Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft maandagnamiddag zoals verwacht een akkoord gesloten met de Belgische wapenhandelaar en gewezen spion Jacques Monsieur over diens arrestatie eind augustus op een luchthaven in New York. Monsieur werd gearresteerd op verdenking van onder meer het smokkelen van onderdelen van het Amerikaanse F-5E-gevechtsvliegtuig bestemd voor de Iraanse luchtmacht. De zaak wordt afgehandeld door het gerecht in de stad Mobile, Alabama, waar Monsieur als onderdeel van de zaak 100.000 dollar naartoe zou hebben gestuurd. In totaal dreigde hij voor 65 jaar achter de tralies te vliegen.

Door Willy Van Damme

Al enkele weken geleden kwam het Amerikaanse ministerie van Justitie met een voorstel voor een onderling akkoord om zo een rechtszaak te vermijden. Niet onverwacht. Zo leek de akte van beschuldiging aan het adres van Monsieur immers op vele punten weinig of niet geloofwaardig. Waarom bijvoorbeeld zou een rijk zakenman met een vast inkomen als paardenkweker plots voor Iran, een land dat hij haat en bespioneerde, wapens gaan kopen en dan nog bij het eerste contact al op een Amerikaans geheim agent vallen?

Wat de zaak voor de VS vervelend maakte, was dat Monsieur een gewezen spion was voor de Amerikaanse militaire veiligheidsdienst en voor Israël. Monsieur was jarenlang met succes geïnfiltreerd in de Iraanse wapenindustrie. Als spion was hij de man die op vraag van zijn Amerikaanse bazen, en met Belgisch medeweten, wapens leverde aan Iran tijdens de oorlog met Irak, de zogenaamde Iran-Contra-affaire, en aan de Kroaten en moslims tijdens de Joegoslavische burgeroorlog. Stuk voor stuk episodes waarin Robert Gates, huidig minister van Defensie, en Richard Holbrook, nu nummer twee op Buitenlandse Zaken en speciaal Amerikaans gezant voor Afghanistan en Pakistan, een zeer grote rol speelden.

Onmogelijke positie

Het lijkt zeker dat geen van beide personen zat te wachten op een proces waarin hun naam constant zou vallen. Het zijn immers zowat de donkerste bladzijden uit de Amerikaanse buitenlandse politiek van de voorbije decennia.

Een gewezen Amerikaans procureur met kennis van de zaak: “Monsieur moet voorkomen in Alabama en criminele zaken als die met Iran liggen er erg gevoelig. Je zit er als beschuldigde in een bijna onmogelijke positie om voor de rechtbank je gelijk te krijgen. Daarbij komt ook nog dat Monsieur op zijn proces erg vervelende dingen zou kunnen vertellen over bepaalde zeer belangrijke figuren uit de Amerikaanse politiek. Een regeling buiten de rechtbank is  dan ook heel logisch.”

Het is ook altijd heel merkwaardig geweest dat de VS nooit de uitlevering vroegen van Monsieurs zogenaamde medeplichtige in de zaak, de Iraniër Dara Fotouhi, die nochtans in Genève bij een dochterbedrijf van het Amerikaanse General Dynamics werkt.

Samenzwering

Het nu officieel gesloten akkoord tussen Justitie en Jacques Monsieur betekent dat Monsieur schuldig pleit aan “samenzwering om onderdelen van het F-5E-gevechtvliegtuig naar Iran te smokkelen”.  Het is het lichtste vergrijp waarvan hij beschuldigd werd. De maximumstraf bedraagt vijf jaar. Daarbij komt nog dat het Amerikaanse gerecht bereid is om hem die straf te laten uitzitten in België, als ons land daarmee akkoord gaat. Tussen de VS en België bestaat er een bilateraal akkoord dat dat mogelijk maakt. Het vonnis zelf zal geveld worden in juni 2010.

Het gevolg van de deal is dat wij vermoedelijk nooit de ware toedracht van deze zaak zullen kennen. En verder vermijden Gates en Holbrook een voor hen mogelijks vervelende publieke rechtszaak.

Vraag is of in het kader van de nu gesloten deal ook afspraken zijn gemaakt over het proces van de Bosnisch-Servische politicus Radovan Karadzic, dat nu in Den Haag voor het Joegoslaviëtribunaal loopt. Karadzic wil de zaak-Monsieur in relatie tot Bosnië verder uitspitten en vroeg in Frankrijk al documenten over diens wapentrafiek richting Kroaten en moslims, met in het achterhoofd het idee om Monsieur eventueel later als getuige op te roepen. Wou Washington ook dat vermijden?