden naar “broccoli-journalistiek” waarbij de journalist denkt te mogen beslissen Wat Belangrijk Is Voor Het Volk, ook al wil niemand het lezen of horen. Bezoekersaantallen zijn dus belangrijk, hoe je ‘t ook draait of keert, maar je hebt gelijk: het is een moeilijke evenwichtsoefening.
“Succes ermee” zou impliceren dat er iets begint terwijl DW al een dikke proficiat verdient voor zijn huidige volharding. Toch succes ermee.
Ik zie dit wel zitten. Als jullie de media kunnen wakker schudden – en wakker houden – dan heb ik hier wel iets voor over. Zefs al kan de rest gratis meegenieten.
Ik kan een 6 maanden abonnement op de morgen nemen omdat ik dan 10 films van de gebroeders Coen gratis krijg – en dan stop ik weer … en wacht af… op het volgende marketing gebeuren. Want hun nieuws, dat lees ik online ook wel.
Wat ik wil is : “Geen Nieuws” : Ik wil reporters !
Niemand gelooft oren en ogen: als eerste punt in het journaal een kwartier lang het overlijden van Nonkel Bob. Wanneer zal de VRT-nieuwsdienst eens entertainment van goede kwaliteit brengen?