De Dender kent geen taalgrens
De Dender raakte maandag 21 december vervuild met zinkchloride. De chemische fabriek La Floridienne Chimie uit Aat loosde per ongeluk tussen 1.000 en 1.500 kilogram restafval in de Dender. De mengeling bevatte zo’n 300 à 600 kg zinkchloride. De communicatie tussen Vlaanderen en Wallonië liep mank. ‘Een rivier houd je niet tegen aan de regiogrenzen’, weet Filip De Bodt van de actiegroep ‘t Uilekot. Hij plaatst in een opiniestuk een aantal kanttekeningen.
Door Filip De Bodt, vzw ‘t Uilekot
Zinkchloride is niet niks: het verbrandt letterlijk alle leven in de rivier over een aantal kilometer. Maar het lost ook snel op en dus is de kans groot dat in het Vlaamse deel van de Dender niet veel meer te zien was van de lozing. Hoeft dat te betekenen dat de ene regio de andere niet moet verwittigen bij dit soort van ongevallen? Natuurlijk niet, dit is een ernstig incident en als goede buren verwacht je minstens een efficiënte uitwisseling van informatie.
Toch wil ’t Uilekot een aantal kanttekeningen plaatsen bij het incident.
De dichtgevroren Dender aan de sluis in Idegem. (Foto: Bram Souffreau)
Communicatiefout
Langs beide kanten van de taalgrens bestaat nauwelijks interesse om goede overlegorganen op poten te zetten
Een meerderheid van de Vlaamse politici heeft steeds aangedrongen op een verdere regionalisering van alle bevoegdheden. Deze ‘communicatiefout’ is daar nu één van de gevolgen van. Bovendien bestaat langs beide kanten van de taalgrens nauwelijks interesse om goede overlegorganen op poten te zetten. Toen de bekkencomités werden opgericht, van wie zuivering van de waterlopen een bevoegdheid is, stelden we via het Denderaktiekomitee voor om daar minstens delegaties van over de taalgrens in op te nemen. Maar dat vond de Vlaamse overheid niet nodig.
Alle schuld voor het falen van het overlegmodel op de kap van de Walen schuiven, is daarom wat goedkoop. Vlaanderen oogst wat het gezaaid heeft. ‘t Uilekot is overigens nog altijd vragende partij om de beheers- en toezichtsorganen van grensoverschrijdende waterbekkens, zoals de Dender, gemengd samen te stellen.
Onderbemand
Jammer genoeg gebeurt dit soort ongevallen dagelijks. Ook in Vlaanderen. En ook zeer vaak binnen de waterzuiveringsstations van Aquafin. De lijst lozingen en incidentele vervuilingen is ontiegelijk lang. We stellen uit onze jarenlange praktijkervaring vast dat de controle van de waterlopen te wensen over laat. Ook het wettelijk arsenaal om vervuiling te bestrijden is onvoldoende. De controlediensten zijn onderbemand en de monitoring kan veel beter.
Een vraag die ons ook bezighoudt: waarom worden opvangbekkens niet verplicht, zodat de vervuiling beperkt kan worden?
Risicovolle bedrijven opgelijst
Een aantal bedrijven heeft een vrij kwalijke reputatie. Het is bijvoorbeeld niet de eerste keer dat La Floridienne Chimie in Aat op een dergelijke manier in het nieuws komt. Waarom geen verscherpt toezicht op zulke firma’s? Moet de overheid niet aandringen op een modernisering van het bedrijf? Hebben de milieudiensten überhaupt een overzicht van deze risicovolle bedrijven? We vrezen van niet en vragen daarom met aandrang dat langs beide kanten van de taalgrens een inventaris wordt samengesteld met alle risicovolle bedrijven.
Filip De Bodt werkt voor vzw ‘t Uilekot uit Herzele. De vereniging volgt de werking van het vroegere Denderaktiekomitee op. De Dender is al meerdere decennia een zorgenkindje. Het Denderaktiekomitee zette zich met succes in voor een propere rivier, maar na twintig jaar werking zette de Vlaamse overheid het Denderaktiekomitee op droog zaad.
Spijtig dat de schrijver van dit opiniestuk niet wat meer kennis heeft over de materie. Zo lijkt het toch. Zelfs als simpele leek die de Dender met moeite op de kaart kan aanduiden, vind ik dat er meer gespeculeerd dan geïnformeerd wordt in dit stuk.
“Hebben de milieudiensten überhaupt een overzicht van deze risicovolle bedrijven? We vrezen van niet en vragen daarom met aandrang dat langs beide kanten van de taalgrens een inventaris wordt samengesteld met alle risicovolle bedrijven.”
Weet de auteur dan niet dat risicovolle bedrijven al langer dan vandaag opgelijst worden? Nog geen vijf minuten googlen leert mij dat La Floridienne een Seveso-bedrijf is. De lijst met Seveso-bedrijven is voor iedereen publiekelijk consulteerbaar en dus a fortiorio ook voor overheidsdiensten. Je kan zelfs zien welke (gevaarlijke) producten gefarbriceerd of gestockeerd worden in Aat. Zie ik iets over het hoofd of vraagt de schrijver van dit stuk “met aandrang” om iets te verwezenlijken dat al jaren bestaat?
Dat er een lijst met Sevesobedrijven bestaat in België, weet ik idd. al lang. In eigen gemeente was er zo een: pyrogas. De seveso-lijst somt de bedrijven op die ernstige risico’s op ongelukken met zich meebrengen. De lijst is grotendeels gerelateerd aan de risico’s voor de bevolking.
Wat waterlopen betreft zou het zinvol zijn een lijst op te stellen vertrekkend van de risico’s voor het biologisch leven (in) de waterloop. Daar ging het hier tenslotte om.
Die verzameling is er niet. Er wordt niet eens gemeten op stoffen als zinkchloride. Erger nog: de laatste publiek gemaakt metingen die je terug vindt op de VMM-site dateren van 2005. Meten is weten….
Zojuist een persbericht binnengekregen van de lokale NV-A die vraagt om … een betere coördinatie. Zo gaat dat dan eerst maken ze de andere kant zwart, weigeren er nog mee samen te werken en dan … vragen ze betere coördinatie. Misschien kan men dit landje van een zakdoek groot nog verder opsplitsen in enkele tientallen ‘koninkrijkjes’ die elkaar dan in NV-A-stijl beledigen, weigeren samen te werken en dan klagen dat alles in het honderd loopt.
idd : Meten is weten. Het lijkt me dan ook niet onverstandig om alle bedrijven die op één of andere manier ergens iets lozen te verplichten om sensoren te plaatsen en om deze sensoren te verbinden met tal van systemen die – niet alleen een monitoring of een rapportering geven, maar die ook de noodzakelijke mechanismen in gang kunnen zetten zodra er iets fout gaat.
Bovendien lijkt het me niet onmogelijk om deze gegevens rechtstreeks ter beschikking te stellen voor de bevolking en allerhande groepen (waarom niet ?)
Het eerste is er misschien al – al blijkt dat dit niet goed werkt. Het tweede zou de geloofwaardigheid van en de controle op het eerste alleen maar ten goede komen.
@Filip De Bodt:
Wat betreft risico’s voor het milieu is er vanuit Europa een (voor de industrie dan toch) strenge wetgeving op poten gezet: REACH (zie ook: http://nl.wikipedia.org/wiki/REACH)
Uit die wiki-pagina:
Volgens het REACH-systeem zouden alle stoffen die in de Europese Unie in gebruik zijn of in gebruik worden genomen als volgt behandeld moeten worden:
inventariseren via een verplichte registratie van de producent of importeur;
evalueren voor wat betreft hun risico’s voor mens en milieu;
en op basis daarvan al dan niet toelating te geven (autorisatie) om de stoffen te gebruiken.
Momenteel loopt die inventarisatie nog – het is evident dat dit heel wat werk vraagt, maar eens het inventerisatiewerk af is zou dit risico-analyses een stuk makkelijker moeten maken.
Nu, verder volg ik je volledig in je opinie dat al dat gestook tussen de regio’s het algemeen belang ernstig schaadt.